Konkurs urbanistyczno-architektoniczny na koncepcję przebudowy Placu Wileńskiego w Drezdenku
I nagroda

<<< powrót
  • Magdalena Filipiak, Iwona Zielińska, Paulina Bandura, Grzegorz Kochanowski.
Skład zespołu:

PROBLEMATYKA | ANALIZA TERENU

Plac Wileński stanowi jedno z ważniejszych miejsc w Drezdenku. Jest to przestrzeń o wysokiej randze w tkance miejskiej należącej do zabytkowego zespołu urbanistyczno-krajobrazowego miasta. Istotne znaczenie historyczne Placu Wileńskiego noszącego dawniej nazwę Nowy Rynek, uwidacznia się poprzez jego usytuowanie pośrodku osi widokowej łączącej od zachodu dawny Stary Rynek i od wschodu Plac Twierdzy. W przeszłości na każdym z tych placów usytuowany był monument, obecnie jedynie na Placu Wileńskim znajduje się pomnik upamiętniający „650 lat Nadania Praw Miejskich”.

Opracowywany teren znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie siedziby Urzędu Miasta. Jest to miejska przestrzeń publiczna, która wymaga zarówno rewitalizacji jak i adaptacji do współczesnych potrzeb z uwagi na fakt, że aktualnie nie przyciąga odwiedzających, a co za tym idzie również inwestorów. Jako wizytówka miasta utożsamiany jest z parkingiem miejskim oraz skwerem zieleni, który jest rzadko użytkowany przez mieszkańców. Wynika to głównie z nieatrakcyjnego zagospodarowania kwater przeznaczonych na roślinność, zastosowanych gatunków drzew i niskich krzewów, które nie dają zacienienia tak bardzo poszukiwanego podczas słonecznych i upalnych dni, w konsekwencji obniżając walory placu. Strefa parkingowa stanowi dominującą funkcję w zasięgu opracowywanego obszaru, a największy ruch pieszy zaobserwować można jedynie wzdłuż oraz po przekątnych placu. Dwukierunkowa ulica Nowogrodzka związana jest z silnym natężeniem ruchu przez samochody oraz pieszych. Pozostałe ulice okalające platformę placu są jednokierunkowe i związane z funkcją parkingową. Dodatkowo od północnej strony placu umieszczony jest przystanek i postój dla autobusów. Obszar placu nie jest przyjazny rowerzystom, ponieważ brak na nim ścieżek i stojaków rowerowych.

ANKIETA | ANALIZA SOCJOLOGICZNA

Przestrzeń publiczna to miejsce, które powinno łączyć ludzi i zaspokajać ich potrzeby. Bez użytkowników staje się martwa, a tym samym przyczynia się to do stopniowej degradacji. Należy zapoznać się z potrzebami i odczuciami mieszkańców, aby we właściwy sposób kreować nieatrakcyjne miejsca, nie tylko pod względem estetycznym, ale co ważniejsze funkcjonalnym. Dlatego bardzo ważna okazała się opinia mieszkańców i społeczności korzystającej z przestrzeni Placu Wileńskiego. Na podstawie przeprowadzonej ankiety i analizie zebranych wyników opracowano ZAŁOŻENIA KONCEPCYJNE PROJEKTU. Średnia wieku respondentów, którzy brali udział w ankiecie mieści się w przedziale 18-50 lat i w większości są to obywatele Drezdenka od urodzenia. Pozostali ankietowani, jako użytkownicy przestrzeni klasyfikowali się we wszystkich proponowanych w ankiecie przedziałach wiekowych. Połowa ankietowanych oceniła plac Wileński, jako nieatrakcyjny, a dobrze jedynie 9%. Według ankietowanych najczęstszym powodem użytkowania placu są usługi w pobliżu oraz komunikacja związana z parkingiem miejskim. Z analizy wynika, że głównym problem placu są patologie społeczne i brak bezpieczeństwa. Odpowiedzią na ten problem jest reorganizacja skweru zieleni zlokalizowanego za istniejącym pomnikiem i utworzenie pasów zieleni w północnej i południowej części placu. Dodatkowo proponuje się wprowadzenie większej ilości oświetlenia oraz monitoring. Częstym problemem wskazywanym przez mieszkańców jest parking na płycie placu, mała ilość siedzisk oraz nieuporządkowana zieleń. Szczególnie ważne dla mieszkańców Drezdenka okazało się pytanie zamknięte i otwarte odnośnie preferencji w zasięgu nowego wyglądu placu. Ankietowani udzielili szczegółowe odpowiedzi, co świadczy o zainteresowaniu podjętym tematem. Zdecydowana większość respondentów opowiedziała się za zwiększeniem ilości miejsc wypoczynku, wprowadzeniem fontanny, miejsca zabaw dla dzieci, zwiększeniem ilości drzew oraz reorganizacją strefy parkingowej.

ZAŁOŻENIA KONCEPCYJNE PROJEKTU

- przywrócenie osi widokowej pomiędzy Starym Rynkiem od zachodu i Placem Twierdzy od wschodu
- wydzielenie strefy reprezentacyjnej, rekreacyjnej oraz parkingowej
- zaprojektowanie nowych obszarów zieleni i rekreacji - wprowadzenie zieleni wysokiej i niskiej, w celu uatrakcyjnienia nowoprojektowanej przestrzeni oraz utworzenie miejsc słonecznych i zacienionych, tworząc strefy zabaw i odpoczynku
- rozdzielenie ruchu kołowego i pieszego poprzez eliminację parkingu na powierzchni placu oraz uporządkowanie parkingów samochodowych w północnej i południowej części placu
- przestrzeń przyjazna dla wszystkich – brak wysokich krawężników
- projekt pomnika, jako symbolicznej bramy miasta
- utworzenie wodotrysków z iluminacją
- aranżacja parkingów rowerowych
- projekt małej architektury

KONCEPCJA

Projekt zakłada wydobycie potencjału placu oraz utworzenie węzła miejskiej przestrzeni publicznej przy jednoczesnym respektowaniu pamięci historycznej. Propozycją na aktywizację obszaru jest wykreowanie strefy relaksacyjnej o charakterze reprezentacyjnym, która zostanie urozmaicona zielenią oraz ruchem wody. Projektowana przestrzeń sprzyja spotkaniom i odpoczynkowi dzięki nowym meblom miejskim, a jej wolny teren zapewnia miejsce dla organizacji wydarzeń kulturalnych tj. koncertów, jarmarków czy wystaw czasowych. Nawierzchnię placu zakłada się wykonać z kamiennych płyt oraz kostki granitowej. Forma regularnych kwadratów wyznacza kompozycję i podkreśla reprezentacyjny charakter. Ponadto nawiązuje do zastanego układu posadzki. Oś widokową wytycza środkowa część placu wschód zachód, która wyróżnia się jaśniejszym odcieniem kamiennych płyt. Podkreśla ona wartość historyczną placu dzięki umieszczeniu na niej pomnika w formie trzech prostokątów, tworzących zarówno ramę widokową jak i symboliczną bramę miasta. Nakreślony został na nim uproszczony drezdenecki herb z zarysem orła oraz data lokacji miasta 1317. Na osi placu w nawierzchni umieszczone zostaną tabliczki z brązu z wybitymi najważniejszymi datami i wydarzeniami związanymi z historią Drezdenka „ŚCIEŻKA HISTORII”. Dodatkowym atutem tego założenia jest możliwość kontynuowania „ścieżki” poprzez dokładanie kolejnych płytek z biegiem czasu. Ponadto w zasięgu placu usytuowano tablice historyczne „DREZDENKO NA TROPIE HISTORII”, które zawierają dawne fotografie z widokami placu Wileńskiego. Docelowo tablice można umieścić na terenie całego miasta. Byłaby to ciekawa forma edukacji historycznej nie tylko dla dorosłych, ale również dzieci. Sezonowo można organizować grę miejską dla dzieci, aby podążały „tropem historii” na terenie całego miasta. Obszar placu został podzielony na 3 strefy: reprezentacyjną, rekreacyjną oraz parkingową.

STREFA REPREZENTACYJNA

Część reprezentacyjna została usytuowana w centralnej części placu. Uzyskana wolna przestrzeń podkreślona została liniowym oświetleniem LED, a oś widokową zaznaczono poprzez użycie jaśniejszego odcienia płyt kamiennych. Dodatkowo zaproponowano efektowne wodotryski z iluminacją, aby podnieść atrakcyjność strefy oraz poprawić mikroklimat. Lokalizacja ich w tym miejscu oraz forma nie zakłóca także komunikacji pieszej, gdyż zostały podzielone na dwie grupy, co umożliwia swobodne poruszanie się po przekątnych placu. Wodotryski nie będą stanowiły przeszkody w przebiegu wydarzeń kulturalnych, gdyż są one zaprojektowane równo z powierzchnią placu, a wprowadzone w stan uśpienia pozwolą na swobodne wykorzystanie powierzchni.

STREFA REKREACYJNA

Strefa rekreacyjna została zaprojektowana w północnym i południowym fragmencie obszaru zastępując dawny zieleniec. Forma zaprojektowanej zieleni w obrębie przestrzeni rekreacyjnej nawiązuje do zastosowanego modułu kwadratu w nawierzchni posadzki. Dodatkowym elementem w części północnej są trawniki na podwyższeniu, które oddzielają od siebie poszczególne podstrefy - przestrzeń dla najmłodszych z małym placem zabaw oraz strefę relaksacyjną ze spotem Wi-Fi. Mała architektura zaproponowana jako wyposażenie placu to nowoczesne i proste meble miejskie, które wpisują się w charakter założenia i jednocześnie nie dominują w przestrzeni. Ich bogata oferta pozwoliła wykreować atrakcyjne wnętrza ze stolikami, wygodnymi ławkami do odpoczynku oraz fotelami obrotowymi pozwalającymi wybrać użytkownikowi najbardziej interesujący go widok. Teren na południu to część, gdzie proponuje się wprowadzić strzyżone żywopłoty o różnej wysokości oraz formowane drzewa, które nadadzą dynamiki. W zasięgu projektowanej przestrzeni proponuje się usunąć istniejące drzewa i krzewy i zastąpić je gatunkami liściastymi w formie szpalerów i alei lipowych. Na podstawie przeprowadzonej analizy wynika, ze ten gatunek dominował niegdyś w obrębie projektowanego obszaru oraz występuje bardzo często na terenie dzisiejszego Drezdenka. Na płycie placu umieszczono lipy formowane, które podkreślą reprezentacyjny wydźwięk placu. W ten sposób drzewostan zostanie ujednolicony. Zieleń niska to między innymi bukszpanowe i cisowe żywopłoty, roślinność okrywowa, kwietniki na podwyższeniu z lawendą i liliowcami oraz sezonowe kwietniki. Wszystkie elementy nowej przestrzeni publicznej zaprojektowano z myślą o ujednoliceniu form pod względem estetycznym.

OŚWIETLENIE

Dopełnieniem kompozycji placu Wileńskiego jest aranżacja efektownych słupów oświetleniowych. Są one wyposażone w specjalne metalowe profile, do których można przymocować stalowe linki i zawiesić na nich ozdoby świąteczne lub lampiony w czasie imprez plenerowych. Dodatkowo podświetlone zostały drzewa, pomnik, kamienne donice oraz wodotryski.

KOMUNIKACJA

Nawierzchnia ulic okalających plac wykonana została z kostki granitowej, dzięki czemu zostanie ograniczona prędkość samochodów i tym samym zwiększy się bezpieczeństwo przechodniów. Strefa parkingowa została rozdzielona na dwie części - północną i południową. Obie posiadają ukośne oraz równoległe miejsca parkingowe ograniczone zieleńcami z drzewem i roślinnością płożącą na podwyższeniu. Dodatkowo w części północnej placu parkingi równoległe sezonowo mogą pełnić funkcję ogródków gastronomicznych. W zasięgu ulicy Lwowskiej proponuje się zlokalizować przystanek autobusowy. Wokół placu została zaprojektowana ścieżka rowerowa, która w przyszłości powinna łączyć się z miejską siecią ścieżek rowerowych Drezdenka. Stojaki rowerowe usytuowano w dwóch narożnikach placu: północno-wschodnim i południowo-zachodnim.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl