Konkurs na opracowanie koncepcji urbanistyczno – architektonicznej CENTRUM JANA PAWŁA II – „NIE LĘKAJCIE SIĘ” W KRAKOWIE
wyróżnienie równorzędne

<<< powrót
  • Bulanda Mucha ARCHITEKCI sp. z o.o.
Skład zespołu:
  • mgr inż arch. Andrzej Bulanda  
  •  
  • mgr inż. arch. Jan Mazur  
  • mgr inż. arch. Tomasz Szediw  
  • mgr inż. arch. Dorota Sekulska  
  • mgr inż. arch. Bartłomiej Witczak  
  • mgr inż. arch. Anis Atig  
  • mgr inż. arch. Małgorzata Zielińska  
  • inż. arch. Maciej Kolek  
  • stud. arch. Maciej Gawell  
  •  
  • ks. Piotr Mazurkiewicz (konsultacje)  
  • Piotr Pachowski (konstrukcja) 
KONKURS CENTRUM JANA PAWŁA II –“NIE LĘKAJCIE SIĘ” W KRAKOWIE

Idea
• Opanowanie czytelnym gestem całego terenu założenia tak aby jego późniejszy rozwój był podporządkowany głównej idei, a jednocześnie otwarty na przyszłe zmiany programowe
• Wydobycie tych cech terenu, które jednoznacznie kojarzą się z Janem Pawłem II
• Podporządkowanie architektury naturalnemu krajobrazowi , prostota i lapidarność użytych form, jednorodność materiałowa, możliwie naturalne wpisanie się w łagodny rytm otoczenia.
• Wykorzystanie zastanych cech terenu dla budowania nastroju i wydobycia przesłania ideowego Centrum
• Stworzenie Znaku w krajobrazie zarówno dziennego jak i nocnego
• Powszechność i wielopoziomowość odbioru idei- stosowanie takiego języka formalnego i dobór symboliki, aby umożliwić odbiór idei możliwie szerokiemu kręgowi widzów, niezależnie od stopnia teologicznego przygotowania, poziomu refleksji czy reprezentowanego wyznania lub światopoglądu.
• Realizacja uwarunkowań programowych w tym ekonomicznych

Symbolika
Most Papieski istniejacy stary most może być traktowany jako relikt pozostawiony z szacunku dla miejsca i jego industrialnych korzeni, element scenograficzny, jako kładka łącząca nad doliną dwa niedostępne inaczej dla siebie wzgórza, ale może też być symbolem przejścia, przejścia od niewoli do wolności, przejścia od śmierci do zmartwychwstania, czy wreszcie materializacją idei Chrystusa czy Papieża (Pontifex Maximus) przeprowadzającego nas przez życie.
Most Papieski w naszym założeniu jest centrum kompozycji, miejscem przecięcia osi założenia -Drogi z doliną, z rzeką. Jest pieszą kładką dostępu do błoni pod krzyżem papieskim oraz mapą papieskich pielgrzymek trwale odciśniętą w jego posadzce. Stąd w rozchodzą się we wszystkich kierunkach promienie łaski padające na drzewa Świętych porastających zbocza wzniesień. Most widoczny z tarasu ekspozycji w dalekim południowym kadrze gór skłania do refleksji i zadumy nad sensem życia, przemijania.
Droga jest jasnym symbolem pielgrzymowania przez życie, przez muzeum, buduje nastrój potrzebny do percepcji ekspozycji. Oraz procesyjnego dojścia do budynku Muzeum. Jest jedyna prostą, ale wąską drogą w otaczającym krajobrazie, pełnym krętych malowniczych ścieżek, które nie prowadzą do nikąd.
Sacrum i Profanum linia podziału na wytworzonym uskoku skalnym w który wbudowano Stacje Plenerowej Drogi Krzyżowej, nadająca symboliczny sens całości założenia rozpiętego między tymi dwoma pojęciami, od Sanktuarium do szerokiego otwarcia na południe w otwartą przestrzeń. W podziemiach droga zwiedzania przekraczająca tę linię, aby ostatecznie dotrzeć do końca drogi, ku światłu.
Kamieniołom /Skała wymiar ogólny teologiczny jako trwałego solidnego fundamentu i budulca oraz biograficzny papieski odwołujący się do okresu pracy w pobliskim kamieniołomie i Solvay’u, a tu w wykreowanym sztucznie świecie kamieniołomu
Budowa odwołanie się do biblijnej tradycji budowania jako stałego procesu wzrostu. Estetyka budynków murów zintegrowanych z terenem lub z niego wyrastających jest daleką parafrazą estetyki kamiennych zabudowań Ziemi Świętej, wczesnochrześcijańskich klasztorów, związku z naturą, ale i podatności otwarcia na zmianę przeobrażenie.
Rzeka odniesienie teologiczne, ale i bezpośrednio papieskie w wymiarze przyrody sportu młodości. Proponujemy takie prace melioracyjne w terenie aby podnieść poziom wody, uporządkować brzegi i uczynić z rzeki element parkowy wodny
Góra biblijny symbol bliskości Boga, miejsce rozmowy z Bogiem, Świątyni. Gora Nebo, Błogosławieństw ale i Góra Oliwna i Golgota. Tu zlokalizowano funkcje publiczne muzeum, Instytut , Centrum Konferencyjne, wykorzystując naturalną otwartość terenu na płaskich szczytach. Na zboczach u podnóża gór zlokalizowano zespoły mieszkalne, odizolowane nie konkurujące ze sobą i z funkcją podstawową
Łąka jako naturalna forma odradzania się życia, przemijania, daru natury, bogactwa. Trawy, chwast, maki to symbole łąk podgórskich, papieskich, polskich, ale i klimat Ziemi Świętej, Świadome pozostawienie naturalnego wyglądu górskich połonin jako przeciwwagi dla urządzonych i uformowanych założeń parkowych.
Drzewo –życie, wzrost duchowy drzewa na zboczach społeczność Świata z pełną różnorodnością ras, gatunków, wieku. Z pośród tej społeczności wybrani powoływani są do świętości tam gdzie żyją, tacy jakimi są. Wybrane drzewa są wyróżnione spośród innych, podłożem, oświetleniem, pielęgnacją. Są inne ale stoją w swoim środowisku. Ten zabieg związany jest z mapą pielgrzymek na moście Papieskim.
Ogień moc Ducha Świetego zakończenie osi od Sanktuarium w przestrzeni campingu na krawędzi założenia parkowego. Miejsce spotkań młodzieży Ruchu Światło i Życie, Oaz. Ognisko lub ogień sztuczny np. współczesne technologie laserowe. Punkt odniesienia w przestrzeni, dobrze widoczny z autostrady symboliczne przedłużenie osi w nieskończoność.
(Z tego miejsca wyjdzie iskra…..Dzienniczek Sw. Faustyna)
Niebo Światło znak nadziei przemiany otwarcia kulminacja ekspozycji muzealnej otwarcie na przestrzeń wprowadza naturalny element światła do wnętrza
Plenerowa Droga Krzyżowa -Ściana wbudowana w uskok skalny o wysokości 6m kompozycja ścienna w kamieniu w rytmie XIV szczelin –stacji Drogi Krzyżowej, doświetlających wnętrze muzealne. XV stacja Zmartwychwstanie w relacji ze szklanym kubikiem i tarasem, Interakcja Nabożeństwa Drogi Krzyżowej z drogą wewnątrz muzeum. Ekspresja masywnej ściany kamieniołomu, pejzażu okolicy sąsiedniego wzgórza z krzyżem.
Gaj Świętych- (wszyscy są powołani do świętości… JPII)/święci zwykli ludzie żyjący wśród nas/łaska Boża może paść na każdego. Nie budujemy, ani nie sadzimy sztucznego gaju świętych. Istniejące drzewa na zboczach dwóch pagórków symbolizują ludzi takimi jakimi są i tam gdzie żyją. Z Mostu Papieskiego jako centrum promienie wyznaczają na zboczach drzewa świętych. Wycieczka szlakiem Świętych wokół koron dwóch zboczy jest podróżą wokół ziemskiego globu szlakiem Ojca Świętego.
Mapa pielgrzymek wyryta na posadzce mostu skorelowana ze Świętymi z różnych stron Świata
Ukształtowanie terenu -poprzemysłowy przypadkowy bezwartościowy, zbudowany z odpadów teren zostaje rekultywowany i zamieniony w założenie parkowe staje się metaforą nie tylko idei chrześcijaństwa, ale z uwagi na silny związek z biografią Jana Pawła II nabiera też cech osobistych

Ekspozycja jest drogą Jana Pawła II -człowieka, kapłana, Papieża do świętości. Linearny układ ekspozycji nanizany jest na rytm stacji Plenerowej Drogi Krzyżowej wyznaczony światłem wpadającym do ciemnego wnętrza. Droga do świętości nie jest prosta ani łatwa, ale widoczna dla każdego w oddali widać światło. Po przeszklonej rampie dochodzimy do celu. Otwarty szeroki widok w przestrzeń na raj, ziemię obiecaną , zmartwychwstanie jest kulminacją naszej ziemskiej wędrówki-wędrówki przez muzeum. Ekspozycję opuszczamy po łagodnej rampie jest to obszar kontemplacji, refleksji mijamy przestrzenie zielonych otwartych dziedzińców dochodząc do holu wejściowego. Droga Jana Pawła II zaczyna się w kaplicy –krypcie Św Leonarda. Początek drogi kapłańskiej jest symboliczną cezurą. Kolejne stacje wewnętrznej drogi krzyżowej stanowią istotne wydarzenia w życiu Papieża aż po jego ziemski kres. Symboliczne przeżycie nakładania się dróg Chrystusa, Papieża i zwiedzającego jest głównym przesłaniem ideowym projektu.

Instytut Jana Pawła II i Centrum Kongresowe doklejone niejako do założenia muzealnego
W postaci serii otwartych dziedzińców zapewniającym doświetlenie okalającym je funkcjom, ukrytym częściowo w zboczu góry od strony zachodniej. Niezależny podjazd i wejścia do Instytutu oraz Centrum Kongresowego zapewniają niezależne od Muzeum funkcjonowanie tej części zespołu. Program tej części może ulegać przeobrażeniom zmianom bez wpływu na jednoznacznie określony kształt przestrzeni muzealnej. Świadomie rozdzielono poziom holu centrum kongresowego i muzeum dla możliwości pełnej niezależności funkcjonowania poszczególnych elementów zespołu.

Centrum rekolekcyjne odizolowane od reszty zespołu w celu zapewnienia ducha skupienia wyciszenia i modlitwy. Zabudowa na zboczu o południowej ekspozycji z kaplicą ukształtowana w formie współczesnych kamiennych eremów zwróconych ku rzece zamkniętej dolinie, która stanowić może formę polany spotkań plenerowych i modlitwy. Nastrój otaczającej przyrody, ciszy, rzeki. Widok na krzyż Papieski na sąsiednim wzniesieniu. Dolinę zamyka od wschodu naturalne zwężenie od zachodu most Papieski. Typologia zabudowy na zboczu wywodząca się z estetyki klasztorów wczesnochrześcijańskich. Możliwość spotkań wspólnotowych do 100 osób ale i sptkań kameralnych w obrębie eremu. Dojazd serwisowy.
RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl