System zbierania deszczówki przechwytuje wodę z dachu, oczyszcza ją z większych zanieczyszczeń i kieruje do zbiornika. Wykorzystuje przede wszystkim grawitację, a właściwie zamontowany zbieracz działa także jako przelew, dzięki czemu pełny zbiornik nie przelewa się górą.
Dlaczego warto zbierać deszczówkę?
Woda opadowa może zastąpić część wody wodociągowej przy podlewaniu ogrodu, myciu samochodu czy innych pracach gospodarczych. W zależności od wielkości instalacji i sposobu wykorzystania deszczówki możliwe jest ograniczenie zużycia wody z sieci nawet o 50%. Oznacza to niższe rachunki i mniejsze obciążenie lokalnej infrastruktury.
Zebrana woda daje też częściową niezależność od sieci wodociągowej. Nie trzeba jednak traktować jej jako wody pitnej. Standardowy system deszczowy służy do celów gospodarczych, a nie do przygotowywania napojów czy gotowania.
Jak woda trafia z dachu do zbiornika?
Obieg jest prosty i w dużej mierze odbywa się bez dodatkowego zasilania. Deszcz spada na połać dachową, spływa do rynien, a następnie trafia do rury spustowej. Na niej montuje się zbieracz deszczówki, nazywany także łapaczem. Urządzenie przechwytuje część strumienia i przekazuje ją przewodem do zbiornika.
- Woda spływa z dachu do rynien.
- Rynny kierują ją do rury spustowej.
- Zbieracz z filtrem oddziela większe zanieczyszczenia i przekazuje wodę do zbiornika.
- Po napełnieniu zbiornika nadmiar wraca do rury spustowej i odpływa do kanalizacji deszczowej albo na teren posesji.
Filtr w zbieraczu zatrzymuje między innymi liście, igliwie i inne większe cząstki spłukiwane z dachu. W zależności od konstrukcji zanieczyszczenia trafiają do kosza, są wypłukiwane poza instalację albo kierowane do odpływu. Wkład filtra trzeba okresowo wyjąć i oczyścić, ponieważ jego zatkanie ogranicza przepływ wody.

Za działanie przelewu odpowiada ustawienie zbieracza względem zbiornika. Gdy króciec doprowadzający znajduje się na wysokości maksymalnego poziomu wody, deszczówka najpierw napełnia zbiornik. Po osiągnięciu tego poziomu woda nie może podnieść się wyżej w przewodzie połączonym ze zbiornikiem, więc płynie dalej główną rurą spustową.
To przykład zasady naczyń połączonych. Dwa pojemniki połączone przewodem dążą do wyrównania poziomu cieczy. W instalacji deszczowej zbiornik i odcinek przewodu przy zbieraczu tworzą taki układ. Dzięki temu nadmiar wody zostaje odprowadzony bez przelewania się przez pokrywę zbiornika. Grawitacja wystarcza do napełniania zbiornika, natomiast pompa jest potrzebna dopiero wtedy, gdy wodę trzeba przetransportować dalej lub wykorzystać pod ciśnieniem.
Z czego składa się system zbierania deszczówki?
Podstawowa instalacja nie wymaga wielu elementów. Każdy z nich pełni jednak określoną funkcję:
- Zbieracz lub łapacz deszczówki – przechwytuje wodę z rury spustowej i kieruje ją do zbiornika.
- Filtr – zatrzymuje większe zanieczyszczenia, które spływają z dachu.
- Zbiornik na deszczówkę – magazynuje wodę. Może być ustawiony na powierzchni albo zamontowany pod ziemią.
- Pompa – tłoczy wodę do węża, instalacji podlewania lub punktów poboru. W prostym systemie ogrodowym może nie być potrzebna.
- Węże, rury i złącza – łączą zbieracz ze zbiornikiem oraz prowadzą wodę do miejsca wykorzystania.
Zbiorniki podziemne zajmują mniej miejsca i chronią wodę przed światłem oraz nagrzewaniem. Są jednak droższe i wymagają prac ziemnych. Zbiornik naziemny można zamontować szybciej, ale trzeba zapewnić mu stabilne podłoże oraz ochronę przed mrozem. Zimą instalację należy wyłączyć lub opróżnić zgodnie z instrukcją danego rozwiązania, ponieważ zamarzająca woda może uszkodzić zbieracz, przewody albo zbiornik.

System ogrodowy a domowy – czym się różnią?
Najprostszy system ogrodowy służy głównie do podlewania rabat, trawnika i roślin. System domowy ma większy zakres zastosowań, dlatego wymaga osobnej instalacji rozprowadzającej wodę, pompy oraz dodatkowych zabezpieczeń. Deszczówkę można w nim wykorzystywać między innymi do spłukiwania toalet czy prania, ale nie należy łączyć jej bezpośrednio z instalacją wody pitnej.
| Cecha | System ogrodowy | System domowy |
|---|---|---|
| Zastosowanie | Podlewanie ogrodu, trawnika i mycie na zewnątrz | Spłukiwanie toalet, pranie i wybrane prace gospodarcze |
| Złożoność | Prosta instalacja oparta na zbiorniku i zbieraczu | Bardziej rozbudowana instalacja z pompą i siecią przewodów |
| Zbiornik | Najczęściej naziemny | Najczęściej podziemny, o większej pojemności |
| Pompa | Opcjonalna, zależnie od sposobu poboru wody | Zwykle potrzebna do zapewnienia przepływu i ciśnienia |
Czy system jest trudny w obsłudze?
Po zamontowaniu instalacja działa niemal bezobsługowo. Trzeba regularnie czyścić filtr i kontrolować drożność rynien oraz przewodów. Warto też sprawdzać zbiornik przed sezonem zimowym. Przy takiej konserwacji system sam zbiera wodę podczas opadów, ogranicza zużycie wody wodociągowej i pozwala wykorzystać deszczówkę tam, gdzie nie jest potrzebna woda pitna.