Konkurs jednoetapowy na opracowanie Koncepcji architektoniczno-urbanistycznej na budowę Parku Rady Europy - Centrum Kultury w Gdyni
II nagroda

<<< powrót
  • Studio Architektoniczne KWADRAT sp. z o.o.
Skład zespołu:
  • AUTORZY:  
  • Jacek Droszcz  
  • Bazyli Domsta  
  • Zbigniew Kowalewski  
  •  
  • WSPÓŁPRACA:  
  • Katarzyna Langer  
  • Adam Kościecha  
  •  
  • Studenci Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej:  
  • Tomasz Rochna  
  • Paweł Podwojewski  
  • Krzysztof Droszcz  
  • Jarosław Banaś  
  • Bartłomiej Karolczuk 
UZASADNIENIE SĄDU KONKURSOWEGO:
Zdaniem Sądu Konkursowego praca konkursowa nawiązuje do niezrealizowanej koncepcji S. Filipkowskiego poprzez stworzenie kwartału ścisłej zabudowy, zawierającego obiekty Centrum wzdłuż ul. Borchardta.

Zespół został harmonijnie wpisany w nadmorski krajobraz Gdyni. Projekt przedstawia szereg widoków panoramicznych ukazujących jego relacje krajobrazowo przestrzenne m. in. z Sea Towers i panoramą Miasta. Walory architektoniczne Centrum są wysokie – architektura kształtowana jest w sposób wyważony i harmonijny, podporządkowany dominancie zabytkowego żaglowca, którego umieszczenie w niewielkim sztucznym zbiorniku wodnym o nieregularnym kształcie jest jednak wysoce kontrowersyjne a warunki konkursu nie przewidywały tego rodzaju wzbogacenia programu placu. Projekt jest czytelnie powiązany ze wszystkimi ważnymi ciągami śródmieścia, a w tym również z ul Armii Krajowej, ul. Zygmuntowską i – co bardzo istotne z Nabrzeżem Prezydenta. Centrum zostało dobrze wpisane w układ przestrzenny zabudowy śródmieścia zarówno pod względem skali jak i charakteru zabudowy. W całej koncepcji podkreślono w sposób bardzo wyraźny morską funkcję i symbolikę Centrum.
Plac nadmorski w formie zielonego skweru stanowi główny element kompozycyjny zespołu.

Galeria w pełni spełnia funkcję konferencyjno - wystawienniczą, pomieszczenia wystawowe umożliwiają ekspozycję i aranżację różnorodnych gabarytowo eksponatów. W obiekcie przewidziano wszechstronną obsługę użytkowników, w tym zakresie gastronomii.

Bibliotekę usytuowano między teatrem a galerią na czterech poziomach. Zaproponowano spokojną formę bryły z otwarciami na zatokę. Przyjęto prawidłowy charakter podziału na strefy funkcjonalne. Doświetlenie światłem górnym jest właściwe dla biblioteki.

Teatr zakłada czytelne strefowanie funkcji w części przewidzianej dla publiczności i w części zaplecza scenicznego. Obie sale pokazane są w tradycyjnych jednokierunkowych relacjach widowni do sceny i w tradycyjnych rozwiązaniach prosceniowych.
ZAŁOŻENIA
Głównym założeniem autorów w poszukiwaniu właściwej koncepcji urbanistyczno – architektonicznej Parku Rady Europy – Centrum Kultury w Gdyni były sugestie oraz wytyczne programowo – przestrzenne zawarte w warunkach konkursu, a dotyczące przede wszystkim:
- ukształtowania całego zespołu jako koncentrację usług o charakterze reprezentacyjnym tworzącą otwarty na Forum Miejskie oraz dalej na Basen Jachtowy, Kompleks,
- uwzględnienia niezrealizowanej w okresie międzywojennym tzw. Dzielnicy Reprezentacyjnej z 1938r. autorstwa architekta Stanisława Filipkowskiego.

POSZUKIWANIA
Działania wojenne przerwały budowę modernistycznej Gdyni. Po wojnie powstało kilka obiektów, które zakłóciły jej układ przestrzenny. Przykładem może być np. Hotel Gdynia. Drapieżny kapitalizm po 1989r. na zawsze przekreślił możliwość kontynuacji idei Stanisława Filipkowskiego choćby przez budowę obiektu Gemini. Istnieje jednak możliwość aktywizacji kilku miejsc, w których można by kontynuować ideę kwartałów. Przedmiotowa działka znalazłaby się w obrębie tych możliwości.
GŁÓWNA MYŚL URBANISTYCZNA
Uwzględniając powyższe założenia i rozważania autorzy doszli do wniosku, iż najwłaściwszym rozwiązaniem architektoniczno – urbanistycznym nawiązującym do modernizmu Gdynia będzie niedopełniony od strony morza kwartał ścisłej zabudowy zawierający w sobie wzdłuż ulicy Burchardta kolejno obligatoryjne obiekty, jak Galeria Sztuki, Biblioteka oraz Teatr Miejski.
Domknięcie kwartału sugeruje się transparentną instalacją stalowo – szklaną to znaczy platformą widokową zlokalizowaną wzdłuż sugerowanego ciągu pieszo – jezdnego prowadzącego do Bulwaru Nadmorskiego, nieblokującego widoku z Centrum na Basen Jachtowy.

ZASADA FUNKCJONOWANIA OBIEKTU
Główną zasadą funkcjonowania projektowanego zespołu było takie ukształtowanie jego wnętrza, aby było ono dostępne tak od ulicy dojazdowej jak i od strony projektowanego Parku Rady Europy.
Uzyskano to dzięki wydłużonym i wielkoprzestrzennym holom zorientowanym w kierunku Zatoki. Ogromne znaczenie dla kształtowania funkcji poszczególnych subobiektów miała przyjęta lokalizacja garaży podziemnych. Ze względu na wysoki poziom wód gruntowych z powodów ekonomicznych, jedną z dwóch kondygnacji parkingowych umieszczono pod ziemią, druga zaś na poziomie terenu z możliwością wjazdu bezpośrednio z ulicy.

Dla ukrycia kondygnacji naziemnej garażu od strony Parku zaprojektowano system skarp, schodów i pochylni prowadzących na taras Centrum, skąd rozpościerać się będzie lepszy widok na Park, Basen Jachtowy i Zatokę Gdańską.
Kolejność lokalizacji obiektów: galeria, biblioteka i teatr nie jest przypadkowa. Autorzy widzą w układzie tym pewny logiczny ciąg funkcjonowania całego zespołu w kontekście otoczenia.
Hol Teatru Dramatycznego celowo usytuowano od strony ulicy Armii Krajowej sugerując wspólnie z Teatrem Muzycznym plac teatralny, ze zmodernizowanym, powiększonym o znaczną ilość miejsc, istniejącym parkingiem.

Obowiązkowo zaprojektowano przy tym dodatkowe wejście do teatru od strony Parku. Podobne rozwiązanie autorzy sugerują w Galerii Sztuki, w której holl oraz reprezentacyjne funkcje mają kontakt tak z Parkiem Rady Europy jak i ze Skwerem Kościuszki.
Większość funkcji publicznych jak: kawiarnie, restauracje, bary dostępna jest od strony Parku Rady Europy.
Wspomniana platforma widokowa poza funkcją percepcyjną posiada funkcje gastronomiczną. Platforma pokryta jest dachem szklanym i osłonięta na wysokości kawiarni szklanymi blendami w formie żaluzji, chroniącymi przybyszów przed silnymi wiatrami. Wzdłuż zewnętrznej krawędzi platformy projektuje się rząd masztów z flagami Rady Europy. Pod zadaszeniem platformy będzie można zlokalizować funkcje sezonowe jak: kiermasze, wystawy czasowe, festyny, plenery itp.
ARCHITEKTURA
Autorzy sugerują architekturę nawiązującą do architektury modernistycznej Gdyni, wzbogaconej o szerokie otwory oraz poziome i pionowe szczeliny doświetlające wnętrze, które poza funkcjonalnym znaczeniem komponują tzw. piątą elewację widziana z góry.
Główną ideą architektoniczną i jednocześnie urbanistyczną jest przyjęcie linearnego układu założenia we wszystkich jej elementach począwszy od brył a na posadzce skończywszy. Od początku projektantom i budowniczym Gdyni przyświecała idea otwarcia miasta w kierunku wody. To otwarcie było w okresie międzywojennym jedynym oknem na świat. Symbolem utrwalenia tej idei jest wykreowanie wszystkich elementów przestrzeni skierowanych ku wodzie. Stąd autorzy sugerują linearny układ posadzki, szpalerów drzew, poprzez podcięcie istniejących i zasadzenie nowych oraz linearny układ wód ozdobnych. Dzięki takiemu ustawieniu elementów architektury jest możliwa pełna percepcja w kierunku wody oraz z wody w kierunku Centrum.

Nawiązując do opracowania architekta Stanisława Filipkowskiego sugeruje się dopełnienie obszaru reprezentacyjnego Parku obiektem, dla którego od lat poszukuje się lokalizacji, a dla którego lokalizacja przy Skwerze Kościuszki byłaby najwłaściwszą. Obiektem tym jest "emerytowany" żaglowiec, chluba polskiego żeglarstwa – Dar Pomorza. Mógłby on być umieszczony w specjalnie dla niego zbudowanym basenie, w miejscu gdzie w planach Gdyni z 1938 r. stanąć miał Ratusz.
Lokalizacja Daru Pomorza w bliskim sąsiedztwie Galerii Sztuki jako obiekt muzealny nie byłaby przypadkowa i z pewnością wzmocniłaby jej znaczenie.
FORMU MIEJSKIE
Z uwagi na charakter miejsca i jego funkcję służącą organizowaniu imprez masowych, plenerowych i zgromadzeń okolicznościowych teren ten projektuje się jako otwarty płaski obszar skierowany ku wodzie Basenu Jachtowego. Wspomniany wcześniej linearny układ elementów przestrzennych Centrum, ułożonych w osi "ku wodzie" ma tutaj swoją kontynuację, a właściwie jest podkreślony w sposób szczególnie widoczny.
Ścieżki i aleje utwardzone kostką kamienną biegną w kierunku basenu. Ich osie dodatkowo zaznaczone są zielenią wysoką.

Do zachowania postuluje się wyłącznie zieleń, która formuje wyraźne szpalery wzdłuż tych osi. Zieleń nowoprojektowana, dosadzana np. okolicznościowo dopełniałaby stopniowo te szpalery, Plac byłby w ten sposób częściowo ocieniony i mimo otwartej przestrzeni robiłby wrażenie kameralnego.
Przestrzeń pomiędzy utwardzonymi alejami autorzy proponują wypełnić ziemią, trawą o specjalnie wzmocnionej konstrukcji umożliwiającej jej użytkowanie.
Plac robiłby w ten sposób wrażenie założenia parkowego z rozległymi trawnikami.
KOMUNIKACJA
Wszystkie dojazdy do obiektu, jak wjazdy do parkingu, dostawa towarów zlokalizowano zgodnie z sugestią w warunkach konkursu od ulicy Burchardta.
Jedynie główny podjazd pod teatr poprowadzono od ulicy Armii Krajowej.
Główne parkingi zewnętrzne zlokalizowano w otaczających obiekt z trzech stron ulicach. W ten sposób całe wnętrze Parku Rady Europy oczyszczono z ruchu samochodowego na korzyść ruchu pieszego, zakładając tylko sporadyczne wjazdy samochodów uprzywilejowanych, konserwatorów i ewentualnie wjazdów okolicznościowych.

Zaprojektowana ilość miejsc samochodowych (około 500 m.p.) w garażu podziemnym zapewnia miejsca dla pracowników obiektu, dla klientów kupujących z Galerii, Bibliotek i Teatru oraz dla gości odwiedzających Park.
Z tego tez powodu zaprojektowano kilka wyjść z garażu skierowanych w stronę Parku. Pomimo dojazdowego charakteru ulicy Burchardta autorzy koncepcji sugerują jej uaktywnienie.
W parterach tej ulicy mogłyby znaleźć się kawiarenki, handel i gastronomia. Zachodnie oświetlenie projektowanej pierzei sprzyjać może aktywizacji w godzinach popołudniowych i wieczornych. Ulica podkreślić może znaczenie osi Skwer Kościuszki – Teatr Muzyczny.
KONSTRUKCJA
Dla wszystkich budynków Centrum przyjęto jednakowy moduł konstrukcyjny: 8,00 x 8,00 m – mieści się on w standardowych rozpiętościach konstrukcyjnych technologii żelbetowej, dla których przypisane są standardowe grubości stropów i stropodachów.
Większe rozpiętości rozwiązane zostaną przy pomocy rygli, podciągów i ścian tarczowych.
Moduł 8,00 x 8,00 sprzyja również poprawnemu rozwiązaniu układu miejsc parkingowych w garażu włącznie z dojazdami.
RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl