• AIC EQUIP S.L.

Skład zespołu:

• Architektura:  
•  
• Juan Ańon Gómez – Główny Architekt  
• Gemma Martí Sanjuán  
• Rafael Martínez Sanchez  
• Ramón Calvo Soto  
• José Ramón Tormo Illanes  
• Carlos Ortega Gimeno  
• Aleksandra Mrdja Sasic  
• Andres Puertas Cabot  
• Jakub Snopek  
•  
• Inżynieria:  
•  
• Antonio Carratalá López  
• Ricardo Vera Martínez 

Budynki Geo-centrum Politechniki Wrocławskiej budowane będą w niezwykłym miejscu. Jest to bardzo eksponowany, otoczony dwiema rzekami kawałek terenu, który swój kształt zawdzięcza w dużej mierze miękkiej linii rzeki Oławy ograniczającej go od południa. Ponadto, w bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się piękne pozostałości architektury XIX wieku – wieża ciśnień przy ulicy Na Grobli, oraz Most Oławski. Lokalizacja oraz kształt działki (zwężającej się w jej zachodniej części) stanowią zatem jedną z głównych determinant prezentowanego rozwiązania architektonicznego. Kolejnym czynnikiem, który miał niewątpliwy wpływ na projekt jest techniczny charakter uczelni oraz jej wizerunek, który powinien być uwydatniony poprzez prezentowane rozwiązania architektoniczne. W skład kompleksu będą wchodziły siedziby czterech wydziałów uczelni, z czego trzy zlokalizowane będą w części objętej niniejszym konkursem).

W procesie tworzenia koncepcji Geo-Centrum dużą wagę przywiązano do zmian urbanistycznych i architektonicznych, które będą dokonywały się w przeciągu najbliższych kilku lat na terenach sąsiadujących z nowym Kampusem Politechniki. Po zabudowaniu Placu Społecznego (co prawdopodobnie nastąpi w oparciu o zwycięską koncepcję z zeszłorocznego konkursu) i wybudowaniu kładki łączącej nowy kampus z istniejącymi budynkami Politechniki Wrocławaskiej, przestrzenie publiczne Starego Miasta oraz Politechniki zostaną połączone. Przedstawiona koncepcja zakłada, iż jednym z jej głównych punktów odniesienia, będzie Most Oławski, po przekroczeniu którego stworzona zostanie wizualna "brama" do nowego campusu Politechniki, której naturalną i logiczną kontynuacją będzie plac przy zachodnim krańcu działki. Teren GEO-CENTRUM zostanie także połączony z Przedmieściem Oławskim oraz głównym campusem Politechniki Wrocławskiej za pomocą kładek.

Inspiracją dla opisywanego projektu są miękkie linie Odry oraz Oławy, które opływają działki, na których zlokalizowane zostanie Geo-Centrum. W wyniku nałożenia na siebie powtórzonych miękkich, organicznych linii rzek, zapisów prawnych MPZP, oraz logicznych kierunków ruchu oraz osi widokowych nakierowanych na działkę powstał projekt trzech ściśle powiązanych ze sobą budynków, które w swym zamyśle reprezentować będą trzy siedziby wydziałów zlokalizowanych w projektowanym kompleksie. Trzy podłużne bryły ustawione równolegle do rzeki Oławy mają za zadanie optymalnie kształtować powstałą przestrzeń publiczną. W ten sposób w południowej części działki wykreowano plac o charakterze rekreacyjnym, w przypadku którego sąsiedztwo z rzeką niewątpliwie wzmacnia walory estetyczne. W północnej części stworzono natomiast przestrzeń związaną z obsługą budynków kampusu. Dzięki uniesionej platformie znajdującej się między dwoma równolegle położonymi budynkami kampusu umożliwiono dostęp do znajdujących się w tym obszarze laboratoriów oraz stworzono dodatkową zamkniętą przestrzeń parkingową odzyskując tym samym część działki i tworząc przestrzeń przyjazną jej użytkownikom.

Wejście do nowego kampusu Politechniki Wrocławskiej znajduje się w zapisanym w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego przedłużeniu pasażu oraz nowej kładki łączącej Istniejące Budynki Politechniki Wrocławskiej z Przedmieściem Oławskim. Zaprojektowane budynki kończą się w tym miejscu "głową" – nadwieszoną wspornikowo częścią budynku, która na swoim zakończeniu posiada całkowite przeszklenie. Przeszklenia te stanowią punkty widokowe, które wykadrowane zostały na interesujące widoki okolicznych obszarów. Najmniejszy budynek (Wydziału Mechaniczno-Energetycznego), który "patrzy" w kierunku wschodnim, oferuje widok z wysokości kilku pięter na XIX-wieczną wieżę ciśnień. Z budynków Wydziału Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii mamy natomiast widok na rzeki Oławę i Odrę, a za nimi panoramę wrocławskiego Starego Miasta.

Widok 1) - Od strony mostu Oławskiego (Wjazd na teren kampusu)

Punktem przyciągającym uwagę widza i zaznaczającym wagę miejsca jest z pewnością punktowy budynek Wydziału Mechaniczno-Energetycznego, który jako pierwszy będzie widoczny dla osób zbliżających się od strony Mostu Oławskiego. Budynek ten, składający się z dwóch lekkich brył o różnych wysokościach (Biblioteka oraz Wydział Mechaniczno-Energetyczny), sprzęga ze sobą dwa ważne z punktu widzenia kompozycji place. Od strony Mostu Oławskiego oraz ulicy Na Grobli jego mocna bryła zdecydowanie zdefiniuje narożnik placu-bramy, który zapisany został w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego. Budynek ten, dzięki swojej wertykalności (podkreślonej miękką linią bryły biblioteki) akcentuje ten narożnik i wskazuje wejście na teren Geo-Centrum. Z drugiej strony, budynek ten góruje nad Placem Centralnym Kampusu, który stanowi łączy wszystkie ciągi piesze opisywanego kompleksu. Od tej strony poprzedza go niska bryła biblioteki, która definiuje geometrię placu. Za budynkiem Wydziału Mechaniczno-Energetycznego wjeżdżający od strony Mostu Oławskiego ujrzy przeszklone zakończenia budynków wydziałów Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii oraz Wydziału Budownictwa Lądowego i Wodnego oraz ich obraz w skrócie.

Widok 2) - Od strony rzeki Oławy

Gdy spojrzymy na kompleks Geo-Centrum od strony Oławy, najbardziej widocznym elementem będą wijące się, mocne bryły Wydziału Budownictwa Lądowego i Wodnego oraz wyłaniającą się zza niego bryłę budynku Wydziału Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii. Krzywizny budynków, nawiązujące do meandrów rzecznych i stają się istotnym elementem przestrzeni, który definiuje nabrzeże. Budynki obniżają się kaskadowo w stronę Oławy, jednak podłużna elewacja sprawia, że pieszy spacerujący bulwarem będzie miał wrażenie "miejskiej" pierzei, która w zdecydowany sposób zamyka przestrzeń rzeki.

Widok 3) - Od strony ulicy Na Grobli

Projektując fasadę od ulicy Na Grobli, zdecydowano skorzystać z możliwości zdefiniowanej w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego i odsunąć w części fasady budynków od ulicy. Krótki budynek Wydziału Mechaniczno-Energetycznego pozostaje przyklejony do ulicy i definiuje tym samym przestrzeń placu-wejścia na tereny Kampusu Politechniki Wrocławskiej. Bryła budynku Wydziału Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii znajdujący się we wschodniej części Kampusu ma fasadę w dużej części odsuniętą. Na zabieg ten zdecydowano się w celu ułatwienia orientacji pieszego w nowo projektowanej przestrzeni. Dzięki częściowemu odsunięciu fasady budynku, osoba zbliżająca się ulicą Na Grobli w kierunku wejścia głównego, jest w stanie zobaczyć wszystkie budynki i intuicyjnie orientować się w przestrzeni. Pozostawienie wszystkich budynków "przyklejonych" do ulicy Na Grobli z pewnością utrudniłoby orientację w terenie utrudniając tym samym dostęp do budynków.

Ukształtowanie terenu oraz zagospodarowanie przestrzeni publicznej

Sposób, w jaki potraktowano opisywany teren ma duże znaczenie dla funkcjonowania budynków. Ma też wpływ na całkowitą powierzchnię przestrzeni publicznej oraz parkingów znajdujących się zarówno na powierzchni, jak i częściowo umieszczonych pod budynkami. Możemy zauważyć, iż obserwowany poziom działki różni się, unosząc się w obszarach zabudowanych oraz do nich przyległych i opadając (np. w okolicy Placu Centralnego). Taka organizacja terenu w żaden sposób nie utrudnia poruszania się po nim zarówno pieszym, jak i w przypadku ruchu kołowego. Warto zauważyć również, iż organizacja systemu lekkopochyłych ramp umożliwia bezproblemowy dostęp do wszystkich obiektów na działkach osobom niepełnosprawnym.

We wschodniej części działki zostały ulokowane dwa podłużne budynki, w których swe siedziby będą miały wydziały: Budownictwa Lądowego i Wodnego (budynek południowy) oraz Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii (budynek północny). Teren pod wymienionymi wyżej budynkami został obniżony o maksymalnie 1 metr, natomiast uniesienie budynku o kolejne (2 metry) i stworzenie tzw. platformy dostępu do laboratoriów pozwoliło na przeznaczenie otrzymanej przestrzeni pod platformą oraz pod budynkami na parkingi zamknięte.

Ze względu na warunki hydrologiczne w danej lokalizacji, zdecydowano się na zagłębienie parkingów na maksimum jeden metr. Zgodnie z przedstawionymi materiałami programowymi oraz analizą terenu stwierdzono, iż wykopy poniżej tego poziomu mogą znacząco zwiększyć koszt inwestycji ze względu na wysoki poziom wód gruntowych.

Jak już wspomniano najważniejszą zaletą takiego rozwiązania jest odzyskanie przestrzeni publicznej, bez zbędnego zwiększenia powierzchni zabudowy. Stworzenie przestrzeni publicznej o wysokiej jakości estetycznej, zagospodarowanej w sposób nowoczesny i niebanalny będzie służyć zarówno studentom i pracownikom Politechniki Wrocławskiej, jak również mieszkańcom najbliższych lokalizacji (tworząc bulwar spacerowy nad rzeką Oławą). W ten sposób zaprojektowana przestrzeń z pewnością ożywi opisywaną część miasta.

Warto również zwrócić uwagę na wyniesioną przestrzeń stworzoną między opisywanymi budynkami, która z jednej strony stanowi łatwy dojazd do laboratoriów zaprojektowanych na tym poziomie, z drugiej natomiast – stanowi miejsce spoczynku odseparowane od hałasu ulicy Na Grobli oraz ciąg pieszy łączący, za pomocą ramp i schodów, centralną część Kampusu z jego wschodnimi krańcami. Ze względu na krzywizny budynków oraz wznoszący się i opadający teren (rampy) będzie to jedyna w swoim rodzaju, oryginalna przestrzeń, charakteryzująca się zróżnicowaną geometrią, w zależności od punktu obserwacyjnego.

Podobny zabieg, mający na celu optymalizację wykorzystania powierzchni działki poprzez stworzenie parkingu częściowo pod budynkiem, zastosowano w przypadku budynku Wydziału Mechaniczno-Energetycznego. W ten sposób zwiększono wymaganą powierzchnię parkingową odzyskując jednocześnie teren, który został zagospodarowany jako Plac Centralny, znajdujący się w południowo-zachodniej części opisywanego obszaru.

Wspomniany powyżej Plac Centralny łączy budynki kampusu, ulicę Na Grobli oraz Bulwar Odrzański. Plac ten nieprzypadkowo został ulokowany w zachodniej części terenu. Jego lokalizacja - w bezpośrednim sąsiedztwie zabytkowego Mostu Oławskiego z jednej strony zwiększa intuicyjną dostępność placu i łączy go skuteczniej z miejskim systemem przestrzeni publicznych, z drugiej – piękny zabytkowy most dodaje zaprojektowanej przestrzeni placu dodatkowego waloru wpisuje go lepiej w tkankę Wrocławia. Ponadto opisywany plac znalazł się w węższej, "trzybocznej" części działki. Pozwala to na optymalne wykorzystanie regularniejszego kształtu działki w jej wschodnim fragmencie. Kształt zachodniego krańca parceli pozwala natomiast na wykreowanie swobodniejszej przestrzeni, zamkniętej z dwóch stron budynkami oraz otwartą - na rzekę Oławę.

Drugą istotną przestrzenią publiczną w założeniu jest bulwar nad rzeką Oławą. Projektując go spróbowano wpisać się w logikę funkcjonowania bulwarów nadodrzańskich we Wrocławiu. W wyniku czego powstała cicha, zielona przestrzeń obsadzona drzewami, z miejscami do odpoczynku i kontemplacji. Bulwar został zaprojektowany jako przestrzeń otwarta, w taki sposób, aby mógł współtworzyć system przestrzeni rekreacyjnych nad Odrą. Posadzka bulwaru na wysokości najbliższego Oławie budynku wznosi się delikatnie (na wysokość około 1 metra), przykrywając parkingi. Wzniesienie to zostało wykorzystane do stworzenia przy Odrze delikatnego zbocza, które może służyć studentom jako miejsce odpoczynku pomiędzy zajęciami.

Układ funkcjonalno-programowy

Wydział Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii znajduje się w północno-wschodniej części działki będąc jednocześnie największym budynkiem kompleksu. Spełniając wymagania decyzji lokalizacyjnej dotyczącej budynku od strony ulicy Na Grobli w swym najwyższym punkcie wznosi się na wysokość 20m. Na pięciu kondygnacjach (licząc w tym poziomy parkingów) zostały rozlokowane wszystkie pomieszczenia umieszczone w programie funkcjonalnym.

Wydział Budownictwa Lądowego i Wodnego ma swoją siedzibę w budynku znajdującym się najbliżej rzeki Oławy (w południowo-wschodniej części działki). Maksymalna wysokość budynku wynosi 16 metrów, co w połączeniu z bryłą budynku Wydziału Geoinżynierii, Górnictwa i Geologii realizuje założenia kaskadowego stylu budynków o malejącej wysokości w kierunku rzeki Oławy.

Wydział Mechaniczno-Energetyczny, znajdujący się w zachodniej części działki, ze względu na wymagania związane z decyzją lokalizacyjną (obowiązująca linia zabudowy) nie jest trwale połączony z pozostałymi dwoma budynkami. W obrębie tej bryły oprócz w/w wydziału zlokalizowano dużą część z powierzchni pomieszczeń wspólnych (biblioteka, punkt gastronomiczny). Umiejscowienie tych elementów w obrębie opisywanego budynku jest wynikiem całościowego spojrzenia na kompleks budynków oraz organizację terenu GEOCENTRUM. Przykładowo, w przypadku punktu gastronomicznego, znajdującego się na parterze i bezpośrednio przylegającego do Placu Centralnego, istnieje możliwość zainstalowania ogródka gastronomicznego, który dodatkowo może zachęcić klientów do korzystania z usług obiektu w okresie letnim. W opisywanym budynku zlokalizowano również salę ekspozycyjną GEOCENTRUM, a także bibliotekę, której lokalizacja w niewielkiej odległości od rzeki oraz oddalenie od głośnych laboratoriów sprawi, iż osoby korzystające z czytelni nie będą narażone na hałas i inne uciążliwe czynniki zewnętrzne.

Komunikacja zewnętrzna
Ciągi ruchu pieszego oraz ścieżki rowerowe zostały zaprojektowane zgodnie z wymaganiami programu funkcjonalnego, tj. od strony ulicy Na Grobli, ulicy Szybkiej oraz bulwaru nad rzeką Oławą. Główne szlaki piesze zostały zorganizowane wokół prostopadłych osi krzyżujących się w centralnym punkcie bulwaru nad rzeką Oławą. Pozostałe kierunki ruchu pieszych związane są przede wszystkim z dostępem do budynków kampusu, parkingów oraz miejsc spoczynku znajdujących się w głównej mierze w południowej części działek.

Komunikacja kołowa
Komunikacja kołowa zorganizowana została w taki sposób, aby w maksymalnym stopniu uniknąć krzyżowania się z ruchem pieszym. Z tego względu dostęp do kampusu Geo-Centrum znajduje się w brzegowych częściach działek (od strony wschodniej, tuż przy ulicy Szybkiej, natomiast od zachodniej – przy wjeździe od strony Mostu Oławskiego)

Dostęp do laboratoriów, które w wymaganiach programowych zawierają wzmiankę lokalizacji parterowej (a co za tym idzie laboratoria te powinny mieć umożliwiony dostęp transportu kołowego) zostały w dwóch budynkach znajdujących się na wschodniej części działki. Dostęp do laboratoriów został zapewniony poprzez platformę zaprojektowaną powyżej poziomu parkingów oraz od strony ulicy Na Grobli.

Podsumowanie
Zaprojektowany kompleks budynków, w przypadku którego inspiracją były pobliskie linie rzeczne jest koncepcją nowoczesnego kampusu uniwersyteckiego, stanowiącego oryginalne rozwiązanie architektoniczne połączone z funkcjonalnością oraz optymalnym zagospodarowaniem terenu objętego niniejszego konkursu. Wykorzystane rozwiązania architektoniczne zapewniają optymalną komunikację w obrębie kompleksu, warunki pracy oraz integrację GEO-CENTRUM jako nowoczesnego, jednorodnego kampusu o technicznym charakterze. Zastosowana technologia konstrukcji daje możliwość zmian schematu funkcjonalnego budynku w zależności od kierunku rozwoju uczelni oraz wymagań użytkowników kampusu.