Opracowanie koncepcji architektoniczno-urbanistycznej zagospodarowania Rynku Starego Miasta oraz obszaru staromiejskiego w Sieradzu
wyróżnienie

<<< powrót
  • Pracownia Architektoniczna Ferdzynowie
Skład zespołu:
  •  
WSTĘP

Pierwsze osadnictwo na ternach Sieradza rozwinęło się w XI. w. na kępie między rzeką Wartą a Żegliną - były to tereny dzisiejszego wzgórza zamkowego. Pod koniec XI wieku istniał już w tym miejscu gród. Gród ten rozwijał się intensywnie przyciągając nowych osadników, którzy zaczęli budować swoje domy na sąsiedniej kępie, w końcu wyodrębnił się nowy ośrodek miejski- podgrodzie. Zajmowało ono powierzchnię ok 1ha, było otoczone umocnieniami i odnogą rzeki Żegliny. Jego kształt do dziś wyodrębnia się w układzie terenu poprzez wyraźnie zarysowaną dolinkę dawnej odnogi rzeki, w zagłębieniu której grunt pozostał podmokły. I ono jednak stało się wkrótce dla osadników za małe. Ukształtował się więc na wysokim brzegu Warty trzeci z kolei, właściwy ośrodek miejski. Ukształtował się on pomiędzy pierwszym (pierwotnie drewnianym) kościołem p. w. Wszystkich Świętych, a założonym w 1260 r. klasztorem Dominikańskim. Stał się on później miastem lokacyjnym. Chodzi tu oczywiście o dzisiejszą Starówkę. Jej typowy średniowieczny układ urbanistyczny z rynkiem i wychodzącymi z niego ośmioma ulicami, wychodzącymi po 2 z każdego rogu, zachował się do dziś. Po napadzie na miasto krzyżaków, w 1331 r. na miejscu spalonego grodu, Kazimierz Wielki wzniósł murowany zamek a miasto otoczył murami. Powstał tez w tym okresie nowy murowany kościół farny. W wieku XV w murach miejskich znajdowały się trzy bramy: Warcka , Krakowska i Grodzka oraz najprawdopodobniej również cztery baszty. Część miasta otoczona murami miała kształt owalny. Sieradz znajdował się w czołówce miast średniowiecznych całego kraju .Już w XV w. część domów była murowana z cegły i pokryta dachówkami .W jego centralnym punkcie - rynku stały jatki i kramy. Stał też tam drewniany ,piętrowy ratusz z podcieniami i wieżą dzwonną. Pozostałością z tego okresu ,poza klasztorem dominikańskim i kościołem farnym, Dom Pojagielloński ,w którym mieści się obecnie Muzeum Okręgowe.

Niestety przez kolejne wieki Sieradzka Starówka choć wzbogacana o piękne murowane kamienice utraciła mury obronne, zatarł się też opisywany wyżej podział miasta na trzy ośrodki. Dziś ten najpiękniejszy obszar miasta stopniowo popada w ruinę, uzupełniany jest niewłaściwymi dla takiego miejsca budynkami nie trzymającymi rygoru wysokości oraz kształtu dachu. Elewacje zabytkowych kamienic niszczeją, są zaśmiecane nieuporządkowanymi, pstrokatymi reklamami. Płyta rynku stała się, nie miejscem spotkań, lecz parkingiem. Szerzy się patologia społeczna i jest niebezpiecznie.
Teren starego miasta należy jak najszybciej uporządkować i uatrakcyjnić, by tak wspaniałe dziedzictwo kulturowe tętniło znowu życiem. W tym celu, w przygotowanej przez nas koncepcji architektoniczno - urbanistycznej zagospodarowania rynku oraz obszaru staromiejskiego.
GRANICE OBSZARU STAROMIEJSKIEGO I PODNIESIENIE ATRAKCYJNOŚCI

Dla obszaru "Starego Miasta – Lokacyjnego" przyjęto granice wyznaczone obrysem średniowiecznych murów miejskich odtworzonych na podstawie dostępnych materiałów.
Analiza stanu istniejącego pozwala stwierdzić, że nawet biorąc pod uwagę obecny stan prawny działek, można odtworzyć w przestrzeni zarys średniowiecznych murów miejskich. Czy to w postaci niewysokich konstrukcji z cegły na kamiennym fundamencie, czy wyraźnie odmiennej nawierzchni jezdni i ciągów pieszych. Poprzedzić winny to, możliwie szczegółowe badania archeologiczne.
Mimo, że konkurs ogranicza teren opracowania do części Starego Miasta w granicach lokalizacyjnych sprzed 1255 roku, uważamy, że dla właściwego wydobycia walorów Sieradza, niezbędne jest podjecie próby rewaloryzacji wszystkich trzech organizmów składających się na układ "Sieradza średniowiecznego". W jego skład wchodzą: gród i podgrodzie ( miasto otwarte ) - elementy przedlokacyjne i Stare Miasto objęte konkursem.

Dwa pierwsze mogą mieć charakter bardziej przyrodniczy i krajobrazowy, choć nie wykluczamy możliwości działań kubaturowych., a trzeci wielofunkcyjny, usługowy. W połączeniu z ciągiem spacerowym wzdłuż Zegliny i otwartym terenem w kierunku Warty, mogą stanowić turystyczną atrakcję Sieradza. I teren wypoczynku mieszkańców . W ramach tego punktu przewidujemy także wykonanie niżej wymieninych specjalnych elementów małej architektury:

- rzeźby "rzeka" - trójwymiarowego przedstawienia nurtu rzeki Warty obejmujące w swym zakresie 2 mosty znajdujące się na terenie miasta (biały most i kolejowy) zaznaczone w posadzce jako przejścia w nurcie "rzeki", podzielona jest na płynnie na podłużne fragmenty które odkształcają się w faliście w płaszczyźnie prostopadłej do płyty rynku wzajemnie się rozmijając powstające w ten sposób różnice wysokości nie przekraczają 15 cm całość wykonana jest z szlifowanego granitu woodstone – pow "rzeki" 271 m2

- rzeźba "Sieradz średniowieczny" - umieszczona na placu u wlotu ul. Kościuszki w do rynku wykonana jest w formie żeliwnego trójwymiarowego odlewu makiety miasta z czasów średniowiecznych rzeźba ta będzie miała znaczenie dydaktyczno informacyjne będzie umożliwiała pełny kontakt dotykowy ze swoja strukturą pozwalający osobom niewidomym na zapoznanie się z jej treścią

- fontanny punktowe – projektowane w rzędach po siedem sztuk wzdłuż 2 krótszych pierzei rynku wykonane na równo z płytą rynku, fontanny są umieszczone na szlifowanych granitowych płytach o wymiarach 200/180cm–14 sztuk
REMONTY, STYLIZACJA WYBRANYCH ELEWACJI

Na rysunkach oznaczono obiekty wymagające odnowienia elewacji oraz obiekty wybitnie psujące charakter starówki znajdujące się w najważniejszych jej punktach, które należy koniecznie zmienić, poprzez przekształcenie elewacji wymianę dachu i inne działania stylizujące.


REWITALIZACJA ZABYTKOWYCH OBIEKTÓW

Zaplanowane jest również przywrócenie do świetności dwóch cennych obiektów o znaczeniu historycznym, które zamiast niszczeć, mogły by stać się kolejna atrakcją turystyczną. Chodzi tu o budynek dawnej synagogi, oraz obiekt znajdujący się na terenie muzeum.


REKONSTRUKCJA FRAGMENTU MURU MIEJSKIEGO

Opisana wyżej.


TABLICZKI I SZYLDY REKLAMOWE

Zakłada się wprowadzenie ścisłych rygorów, co do możliwości reklamowania się usługodawców na terenie staromiejskim. Reklamy mogą znajdować się tylko na tabliczkach zaproponowanych w projekcie. Zabrania się przesłaniania okien banerami reklamowymi i jakiegokolwiek innego sposobu, poza wymienionym powyżej, eksponowania ich w miejscach widocznych z przestrzeni publicznych.
UJEDNOLICENIE OGRODZEŃ

W celu uporządkowania przestrzeni publicznych terenu staromiejskiego miasta założono w projekcie wprowadzenie w zaznaczonych na rysunkach miejscach ogrodzeń murowanych z cegły ceramicznej ,pełnej na wzór charakterystycznych istniejących do dziś zachowanych w mieście ogrodzeń . W części miejsc proponuje się wprowadzenie żywopłotów ujednolicających ramy przestrzeni publicznych zasłaniających nieodpowiednia dla tego obszaru architekturę. Żywopłoty projektowane na terenach prywatnych mogą być wprowadzane na zasadzie częściowego finansowania przez miasto. Co zachęci mieszkańców do ich sadzenia.

ORGANIZACJA RUCHU SAMOCHODOWEGO

Zakłada się zgodnie z rysunkami zamknięcie dla dla pojazdów nieuprzywilejowanych terenu rynku starego miasta oraz ulicy Kościuszki, Krótkiej i Sukienniczej strefę tę będą odgradzać blokady drogowe w formie kamiennych kuli. Ogranicza się również ruch samochodowy na ulicach Warszawskiej, Rycerskiej i Ogrodowej. Staną się one ciągami pieszo jezdnymi gdzie piesi mają absolutne pierwszeństwo do poruszania się, a samochodami mogą dojechać swobodnie do swoich posesji mieszkańcy, dostawcy oraz w razie wypadków pojazdy uprzywilejowane. Potrzeby parkingowe obszaru staromiejskiego zostaną zaspokojone przez dwa nowo -projektowane parkingi. Jeden naziemny znajdujący się na terenie gimnazjum nr 2 dostępny z ulicy Żwirki i Wigury i drugi podziemny wielopoziomowy na działce znajdującej się przy odtwarzanym fragmencie muru miejskiego i bramy, oraz wyznaczone na schemacie miejsca postojowe.
RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl