Konkurs na opracowanie koncepcji urbanistyczno-architektonicznej rewitalizacji i adaptacji Wielkiego Pieca Huty Pokój w Rudzie Śląskiej na cele turystyczno-kulturalne
III nagroda

<<< powrót
  • BDR Architekci
Skład zespołu:

Wstęp – rozwinięcie projektu w drugim etapie konkursu.

Poniżej została zamieszczona lista głównych elementów i zagadnień, które wprowadzono w drugim etapie konkursu:

I. Powiększono salę wystaw rozpoczynającą zwiedzanie – o ekspozycję opisującą historię huty w Rudzie Śląskiej. Sala ta stanowi wstęp i podsumowanie wątków przedstawionych w sterowni powyżej. Pierwsza sala „podchodzi” pod nadwieszoną sterownię i razem z nią tworzy czytelny czteropoziomowy blok ekspozycyjny. W ramach ścieżki zwiedzania zaprojektowano pokaz multimedialny w dolnym poziomie Wielkiego Pieca.

II. Większy uwaga został położny na układ zagospodarowania terenu, aby stworzyć atrakcyjną i nowoczesną zieloną przestrzeń publiczną dla mieszkańców. Zaprojektowano większą powierzchnię zieloną oraz dosadzono rząd drzew przy projektowanym placu wejściowym. Zaproponowane zostały także dwa ogólnodostępne placyki. Pierwszy – edukacyjny – z tablicami do prezentacji wystaw czasowych, kampanii społecznych. Drugi – w formie parku odkrywców – to propozycja zabawek – urządzeń zewnętrznych prezentujących zjawiska fizyczne. Zielone nasypy zostały tym miejscu zaadoptowane na atrakcyjną topograficznie przestrzeń dla dzieci. Zewnętrzną ścieżkę zwiedzania powiększono o ekspozycję w jednej z nagrzewnic.

III. Rozwinięto układ funkcjonalny – zwłaszcza pawilonu muzealnego. Sklepik umieszczono na końcu ścieżki zwiedzania, a kawiarnia zyskała możliwość niezależnego funkcjonowania, również po godzinach działalności Muzeum.

IV. Wysokości pawilonów i rozpiętości konstrukcji zostały zoptymalizowane. Zgodnie z wytycznymi organizatorów konkursu nowa klatka schodowa prowadząca do punktu widokowego została obniżona. Część podziemna zawierająca pomieszczenia techniczne została dostosowana do planowanych lokalizacji szachtów i przestrzeni instalacyjnych, z uwzględnieniem niezależności obu etapów.

1. Kontekst urbanistyczny

Wielki Piec Huty Pokój wraz z sąsiadujemy obiektami stanowi symbol miasta i regionu, jest świadectwem przemysłowej historii Rudy Śląskiej. Teren zlokalizowany jest w centrum dzielnicy Nowy Bytom, przylega do ulicy Piotra Niedurnego – w odległości niecałych 500 metrów od rynku. Celem projektu jest wykorzystanie tego wyjątkowego położenia na granicy terenów przemysłowych i mieszkalno-usługowych, poprzez stworzenie przestrzeni publicznej otwierającej się na ul P. Niedurnego. Dzięki temu projektowy plac o charakterze industrialnym i zielonym równoważy miejski utwardzony rynek dzielnicy Nowy Bytom.

Z perspektywy historii i tożsamości miasta budowla Wielkiego Pieca mogłaby być stawiana na równi z ratuszem czy kościołem i tak jak one powinna oferować przestrzeń publiczną dostępną dla każdego mieszkańca Rudy Śląskiej. Inwestycja ma stanowić przykład dostępnych i nowocześnie urządzonych terenów publicznych i zielonych, rozpoczynając proces ożywienia terenów położonych w sąsiedztwie ścisłego centrum Miasta i dalsze wprowadzenie na tereny postindustrialne funkcji kulturalnych, edukacyjnych, usługowych i rekreacyjnych.

2. Industrialny zielony plac

Jednym z głównych założeń projektu jest stworzenie wokół Wielkiego Pieca przestrzeni tętniącej życiem. Zdecydowaliśmy, że najlepszym miejscem na plac publiczny będzie pusta przestrzeń po hali lejniczej z pięknie wyeksponowanym Wielkim Piecem. Jego skala jest adekwatna do skali ikonicznego obiektu, pozwala na odpowiednie odejście i odbiór spektakularnej konstrukcji.

Zamiast rekonstruować halę zaproponowaliśmy, aby w miejscu, w którym kiedyś znajdowało się przegłębienie technologiczne, umieścić świadka – fontannę. Gładka tafla wody odbija Piec potęgując jego skalę. Po wyłączeniu obiegu wody w fontannie plac się zwiększa, stając się przestrzenią kameralnych wydarzeń. Nowoprojektowany plac staje się nową ważną przestrzenią publiczna w mieście bezpośrednie związaną i dedykowaną industrialnemu dziedzictwu regionu.

Wschodnią pierzeję placu tworzy niska horyzontalna bryła pawilonu muzealnego z piętrzącymi się powyżej nagrzewnicami, zaś od zachodu plac zamyka podwójny szpaler drzew.

3. Nowa zabudowa jako eksponat możliwości Wielkiego Pieca.

Chcieliśmy aby nowy pawilon muzealny był w całości wykuty w Hucie Pokój, aby charakter nowej zabudowy – jej konstrukcja i forma były ideowo powiązane z konstrukcją wielkiego Pieca.

Proponowana rozbudowa jest horyzontalna i jednokondygnacyjna, uzupełnia i pełni funkcję ochronną dla najcenniejszych elementów zabytku. Podłużne jednokondygnacyjne pawilony odróżniają się od wertykalnych form pieca, nagrzewnic i komików. Nowa zabudowa stanowi dopełnienie i kontynuację bogatej historii tego miejsca.

Dążyliśmy do tego aby nowa zabudowa prezentowała możliwości Wielkiego Pieca, możliwości konstrukcji stalowych, aby odnosiła się do współczesnej działalności Huty Pokój w której nadal wytwarza się spektakularne konstrukcje, takie jak przęsła mostowe, stadiony, terminale lotnicze. Stąd wzięła się liniowa konstrukcja belek stalowych zadaszeń pawilonów, tworząca ruszt nasuwający skojarzenia z mostami i halami stalowymi. Stal staje się tutaj manifestem możliwości Wielkiego pieca, już od wejścia na działkę zwiedzających wita podłużny stalowy dach zdający się lewitować nad placem. Wspiera się jednak na pawilonie muzealnym oraz dwóch filarach wielkiego pieca. Elementy stalowej konstrukcji zostały oznaczone opisami ich przekrojów, stopów oraz metodami wykonania. Dzięki temu piec jest jakby przywrócony do życia – na wystawie widzimy muzealny opis procesu wielkopiecowego a w pawilonie wejściowym i biurach jego rezultat - pracującą konstrukcję stalową wraz z wszystkimi detalami łączenia profili teowych, dwuteowych, ceowych, kątowych, płaskich, czy blachownic. Nowa zabudowa stanowi dopełnienie zabytkowego kompleksu na dwóch płaszczyznach – funkcjonalnej i ideowej – stając się eksponatem możliwości huty i stali.

4. Opis zagospodarowania terenu

Wzdłuż ul. Piotra Niedurnego zaproponowaliśmy chodnik zacieniony podwójnym szpalerem drzew. Chodnik zapewnia dostęp do działki na całej jej długości. Do chodnika przylega podłużny dach, który zaprasza zwiedzających do wejścia na plac i do budynku. Plac został zaprojektowany jako elastyczne miejsce wydarzeń, które może powiększać się przez odpompowanie wody powierzchniowej fontanny. Zaproponowane zostały także dwa ogólnodostępne placyki. Pierwszy – edukacyjny – z tablicami do prezentacji wystaw czasowych, kampanii społecznych. Drugi – w formie parku odkrywców – to propozycja zabawek – urządzeń zewnętrznych prezentujących zjawiska fizyczne. Zielone nasypy zostały tym miejscu zaadoptowane na atrakcyjna przestrzeń dla dzieci.

Wjazd na działkę odbywa się ze strony północnej. Aby uniknąć wielkiego placu parkingowego Zielone place parkingowe zostały podzielone na dwa etapy i umieszczone po wschodniej i zachodniej stronie działki. Zależałoby nam na tym aby teren uczynić przyjaznym i zielonym, stąd propozycja wysokich nasadzeń oraz „podłużne zielone górki” nawiązujące do liniowych nasypów z kopalni rudy żelaza. Górki tworzą nieformalne, kameralne przestrzenie publiczne. Wokół nich meandruje ścieżka dydaktyczna biegnąca przez główne elementy maszyny Wielkiego Pieca. Ścieżkę wzbogacają tablice wystawowe wprowadzające zwiedzających w technologię procesu hutniczego.

5. Układ funkcjonalny budynku

Strefa wejścia przebiega wzdłuż osi wschód zachód.

Wejście do Muzeum znajduje się od strony wschodniej (od placu) a wejście do biur od strony zachodniej.

Hol muzealny został zaprojektowany jako jednoprzestrzenny. Kasy i sklepik umieszczone są po jego prawej i lewej stronie. Szatnie i sanitariaty sąsiadują z kawiarnią (etap I). Sanitariaty dla części sali audytoryjnej umieszczone zostały w podziemiu (etap II).

Strefa reprezentacyjna została podzielona dwie części.

Pierwsza część - ekspozycja stała (etap I) rozpoczyna się na parterze w dużej Sali wystawowej prezentującej historię huty i Rudy Śląskiej. Następnie klatką schodową z windą ścieżka zwiedzania przebiega w kolejnych poziomach sterowni. W ramach ścieżki zwiedzania dostępny jest punkt widokowy oraz wnętrze Wielkiego Pieca, gdzie zlokalizowano pokaz multimedialny. Ścieżka zwiedzania kończy się podsumowaniem w dużej Sali wystawowej na parterze. Stamtąd po podsumowaniu wystawy, zwiedzający kierowani są w kierunku sklepiku.

Druga część – sala audytoryjna (etap II) została zlokalizowana pod estakadą. Sąsiaduje z wyciągiem ukośnym, którym zwiedzający i goście mogą wyjechać na górny poziom Wielkiego Pieca.

Strefa komercyjna również została podzielona na dwie części:

Pierwsza część – kawiarnia (etap I) mieści się na lewo od holu głównego. Zakłada się że kawiarnia będzie mogła funkcjonować w pełni niezależnie – nawet po zamknięciu muzeum. Możliwe jest jej czasowe wydzielenie (łącznie z zapleczem).

Druga część – pokoje biurowe pod wynajem (etap II) umieszczono nad estakadą – nad salą audytoryjną.

Biura posiadają niezależne wejście i klatkę schodową z windą, dzięki czemu możliwe jest ich funkcjonowanie nawet po zamknięciu muzeum. Każdy zespół biurowy posiada własne zaplecze.

Strefa administracyjna.

Strefa administracyjna została zlokalizowana pod estakadą w jej południowym skrzydle. Jest to intymne miejsce – poza głównymi trasami zwiedzania. W budynku umieszczono dwa zaplecza socjalne dla pracowników – osobne dla biur i pozostałych pracowników Muzeum.

Pomieszczenia techniczne.

Pomieszczenia techniczne zostały zlokalizowane w podziemiu. Pod częścią muzealną (etap I) umieszczono przyłącza dla całego obiektu. Pod częścią biurowo-audytoryjną znajdują się pomieszczenia techniczne drugiego etapu. Pozwala na to na racjonalne dysponowanie wielością central i przekrojem kanałów i instalacji. Warsztat konserwatora (pomieszczenie pracy) zostało umieszczone w sąsiedztwie biur administracji.

Szachty

Szachty zostały umieszczone w trzonach stabilizujących konstrukcję budynku. Trzony rozlokowano w sąsiedztwie dwóch wentylatorni.

6. Etapowanie inwestycji

Założyliśmy, dwuetapową realizację budowy umożliwiającą użytkowanie budynku po zakończeniu pierwszego etapu:

Etap I - planuje się wykonanie części ekspozycyjnej - muzealnej z kawiarnią sklepem i zapleczem sanitarnym. W celu udostępnienia zwiedzającym Wielkiego Pieca, w tym etapie planowane jest wykonanie windy i schodów prowadzących do punktu widokowego oraz głównej ekspozycji w wyremontowanym i przebudowanym budynku sterowni.

W ramach zagospodarowania planuje się wykonanie placu wejściowego wraz z częścią miejsc parkingowych po stronie zachodniej, nasadzeniami oraz zielonymi nasypami.

Etap II - planuje się adaptację estakady poprzez budowę pod jej konstrukcją sali wielofunkcyjnej wraz z biurami muzealnymi. Niezależne biura na wynajem proponujemy umieścić w jednokondygnacyjnej nadbudowie estakady. W ramach Etapu II zostałaby wykonana także ukośna winda dla zwiedzających (poprzez dostosowanie istniejącego wyciągu ukośnego) oraz łącznik pomiędzy zabudowaniami Etapu I i II. W ramach zagospodarowania planuje się wykonanie placu wejściowego wraz z częścią miejsc parkingowych po stronie wschodniej, nasadzeniami oraz zielonymi nasypami.

7. Rozwiązania konserwatorskie.

Zgodnie z wytycznymi Miejskiego Konserwatora Zabytków dążyliśmy do jak najmniejszej ingerencji w wygląd zewnętrzny obiektu i starając się unikać przesłaniania nowymi elementami historycznej bryły Wielkiego Pieca.

Nowa zabudowa pełni funkcję ochronną i zabezpieczającą zabytek. Transparentna i neutralna forma klatek schodowych wind i pawilonów w nienarzucający się sposób odróżnia się od oryginalnych przemysłowych budowli. Cenne elementy i mechanizmy Nagrzewnic zostały zabezpieczone, osłonięte od warunków zewnętrznych i wyeksponowane w lekkim pawilonie muzealnym. Zdecydowaliśmy się zachować masywną stalową konstrukcję dawnej estakady i włączyć w przestrzeń muzeum. Część pomieszczeń zlokalizowaliśmy poniżej a część powyżej estakady.

Projekt zakłada konserwację elementów Wielkiego Pieca wraz z obiektem nagrzewnic. Aby zapewnić dostępność dla zwiedzających, planuje się częściową wymianę konstrukcji i wypełnień podestów - nowymi elementami odtworzeniowymi o zwiększonych przekrojach i odpowiednim zabezpieczeniu.

8. Rozwiązania konstrukcyjne

Obiekty istniejące

Istniejące elementy stalowe zostaną oczyszczone oraz zabezpieczone antykorozyjnie. Elementy uszkodzone zostaną wzmocnione lub odtworzone. Powierzchnie betonowe zostaną oczyszczone i pokryte warstwami ochronnymi. Ubytki w elementach żelbetowych zostaną naprawione zaprawami PCC, rysy i pęknięcia naprawione iniekcjami żywicznymi.

Obiekty nowe

Nowe obiekty zostaną w większości wykonane w technologii stalowej lub zespolonej, stalowożelbetowej.

Połączenia eksponowane w większości śrubowe. Nowe stropy oraz stropodachy proponujemy wykonać jako zespolone – płyty żelbetowe wylane na blasze trapezowej. Zminimalizuje to ciężar konstrukcji oraz dodatkowo podkreśli przemysłowy charakter obiektu. Stateczność przestrzenną konstrukcji pawilonów zapewnią trzony wewnętrzne wykonane ze ścian.

Zadaszenie nad wejściem

Zaproponowano zadaszenie z belek gorącowalcowanych podwieszonych cięgnami do konstrukcji głównej Wielkiego Pieca. Profile belek HEA 600 oraz HEB 600, połączenia spawane. Cięgna linowe wykonane ze stali o wysokiej wytrzymałości. W celu zminimalizowania ugięcia wspornikowego krańca zadaszenia belki podłużne zostaną wykonane ze strzałką odwrotną.

9. Rozwiązania instalacji

Budynki wystawy będą zasilane w poszczególne media: energię elektryczną i przyłącza teletechniczne, centralne ogrzewanie oraz zimną wodę z miejskich instalacji zlokalizowanych w sąsiadujących ulicach. Kanalizacja bytowa odprowadzana będzie do miejskiej sieci kanalizacyjnej. Kanalizacja deszczowa będzie retencjonowana w podziemnym zbiorniku wody deszczowej oraz ponownie wykorzystywana do nawadniania terenów zielonych. Źródłem energii chłodniczej będą agregaty chłodnicze wyposażone w system naturalnego chłodzenia „free cooling” i umieszczone na dachach budynków etapu 1 i 2.

W celu zminimalizowania zużycia energii pierwotnej rozpatrzone będzie na etapie koncepcji zastosowanie paneli fotowoltaicznych zlokalizowanych na dachach lub w terenie.

Cały obiekt: część wystawowa oraz biura do wynajęcia będą klimatyzowane zgodnie z wymaganiami przepisów. Przewiduje się zastosowanie klimatyzacji opartej na laminarnych nawiewnikach podłogowych oraz stojących na podłodze części wystawowej. System ten pozwoli na stosowanie naturalnego chłodzenia przez długi okres roku i obniżenie o ok. 20% zużycia energii elektrycznej zasilającej centrale klimatyzacyjne i agregaty chłodnicze.

Ogrzewanie obiektu oparte będzie o niskotemperaturowe systemy panelowe i podłogowe oraz ogrzewanie powietrzem instalacji klimatyzacji.

W części podziemnej etapu I zlokalizowano pomieszczenia przyłączy. Poza przyłączami instalacje obu etapów są niezależne.

11. Rozwiązania innowacyjne

Założenie aby nowy pawilon muzealny był w całości wykuty w hucie pokój jest głównym i najprostszym innowacyjnym działaniem projektowym. Bliskość zakładu oraz pełna przetwarzalność konstrukcji stalowej w pełni realizuje założenia zrównoważonego rozwoju takie jak:
- budowanie z lokalnych materiałów
- wykorzystanie materiałów poddających się w pełni ponownemu wykorzystaniu
- ograniczenie transportu materiałów – jako czynnika szczególnie zanieczyszczającego środowisko

Zaadoptowanie estakady do nowej funkcji odpowiada współczesnemu podejściu, które przewiduje maksymalne wykorzystanie istniejących już, obiektów. Ogranicza to koszty rozbiórek – które w przypadku tak masywnej konstrukcji betonowej jak estakada - musiałby być wykonane z użyciem materiałów wybuchowych.

W ramach działań proekologicznych proponuje się ponowne wykorzystanie ziemi z wykopu i uformowanie z niej podłużnych nasypów z nasadzenia. Proponuje się namieszanie ziemi z wykopu z nieskażoną warstwą humusu co ułatwi wegetację roślin w pierwszym okresie po nasadzeniach, przyspieszając naturalny proces oczyszczania terenu.

Fontanna na placu ma za zadanie naturalne schładzanie i oczyszczanie powietrza wokół pieca. Dzięki temu w czasie gdy nie jest potrzeba cała powierzchnia placu teren się nie nagrzewa. Zielone dachy nowych pawilonów w sposób naturalny retencjonują wodę opadową oraz zmniejszają poprawiają charakterystykę energetyczną budynku.

W ramach zagospodarowania terenu zostały zaproponowane przestrzenie ekspozycji zewnętrznych oraz edukacyjne zabawki dla dzieci – park odkrywców. Ma to na celu stworzenie przestrzeni integracji mieszkańców oraz miejsca prezentacji kampanii społecznych uwrażliwiających na wyzwania jakie czekają nas w najbliższej przyszłości.

12. Rozwiązania materiałowe

Konstrukcja nowych pawilonów jest wykonana w technologii stalowej, skręcanej na budowie.

Stropodachy zostały zaprojektowane jako zielone. Szklana fasada w profilach stalowych zamyka bryłę pawilonów. Konstrukcja klatek schodowych i wind również wykonana ze stali.

Posadzki w pawilonach tworzą wylewane posadzki betonowe w naturalnym jasnoszarym odcieniu.

Sufity zamknięte siatką cięto ciągnioną od strony wnętrza z wypełnieniem wełną mineralną powyżej ze względów akustycznych.

Nawierzchnie terenów zewnętrznych są wykonane z kratek betonowych o różnym procencie powierzchni przepuszczalnej - biologicznie czynnej. Plac przed budynkiem, chodnik wzdłuż ul. P. Niedurnego oraz nawierzchnia zewnętrznej ścieżki zwiedzania sa ułożone z płyt betonowych wylewanych. Mała architektura – jak ławki, stojaki na rowery są wykonane ze stali i drewna. Ogrodzenie z siatki stalowej na konstrukcji stalowej zamyka działkę od strony wschodniej północnej i południowej.

Nasadzenia proponuje się wykonać z gatunków rodzimych drzew liściastych. Zielone nasypy obsadzone są roślinnością endemiczną - pionierską, charakterystyczną dla obszarów przemysłowych.

13. Dostępność dla osób niepełnosprawnych budynku i zagospodarowania terenu.

W terenie projektowane są oznaczenia poziome wypukłe dla osób z dysfunkcją wzroku. W punktach krzyżowych projektowane są wypukłe mapy założenia. Dodatkowo na poręczach okalających autentyczną zabudową projektuje się umieszczenie informacji z wypukłą grafiką. Główne ścieżki i chodniki projektowane są z gładką powierzchnią tak by ułatwić poruszanie się po terenie osobom na wózkach.

Budynek oraz pomieszczenia ogólnodostępne są dostępne dla osób niepełnosprawnych. Dla potrzeb osób niepełnosprawnych zaprojektowano dźwigi osobowe, zatrzymujące się na każdej ogólnodostępnej kondygnacji. Pomieszczenia higieniczno-sanitarne zostały dostosowane dla potrzeb osób niepełnosprawnych. Identyfikacja wizualna projektowana jest z użyciem kontrastów. Przy stanowisku kasy i sklepu muzealnego projektowane są pętle indukcyjne stanowiskowe dla osób niedosłyszących oraz ekrany z inskrypcją dla osób niedosłyszących.

14. Identyfikacja wizualna

Zaprojektowano identyfikację wizualną w ramach całego terenu zewnętrznego oraz wnętrz budynku. Na Wielkim Piecu przywróciliśmy charakterystyczny napis POKÓJ.

Prosty techniczny krój czcionki oraz piktogramy nawiązują do technicznego charakteru obiektów. Wzdłuż zewnętrznej ścieżka zwiedzania zostały rozlokowane tablice z blachy opisujące historię poszczególnych urządzeń Wielkiego Pieca. Identyfikacja na wystawie jest tożsama i w prosty czytelny sposób przedstawia fragmenty ekspozycji. W posadzce zaznaczone są wypustki prowadzące osoby niewidome i słabowidzące.

Istotnym elementem koncepcji identyfikacji są napisy na poszczególnych elementach konstrukcji nowych pawilonów. Opisują przekroje i stopy użytych belek ceowników itd, obrazując zwiedzającym logikę konstrukcji stalowej.

15. Koncepcja wystawy

Wprowadzenie.

Ekspozycja stała Muzeum Huty Pokój przedstawia fascynującą historię jednego z okręgów przemysłowych w Polsce, przedstawiając mity, zdjęcia Rudy Śląskiej, historię industrializacji oraz jej konsekwencje i perspektywy na przyszłość. Projekt Wystawy stałej Wielkiego Pieca uwzględnia ciągle tworzącą się historię miejsca i wplata ją w treści wystawy. Stała wystawa, prezentuje się w płynnym połączeniu estetycznym i merytorycznym z autentycznym budynkiem i obejmuje nowe tendencje w dziedzinie muzealnictwa.

15.1. Projekt

Sale ekspozycyjne muzeum Huty Pokój zaplanowaliśmy na czterech kondygnacjach budynku dawnej maszynowni.

Połączone nową klatka schodową ciąg sal i powierzchni wystawowych składać się będą następujące pozycje:
- sala parter: nowoprojektowana przestrzeń muzealna
- piętro
- komora Wielkiego Pieca
- antresola 1
- antresola 2
- taras widokowy

Dodatkowo projektowane elementy wystawy stałej w terenie, na co składać się będą:
- opisy i objaśnienia na tablicach informacyjnych
- elementy dawnego torowiska wtopione w posadzki

Zakłada się zaaranżowanie stałej wystawy przy użyciu medium podstawowego jak umieszczanie obiektów na ścianach i w gablotach jak również wykorzystanie współczesnych form ekspozycji tj umieszczanie treści scenariusza w multimediach jak ekrany dotykowe zintegrowane z projektowanymi gablotami.

Projekt wystawy stałej wkomponowuje zastane elementy obiektu. Nadrzędnym celem projektu Wystawy stałej jest zachowanie autentyczności miejsca, wyeksponowanie „serca” założenia jakim jest Wielki Piec oraz jego udostępnienie mieszkańcom jak i gościom Rudy Śląskiej.

Elementy wystawy stałej w postaci zachowanych autentycznych konstrukcji i elementów Zespołu Wielkiego Pieca w znacznym stopniu zaadaptowaliśmy w projektowanej przestrzeni wystawowej Nowym elementom nadano niezależny wygląd, który różni się od architektury zabytku co ułatwia zidentyfikowanie „starego”-„nowego”.

Oprócz formalnego ograniczenia architektury wystawy, nadrzędnym punktem projektu było zachowanie prostoty struktur przestrzennych oraz jasne, zrozumiałe wskazówki dla zwiedzających. Projektujemy muzeum, które jest tak wyjątkowe jak obiekt, w którym znalazło swoje miejsce.

Wystawa Stała o Wielkim Piecu w budynku maszynowni - Etap I

Wystawa stała zlokalizowana jest w budynku dawnej maszynowni i poniżej w sali w pawilonie.

Parter.

„Dzieje Rudy Śląskiej”

Temat Wielkiego Pieca ma początek w historii miasta i stanowi dziedzictwo kulturowe Śląska, dlatego sala na parterze poświęcona będzie dziejom Rudy Śląskiej, Nowego Bytomia. Wystawa ma charakter multimedialny z elementami interaktywnymi. Na początku trasy zwiedzania projektowany jest ekran na którym wyświetlony będzie film wprowadzający widza na wystawę. Film ma wprowadzić ma widza w stan zaciekawienia, zadawać pytania na które gość znajdzie odpowiedzi w dalszej części wystawy. Pośrodku Sali znajduje się makieta obrazująca potężny teren przemysłowy, z lasem kominów. Makieta wykonana ze stali z możliwością dotykania. Sala ta ze względu na powierzchnię i dostęp światła może być wykorzystywana równolegle do prowadzenia lekcji muzealnych w małych grupach.

Dodatkowo, scenografią wystawy parteru jest autentyczne zagospodarowanie działki za witrynami, w tym widoczne elementy konstrukcji Wielkiego Pieca.

Pietro.

„Historia Huty Pokój”

Początek wystawy scenograficznej zaczyna się na piętrze, w budynku dawnej maszynowni. Na ekspozycji wita nas projekcja z postacią Eduarda Gustava Meyera, którego postać poprowadzi nas przez kolejne sale.

Równolegle biegnie ścieżka z autentycznymi eksponatami, które mogą być „rekwizytami„ opowiadanych historii.

Dodatkowo Wyjścia na tarasy techniczne maszynowni projektuje się co najmniej otworzyć widokowo, tak by w ciągu zwiedzania, co pewien czas móc zobaczyć zewnętrzne elementy Zespołu Wielkiego Pieca.

Antresola 1.

„Historia Wielkiego Pieca”

Na kolejnych kondygnacjach treści wystawy w postaci obrazów, tekstów i multimediów wplecione zostały w autentyczne elementy scenografii, byłe pomieszczenia zakładu pracy.

Antresola 2.

„Huta Pokój - współcześnie-technologie, możliwości, realizacje”

Komora pieca + 308

W ramach zaprojektowanej ścieżki zwiedzania projektuje się wejście do komory pieca, który będzie połączony z nowoprojektowaną klatką schodową łączącą wszystkie poziomy ekspozycji. Wewnątrz komory, na podeście z kraty widz może stać się częścią spektaklu multimedialnego z projekcją wielopoziomową wzmocnioną systemem audio przedstawiającą procesy fizyczne i chemiczne, które w nim przebiegały Taras widokowy ogólnodostępny +335.

Taras dostępny dla wszystkich zwiedzających stanowi punkt kulminacyjny wystawy. Na dodatkowych poręczach projektujemy tabliczki informacyjne z panoramą miasta, Śląska.

Końcowym punktem trasy zwiedzania jest sklep muzealny i kawiarnia w holu głównym.

Wystawa stała – wyciąg ukośny i animacja w nagrzewnicy - Etap II

Punktami kluczowymi Muzeum jest skomunikowanie holu z tarasem widokowym na +335. oraz platformą tarasu na szczycie pieca + 361m.

Zwiedzanie tarasu widokowego może odbywać się niezależną ścieżką tj poprzez wyciąg ukośny, w którym projektowana jest kolejka (winda ukośna). Element ten będzie stanowił kolejną z atrakcji założenia. Finalnie, równoległa ścieżka zwiedzania wystawy stałej i tarasu widokowego, uwzględnia sezonowość tj. konieczność założenia okryć wierzchnich w miesiącach zimnych a w związku z tym powrotu do szatni.

Komory nagrzewnic zaadaptowano 1 komnatę z projekcją zjawisk fizycznych i dźwięków jakie występowały tym urządzeniu procesu wielkopiecowego.

Zakłada się w znacznym stopniu udostępnić platformy nagrzewnic i Wielkiego Pieca dla zwiedzających np. w sezonie letnim np. podczas nocy muzeów.

15.2. Multimedia wizualne i dźwiękowe

Ważnym uzupełnieniem treści prezentowanych w przestrzeniach ekspozycyjnych są prezentacje wyświetlane na ekranach i monitorach dotykowych (stół multimedialny oraz na ścianach jako świetlne opisy bądź tagi). Multimedia zaplanowane do wkomponowania ich w gabloty ekspozycyjne, gdzie staną się elementami uzupełniającymi muzealia prezentowane w poszczególnych gablotach.

Ruchome obrazy obok konwencji autentycznych obiektów i fotografii nieruchomej, gdzie zwiedzający może poznawać wydarzenia z różnych perspektyw.

Ta forma prezentacji umożliwiająca samodzielne zdobywanie wiedzy przy pomocy komputera szczególnie przyciąga młodszych odbiorców. Poprzez zawarte w nich treści dla dorosłych jest również cenna. Ekrany multimedialne mogą mieć uzupełniane treści w przypadku pozyskania kolejnych ciekawych obiektów przez muzeum.

W ramach multimediów przewidziane są także efekty scenograficzne takie jak wizualny efekt żaru Wielkiego Pieca, dźwiekowy efekt procesów technologicznych czy odtworzenie ścieżki dźwiękowej jednego z bohaterów wystawy. Projektowana jest rezerwa na urządzenia techniczne związane z systemem audiobooka. Audiobook moze uwzględniać linearlne zwiedzanie z lektorem i/lub zwiedzania przy pomocy punktów skanowania znajdujących się przy poszczególnych obiektach.
- ekrany multimedialne,
- kioski multimedialne
- stół multimedialny,
- projektory
- słuchawki muzealne do odsłuchu ścieżek dźwiękowych
- głośniki typu ambient
- audiobook wystawy stałej

15.3. Dostępność dla osób niepełnosprawnych na ekspozycji stałej

Ekspozycja będzie przystosowana dla osób o rożnych rodzajach niepełnosprawności. Osoby z dysfunkcją narządów ruchu:
Gładka, pozbawiona przeszkód podłoga na trasie zwiedzania ułatwi poruszanie się osobom ma wózkach. Ścieżka zwiedzania projektowana jest w sposób liniowo. Na wszystkie poziomy ekspozycji prowadzi dźwig windowy.

Osoby z dysfunkcją wzroku:
W przypadku osób z wadami wzroku po uzgodnieniu tego z kustoszem, dopuszczalne jest przy niektórych eksponatach ich dotykanie. W ramach usprawnień dla niewidomych konieczne sporządzenie skrótowych opisów głównych eksponatów w języku Brail’a oraz udostępnienie ścieżek audiodeskrypcji. Wypukłe znaki kierunkowe lokalizowane na posadzkach, umieszczane na nowoprojektowanych poręczach. Wypukłe mapy ścieżki zwiedzania projektuje się na wejściu do każdej z sal ekspozycji.

Osoby z dysfunkcją słuchu:
Poza ścieżkami dźwiękowymi projektuje się pola na teksty drukowane. Wszystkie eksponaty zostaną oświetlone światłem sztucznym. Na trasie zwiedzania, przy obiektach muzealnych zaleca się zastosowanie pętli indukcyjnych stanowiskowych dla osób niedosłyszących.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl