Konkurs SARP nr 985 Muzeum Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie
Wyróżnienie honorowe I Etap

<<< powrót
  • HRA ARCHITEKCI Spółka z o. o. Sp. k.
Skład zespołu:
  • Autorzy:  
  • Wojciech Hermanowicz  
  • Błażej Hermanowicz  
  • Stanisław Rewski  
  •  
  • Zespół autorski:  
  • Baltazar Brukalski  
  • Krzysztof Rewski  
  • Dominika Zając  
  • Tadeusz Krzyżanowski  
  • Karol Terlikowski  
  •  
  •  
  • http://www.hra.pl/  
  •  

Budynek muzeum zaprojektowany został jako minimalistyczne tło dla bogatej formalnie twórczości Wyspiańskiego. Zarówno architektura jak i urbanistyka nie konkuruje z dziełami, które eksponuje. Cały projekt w każdym swoim aspekcie ma służyć ekspozycji dzieła Wyspiańskiego. Nowoprojektowane muzeum nigdzie, w żaden sposób nie cytuje ani nie parafrazuje motywów czy elementów kreacji Wyspiańskiego. Budynek jest szkatułką skrywającą skarb sztuki. Widz wchodząc do budynku obcując z przestrzeniami wewnętrznymi i zewnętrznymi wycisza się, przygotowując się do obcowania ze sztuką wielkiego artysty.

Otoczenie obiektu jest trudne i nie sprzyja kontemplacji sztuki, pomimo że w bezpośrednim otoczeniu znajduje się wartościowy budynek gmachu głównego. Zmysły osób przebywających na ogromnym placu pozbawionym zieleni rozpraszane są ruchem samochodowym oraz mnogością docierających bodźców. Budynki stoją bardzo daleko od siebie a przestrzeń publiczna pocięta jest arteriami komunikacyjnymi.

Trudno w tym miejscu mówić o wnętrzu urbanistycznym w skali człowieka. Zadanie wytworzenia kwartału muzeów jaki znamy z Europejskich metropolii wydaje się zadaniem trudnym ale możliwym. Sugerowanym rozwiązaniem wydaje się zwiększenie udziału zieleni wysokiej oraz ograniczenie ruchu kołowego w przestrzeni placu. Nasadzenia drzew dających cień na placu możliwe byłoby po sprawdzeniu nośności, ewentualnie wzmocnieniu stropu nad garażem znajdującego się pod placem. W zakresie komunikacji do rozpatrzenia byłoby ograniczenie ruchu kołowego na Alei 3 maja na odcinku od skrzyżowania z ulicą Oleandry do alei Zygmunta Krasińskiego. Ruch kołowy byłby możliwy okresowo w czasie imprez masowych na Błoniach bądź stadionie. Uwolniło by to plac od jednej nitki samochodów.

Wiąże się to oczywiście z analizą komunikacji kołowej na dużym obszarze i może się wpisywać w politykę Krakowa mającą na celu zmniejszenie ruchu kołowego w centrum miasta a w konsekwencji walkę ze smogiem. W nastrojowy sposób poprzez środek placu przejeżdżał by tramwaj, do alei Krasińskiego dochodziła by wyłącznie Aleja Marszałka Focha, taka korekta układu komunikacyjnego w znaczący sposób zintegrowałaby Błonia z kwartałem muzealnym. Projektując bryłę obiektu staraliśmy się w maksymalnym stopniu usankcjonować istniejący budynek gmachu głównego Muzeum Narodowego a przede wszystkim podkreślić jego monumentalny wolnostojący charakter świątyni sztuki. Z tego względu muzeum Wyspiańskiego odsunęliśmy od zachodniej elewacji gmachu głównego. Nowoprojektowany budynek wykreślony jest ortogonalnie w układzie równoległym do sąsiedniego kwartału wytwarzając pomiędzy obydwoma budynkami muzealnymi intrygujący trójkątny dziedziniec z drzewem i zielenią.

W placu tym sprzężonym z rozległą przestrzenią publiczną głównym aktorem są monumentalne filary gmachu głównego oraz duże drzewo rosnące w gruncie rodzimym, który udało się wygospodarować z kondygnacji podziemnej. Lekka elewacja szklana skrywająca komunikacje projektowanego muzeum Kontrastuję z ciężką, rytmiczną i monumentalną fasadą gmachu głównego.

Trójkątny muzealny dziedziniec tętniący zielenią wydzielony jest szklanym, parterowym pawilonem mieszczącym księgarnie i strefę relaksu od zasadniczego placu z pomnikiem Wyspiańskiego w perspektywie.

Wewnętrzny plac z drzewem kontrastuje nastrojem, skalą,sposobem operowania światła z przestrzeni ą zewnętrzną wprowadzając atmosferę skupienia i wyciszenia. Dziedziniec-ogród jest strefą sacrum sztuki symbolicznie wydzieloną od zgiełku miasta delikatnie zaprojektowanym szklanym parterem obiektu. Korpus główny sal wystawowych zaprojektowano w kształcie prostopadłościanu zawieszonego nad możliwie uwolnionym rzutem parteru. Kondygnacja muzealna składa się z części wystawowej w kształcie prostokąta o szerokości w świetle około 14 m i długości około 61 m oraz części obsługującej również zaprojektowanej na planie prostokąta. Układ nie zaburzonego niczym prostokąta o szerokości umożliwiającej zaaranżowanie dwóch sal i wykonanie na każdej z kondygnacji pętli wydaje się nam najbardziej elastyczny dla kreacji przyszłej wystawy. na osi bryły, od strony miasta zapewniono dwukondygnacyjną przestrzeń umożliwiającą wyeksponowanie dzieł wielkogabarytowych.

Do muzeum wchodzimy wsuwając się pod ciężką bryłę sal widząc poziomo wykadrowany trójkątny plac widziany pośrednio bądź bezpośrednio z każdego ogólnodostępnego miejsca na parterze. W kształtowaniu parteru zależało nam na maksymalnie zintegrowanym funkcjonalnie rzucie, gdzie poszczególne bloki funkcjonalne mogą się na siebie wzajemnie otworzyć dzięki systemom przesuwnych ścian / drzwi. Część muzealna zamyka się od reszty parteru przed schodami prowadzącymi na pierwsze piętro umożliwiając działanie funkcjom znajdującym się na parterze nie zależnie od godzin pracy ekspozycji Ze względu na olbrzymi wymiar ciężarówki z naczepą (około 17m) strefę dostaw zaprojektowano w parterze nie wprowadzając tak dużego pojazdu na kondygnację podziemną. Ze względu na sprawniejszy wyjazd wozu dostawczego rekomendujemy możliwość wyjazdu z ulicy Kadrówki na Aleje Adama Mickiewicza Elewacje zaprojektowano ze szkła i z cegły betonowej. Drobniejszy, delikatny rysunek cegły wydobywa poprzez dyskretny kontrast tektonikę i materiał gmachu głównego. Elewacje nowoprojektowanego obiektu podzielono w poziomie na strefy różnych faktur cegły które odpowiadają zmianom artykulacji fasady obiektu istniejącego.

Na dachu zaprojektowany jest ogród z kawiarnią. Celem wytworzenia ciekawej atmosfery oraz w poszukiwaniu półcienia wokół ogrodu zaprojektowano wysoką, ceglaną ażurową attykę prześwietlającą ogród plamami światła. Dzięki takiemu zabiegowi z zewnątrz uzyskany zostanie efekt rozmywania się budynku w przestrzeni.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl