Konkurs na opracowanie koncepcji urbanistyczno-architektonicznej rewitalizacji i adaptacji Wielkiego Pieca Huty Pokój w Rudzie Śląskiej na cele turystyczno-kulturalne
Wyróżnienie honorowe

<<< powrót
  • voboo architekci
Skład zespołu:

Idea

Zagospodarowanie terenu

Połączenia funkcjonalne


Projekt koncepcyjny projektowanych budynków został opracowany z poszanowaniem dla istniejącej zabudowy kompleksu Wielkiego Pieca. Głownym celem było stworzenie obiektu który nie przesłoni zabytku, a będzie go uzupełniać. Wielki Piec miał pozostać dominantą w przestrzeni. Z tego też powodu nowo projektowane budynki zostały schowane poniżej poziomu terenu. Ponad terenem zachowano tylko konieczne części obiektów. Istotne było stworzenie atrakcyjnego placu, którego lokalizacja została określona po analizie wybranych osi widokowych. Ścięcie brył ma wizualnie naprowadzać na bryłę Wielkiego Pieca.

Główne wejście do obiektu zlokalizowano od strony rynku miasta Ruda Śląska. Założono, że po przeprowadzeniu rewitalizacji i adaptacji kompleksu Wielkiego Pieca połączenie to będzie bardzo istotne pod względem turystycznym.

Ciekawy element kompozycyjny stanowi ciepłociąg biegnący w poprzek ulicy Piotra Niedurnego. Jego występowanie może stać się pretekstem do stworzenia nowej osi połączeń kulturalnych, turystycznych i rekreacyjnych dla miasta Ruda Śląska. Połączenie Hali Widowiskowo-Sportowej wraz z przyległym do niej terenem z kompleksem Wielkiego Pieca i rynkiem miasta może stymulować atrakcyjną strefę kulturalnowypoczynkową. Koncepcja ta przewiduje stworzenie pieszego przejścia nadziemnego, w niedużej odległości od ciepłociągu, które łączyć będzie Halę Widowiskowo-Sportową wraz z kompleksem Wielkiego Pieca.

Wjazd na działkę znajduje się w miejscu wyznaczonym w regulaminie do konkursu. Jezdnię dla samochodów osobowych, autobusów oraz dla zaopatrzenia kawiarni zaproponowano wzdłuż granicy działki inwestycji.

Koncepcja budynków

Główne wejście do obiektu prowadzi do strefy wejściowej z informacją, kasami biletowymi, sklepem z pamiątkami, ogólnodostępną szatną i sanitariatami. Ze strefy wejściowej można dostać się do nowoczesnego centrum nauki oraz do sali wielofunkcyjnej i części biurowej.

Sala wielofunkcyjna została wyposażona w system ruchomej podłogi z chowanymi siedziskami, który to udostępnia przystosowanie sali do prowadzonych prezentacji, wyświetlanego filmu, czy też prezentowanych występów artystycznych. W przypadku zaistnienia konieczności zagospodarowania płaskiej przestrzeni pod wystawę, lub dowolne wydarzenie system ten pozwoli na zrównanie poziomu podłogi i schowanie krzeseł. Zastosowano również mobilne ścianki dzięki którym możliwe stanie się otworzenie przestrzeni sali wielofunkcyjnego na strefę wejściową obiektu. Pomieszczenie to zostało zlokalizowane przy wewnętrznych dziedzińcach oddzielających część reprezentacyjną od części biurowej.

W przypadku organizacji wydarzeń czasowych możliwe stanie się zaadaptowanie dziedzińca na foyer.

W części biurowej zlokalizowano pomieszczenia administracji obiektu jak i biura pod wynajem. Strefy te posiadają oddzielne kondygnacje. Część biurowa została wyposażona w biura, pomieszczenia personelu, zaplecze higieniczno-sanitarne, oraz szatnię. Dodatkowo zaprojektowano dwie sale konferencyjne posiadające mobilną ściankę pozwalającą na połączenie sal w jedną dużą powierzchnię. Doświetlenie biur znajdujących się na kondygnacjach -1 oraz -2 odbywa się poprzez wewnętrzny dziedziniec. Do części biurowej można wejść również z poziomu terenu od strony reprezentacyjnego placu przy kompleksie oraz od strony parkingów.

Za nagrzewnicami, poniżej poziomu terenu zaprojektowano parking podziemny dla samochodów osobowych, parking naziemny dla autobusów oraz samochodów osobowych. Obiekt ten powstał w miejscu fragmentu istniejącej estakady (zachowanie estakady od momentu istniejącej dylatacji).

Pozostałą część estakady postanowiono zachować. Projekt zakłada powstanie kawiarni znajdującej się na budowli. Dodatkowo postanowiono umieścić fragment wagonu węglowego na estakadzie w celu edukacyjnym. W miejscu tym przedstawiona zostanie idea opróżniania wagonu z węglem do zsypu przy wyciągu skipowym.

Kawiarnia zlokalizowana na estakadzie przeznaczona jest dla ok. 40 osób i poprzez swoją lokalizację pozwala na podziwianie kompleksu z wysokości. W skład kawiarni wchodzić będzie zaplecze, sanitariaty oraz atrakcyjne tarasy widokowe. Dodatkowo zakłada się zaadaptowanie ceglanego komina znajdującego się na terenie kompleksu pod cele kawiarni. W kominie tym, na tarasie, na wysokości mieścić się będzie grill dodatkowo podnoszący atrakcyjność miejsca. Kawiarnia będzie mogła funkcjonować niezależnie od budynku głównego. Dostawy odbywać się będą zaprojektowanym dojazdem dla samochodów osobowych i towarowych.

Trasy zwiedzania

Na schemacie oznaczono trzy proponowane trasy zwiedzania kompleksu Wielkiego Pieca.

Trasa niebieska: Centrum nauki.

Trasa ta powstała by w szerszym kontekście przeprowadzić zwiedzających przez podróż śladem wynalazków techniki. Głównym odnośnikiem staną się zagadnienia związane z hutnictwem. Celem centrum nauki będzie udowodnienie zwiedzającym jak wiele zagadnień wpłynęło na rozwój hutnictwa. Przez zabawę na mechanicznych, lub multimedialnych stanowiskach zwiedzający poznają zasadę działania
wybranych mechanizmów takich jak dymarka, konwertor Bessemera, piec martenowski, koło wodne itp. Goście centrum nauki otrą się również o wybrane doświadczenia fizyczne i chemiczne oraz poznają wszystkie konsekwencje jakie niosły za sobą etapy ulepszania produkcji stali.

Projekt centrum nauki zakłada możliwość kontynuacji zwiedzania kompleksu Wielkiego Pieca poprzez wyjście obok wyciągu skipowego.

Trasa zielona: Wielki Piec i sterownia

Trasa funkcjonująca jako samodzielna, lub jako kontynuacja zwiedzania Centrum nauki. Można również traktować oddzielnie zwiedzanie Wielkiego Pieca i sterowni. Na trasie tej obowiązują kaski ochronne.

Początek trasy zwiedzania znajduje się pod estakadą, w przestrzeni oddzielonej od strefy publicznej. Wyciąg ukośny wyposażony w windę dla osób wywozi zwiedzających na obiekt Wielkiego Pieca. W miejscu tym znajdują się monitory w szczelnych zabudowach na których znajdować się będą aplikacje opowiadające o wielkim piecu oraz gry logiczne.

Kolejno zwiedzający mogą się razem z przewodnikiem udać na szczyt pieca i podziwiać panoramę miasta. Schodząc z pieca zwiedzający poznają wybrane kondygnacje oraz na niższym poziomie będą mogli wejść do wnętrza komory i zobaczyć wnętrze samego pieca. W miejscu tym zlokalizowany zostanie mapping.

Po przejściu przez Wielki Piec zwiedzający udają się do obiektu starowni, w której zlokalizowana jest wystawa stała dotycząca obiektu Wielkiego Pieca oraz Huty Pokój. Wewnątrz można zwiedzić zachowane pomieszczenia sterowni oraz maszynowni, natomiast na ostatniej kondygnacji w przypadku takiej możliwości
zostaną zaaranżowane multimedialne wystawy.

Trasa żółta: nagrzewnice

Trasa funkcjonująca osobno, lub jako kontynuacja trasy zielonej. Przeprowadzenie zwiedzających przez przewodnika wybraną ścieżką widokową przy nagrzewnicach.

Dostępność dla osób niepełnosprawnych

Wszystkie części obiektów nowoprojektowanych zostały zaprojektowane w taki sposób aby wszędzie zapewnić dostęp dla osób niepełnosprawnych.

W obiekcie Wielkiego Pieca zaprojektowano rekonstrukcję windy co umożliwi dostęp dla osób niepełnosprawnych do Wielkiego Pieca oraz poprzez połączenie kładką również z obiektem sterowni i maszynowni.

Garaż podziemny również został zaprojektowany z możliwością dostępu dla osób niepełnosprawnych poprzez windę. Dostęp do kawiarni został zapewniony poprzez windę. Z myślą o osobach niedowidzących i słabo widzących zakłada się zastosowanie tabliczek w języku braille’a oraz wypukłych oznaczeń w podłodze.

Dodatkowe informacje

Przy północno zachodniej części działki zlokalizowano miejsce pod możliwość przyszłej lokalizacji przystanku autobusowo tramwajowego.

Projekt zakłada możliwość stworzenia zewnętrznej sceny znajdującej się pod sterownią.

Obiekt został zaprojektowany z wykorzystaniem współczesnych materiałów budowlanych oraz wykończeniowych. Wszystkie obiekty zabytkowe na terenie Wielkiego Pieca zostaną zabezpieczone przed dalszą degradacją/korozją. Elementy głównej konstrukcji nośnej zostaną zabezpieczone odpowiednimi powłokami zwiększającymi odporność ogniową, elementy skorodowane wpływające negatywnie na konstrukcję obiektu zostaną uzupełnione lub wymienione. Ze względu na wysoki stopień korozji zewnętrznych ciągów komunikacji
poziomej oraz pionowej wszystkie elementy niespełniające wymagań powinny być wymienione, zabezpieczone przed korozją oraz ogniem.

Wymieniane elementy będą odpowiadały wyglądem oraz formą wcześniej zastosowanym rozwiązaniom. Wyciąg skipowy zostanie przystosowany do windy ukośnej dla osób.

Budynek garażu podziemnego został zaprojektowany w postaci szczelnej wanny żelbetowej przekrytego zielonym dachem.

Budynek biurowy w części nadziemnej posiada konstrukcję żelbetową monolityczną, część podziemna razem z centrum nauk budynek jest wykonany w postaci szczelnej wanny żelbetowej. Część biurowa posiada również obszerne atria doświetlające niższe kondygnacje.

Dach nad częścią administracyjną oraz centrum nauki zaprojektowano jako dach zielony.

Elewacje nadziemnych części budynku wykonane w postaci ciemnych metalowych paneli.

Do głównych rozwiązań zmniejszających wydatek energetyczny budynku należy umieszczenie budynku pod ziemią. Wpływa to pozytywnie na straty ciepła wynikające z opływu powietrza.

Dodatkowym rozwiązaniem wpływającym na obniżenie kosztów jest zastosowanie transformatorów ciepła obudowanych w sześcienne obudowy z ogniw PV. Taki układ sprawia, że ogniwa są w stanie wygenerować prąd potrzebny dla transformatora ciepła aby ten mógł wygenerować energię cieplną mogącą posłużyć do ogrzania wody wewnątrz budynku.

Obiekt zostanie również wyposażony w rekuperatory z odzyskiem ciepła z wentylacji.

Możliwe jest również częściowe odzyskiwanie wody opadowej i wykorzystanie to tzw. brudnego obiegu (np. spłukiwania toalet lub podlewania zieleni).

Możliwość etapowania inwestycji na trzy etapy:

1. Remont Wielkiego Pieca i priorytetowo zabezpieczenie jego konstrukcji przed dalszą korozją. Podczas tego rozwiązania na terenie należy przewidzieć tymczasowy obiekt obsługi zwiedzających oraz naziemne miejsca postojowe za nagrzewnicami dla ok. 25 samochodów i 2 autokarów.

2. Budowa podziemnej części centrum nauk, strefy wejściowej oraz zaplecza biurowego. Parking pozostaje na powierzchni
terenu.

3. Budowa podziemnego parkingu dla 34 samochodów, 10 miejsc postojowych naziemnych oraz 3 miejsc dla autokarów. Budowa kawiarni na estakadzie.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl