Konkurs urbanistyczno - architektoniczny, otwarty, jednoetapowy na opracowanie koncepcji urbanistyczno-architektonicznej p.n. Koncepcja parku na Błoniach pod lubelskim Zamkiem na tle zaproponowanych rozwiązań urbanistycznych
Wyróżnienie

<<< powrót
  • ArchiQuest
Skład zespołu:

1. Założenia ogólne

Dnia 25 kwietnia 2007 roku Lublin obok Chełmna, Gdańska, Kazimierza Dolnego, Krakowa, Poznania, Torunia, Warszawy, Wrocławia i Zamościa dołączył do grona 10 miast historycznych w Polsce posiadających status Pomnika Historii. Jest on potwierdzeniem posiadania przez Lublin szczególnej wartości historycznej, naukowej i artystycznej i zarazem wyjątkowego znaczenia miasta dla dziedzictwa kulturalnego Polski. Pomnik Historii obejmujący swymi granicami Wzgórze Zamkowe, Wzgórze Staromiejskie oraz część Krakowskiego Przedmieścia wyznacza najwartościowszy obszar historycznego Lublina, bogaty w materialne i niematerialne przekazy przeszłości. Jest to obszar wskazujący na dawną tożsamość miasta Lublin, jak również ma istotny udział w kształtowaniu jego nowej, współczesnej twarzy. Unikalny zespół zabytków pochodzących z wielu epok historycznych od wczesnego średniowiecza po czasy współczesne, wpisanych w urozmaicony krajobraz wzgórz i dolin Wyżyny Lubelskiej, pozostaje w ciągłym użytkowaniu przez mieszkańców miasta i odwiedzających je gości. Teren opracowania konkursowego sąsiaduje więc z obszarem historycznym o niezwykłej wartości. Podstawowym założeniem konkursowym było poszanowanie zastanych wartości materialnych i niematerialnych ze wszystkich epok rozwoju miasta. Przedmiotem analizy konkursowej było znalezienie aktualnych i istotnych powiązań kompozycyjnych, otwarć perspektywicznych i osi widokowych. Odtworzono historyczne powiązania komunikacyjne i zaadoptowano je do aktualnych warunków użytkowania, jak również skomplikowanej sytuacji własnościowej gruntów. Kompozycyjnie i funkcjonalnie powiązano rozdzielone i rozbite dziś przestrzenie publiczne. Nadrzędną funkcję wypoczynkowo - rekreacyjną realizowaną w przestrzeni publicznej rozmieszczono wzdłuż wschodniej granicy opracowania, wprowadzając powiązane wzajemnie ze sobą wnętrza urbanistyczno - parkowe, dbając o to by każde z nich cechowało się własnym, nieco odmiennym charakterem. Wszystkie najważniejsze elementy funkcjonalne rozmieszczono wzdłuż nowej głównej osi komunikacyjnej zawierającej szeroką aleję spacerową i biegnącą równolegle do niej ścieżkę rowerową. Aby nie wprowadzać kolejnej osi widokowej, która byłaby elementem dominującym w strukturze parku, główna oś komunikacyjna celowo jest poprowadzono po łuku o dużym promieniu. Jest to rodzaj ścieżki edukacyjnej. Przemieszczający się wzdłuż niej będą odkrywać coraz to nowe przestrzenie publiczne z otwarciami widokowymi na Pomnik Historii.

1.1 Dolina Bystrzycy

Obszar doliny rzeki Bystrzycy, położony na wschód od lubelskiego Starego Miasta stanowi niebywale istotny element tożsamości krajobrazu Lublina. Z punktu widzenia ochrony historycznego krajobrazu miejskiego obszar ten ma fundamentalne znaczenie jako przedpole sylwety Zamku, Starego Miasta i Śródmieścia. Ponadto Dolina Bystrzycy jest niezwykle istotnym korytarzem ekologicznym o znaczeniu regionalnym, łączący zespół obszarów chronionych Wyżyny Lubelskiej z zespołem obszarów chronionych środkowego i dolnego Wieprza.

Koncepcja konkursowa zakłada, że obszar wzdłuż doliny rzeki Bystrzycy pozostanie wolnym od nowej zabudowy kubaturowej. Zlokalizowana na wschodnim brzegu rzeki ścieżka rowerowa, po rewitalizacji i uzupełnieniu o aleje spacerowe i miejsca piknikowe będzie pełnić funkcję łącznika pomiędzy pozostałymi terenami rekreacyjnymi miasta. Równocześnie pozwoli to na zachowanie ekspozycji na imponującą zabudowę Starego
Miasta.

1.2 Wielki Staw Królewski

Wielki Staw został założony w I połowie XIV wieku na gruntach królewskich, sąsiadujących z miastem. Staw spiętrzony był za pomocą stawideł i młyna zlokalizowanych przy zwężeniu doliny Bystrzycy w jej północno – wschodniej części. Staw był wykorzystywany między innymi do hodowli ryb. Od XVII wieku obszar Wielkiego Stawu ulegał stopniowej degradacji. Jego powierzchnia systematycznie się zmniejszała, a teren ulegał osuszeniu. Obecnie większość terenu Wielkiego Stawu jest urządzona w formie rodzinnych ogródków działkowych, które tworzą zamkniętą przestrzeń niepubliczną.

Koncepcja konkursowa zakłada odtworzenie, choćby częściowe Wielkiego Stawu Królewskiego. Nadrzędnym celem urbanistycznym winno być przywrócenie temu obszarowi funkcji otwartego terenu przestrzeni publicznej. Zrewitalizowany teren zostanie przeznaczony na cele rekreacyjne i kulturalno – rozrywkowe zgodnie z wcześniejszymi koncepcjami zagospodarowania terenów Śródmieścia i Wielkiego Stawu Królewskiego.

1.3 Błonia pod Zamkiem

Obszar lubelskich Błoni pod Zamkiem to istotne miejsce w strukturze obszaru centralnego miasta. Historycznie obszar ten łączył Stare Miasto z Wielkim Stawem Królewskim założonym w dolinie rzeki Bystrzycy. Na przestrzeni wieków teren ten ulegał wielu przekształceniom antropogenicznym, podążając za zmieniającą się linią brzegową Wielkiego Stawu Królewskiego. Był przez ten czas niejako na pograniczu użytków rolnych miasta oraz obszaru Stawu. Do XVI wieku zabudowa nie była na tym obszarze w ogóle wprowadzana. W późniejszych wiekach nieliczna zabudowa dworkowa była skupiona wzdłuż drogi otaczającej Stare Miasto. Urbanizacja zaczęła być wprowadzana od końca XIX wieku wraz z rozwojem przemysłu w Lublinie. Przecięcie tego terenu trasą szybkiego ruchu w II połowie XX wieku wyrządziło jednak największą szkodę.

Koncepcja konkursowa zakłada włączenie terenu Błoni pod zamkiem do Systemu Przyrodniczego Miasta. Pełni on na zurbanizowanym terenie nadrzędną funkcję przyrodniczą. Ze względu na swój duży obszar terytorialny ma on istotny wpływ na hydrologię, kształtowanie mikroklimatu i ekosystemu biologicznego. Przyporządkowanie mu funkcji wypoczynkowej, rekreacyjnej i sportowej będzie działać stabilizująco na przyrodę w mieście. Przywrócenie mu funkcji łącznika pomiędzy terenami przyrodniczymi Wielkiego Stawu Królewskiego i zurbanizowaną tkanką Starego Miasta i Śródmieścia, pozwoli na podkreślenie historyczno - społecznego kontekstu tego miejsca. Obszar Błoni pod Zamkiem, od Zamku aż po ulicę Przemysłową, winien odzyskać swoją funkcję przyrodniczą. Głównym założeniem koncepcji konkursowej było więc wprowadzenie na tym terenie funkcji wypoczynkowo - rekreacyjnej i możliwość funkcjonalnego powiązania jej z terenami Wielkiego Stawu Królewskiego i pozostałą częścią doliny rzeki Bystrzycy, które w przyszłości winny zostać poddane kompleksowej rewitalizacji.

2. Założenia kompozycyjne

2.1 Główne otwarcia perspektywiczne i osie widokowe


• otwarcie widokowe na Zamek z dominantą donżonu
• otwarcie widokowe na Stare Miasto z dominującym zespołem klasztoru i kościoła oo. Dominikanów
• otwarcie widokowe na Archikatedrę
• otwarcie widokowe na Metropolitalne Seminarium Duchowne

2.2 Osie komunikacyjne i system placów publicznych

• Główna oś komunikacyjna łącząca ruch pieszy i rowerowy poprowadzona jest przez cały teren opracowania konkursowego z północy na południe. Łączy odrębne funkcjonalnie przestrzenie publiczne w jedną całość.
• Ścieżki dla pieszych i aleje spacerowe tworzą sieć geometrycznie prostokreślnych, wzajemnych powiązań, zapewniających zarówno sprawną komunikację przecinającą park, jak również zaspokajającą funkcję spacerowo – rekreacyjną, której nie spełnia obecny ciąg pieszy wzdłuż ruchliwej Alei Unii Lubelskiej. Wyznaczone ciągi piesze tworzą komunikację obwodową na każdym etapie realizacji założenia. Realizacja każdego kolejnego etapu stanowi jedynie rozbudowę i przedłużenie wykonanych wcześniej tras pieszych. Na skrzyżowaniach ciągów pieszych, oraz ciągów pieszych i ścieżek rowerowych wykształcone będą niewielkie place publiczne wyposażone w proste drewniane ławki o kształcie wydłużonego sześcianu i podobne w formie kosze na śmieci trwale przytwierdzone do podłoża.

2.3 Powiązanie terenów Starego Miasta i Wielkiego Stawu Królewskiego

• Układ prostopadłych do Alei Unii Lubelskiej ciągów pieszo - rowerowych tworzy powiązanie Starego Miasta z terenami Wielkiego Stawu Królewskiego. Na każdym etapie realizacji przedsięwzięcia tworzy również komunikację obwodową w obrębie poszczególnych jednostek parku. W celu bezkolizyjnego połączenia Parku z terenami Wielkiego Stawu proponuje się wykonanie w przyszłości przejść podziemnych pod Aleją Unii. Do czasu przystąpienia do rewitalizacji terenów Wielkiego Stawu, taka inwestycja wydaje się jednak bezcelowa.

3. Założenia programowe, przestrzenie publiczne i etapowanie.

Park na Błoniach podzielono na etapy w oparciu o strukturę własnościową gruntów. Każdy z etapów doprowadzi do stworzenia przestrzeni publicznych o odmiennym przeznaczeniu. Numeracja poszczególnych etapów jest umowna i może być realizowana w innej kolejności, w zależności od możliwości pozyskania poszczególnych gruntów.

• Etap I
W pierwszym etapie powstanie część u podnóża Zamku. Jest to przede wszystkim teren przestrzeni publicznej, pełniącej rolę parku miejskiego atrakcyjnego dla mieszkańców i turystów.

• Etap II
Targ po zamkiem wraz z parkingami publicznymi.

• Etap III
„Poznawalnia”, Skatepark, Plac Miejski. Przestrzeń publiczna atrakcyjna w pierwszej kolejności dla mieszkańców miasta.

• Etap IV
Uzupełnienie etapu I. Fragment Sitowiska i kontynuacja alei spacerowych.

• Etap V
Uzupełnienie etapów I i II. Wierzbowisko i rozszerzenie parkingu publicznego. Adaptacja istniejącej zabudowy na cele kulturalno – gastronomiczne.

• Etap VI
Kontynuacja parku miejskiego. Funkcja spacerowo – rekreacyjna. Połączenie etapów II i III.

• Etap VII
Połączenie komunikacyjne etapu III z ul. Zamojską.

4. Rozwiązania funkcjonalne

Park na Błoniach zapewnia sprawną komunikację pomiędzy nowo powstałą galerią handlową, a starym miastem. Przestrzeń parku nadaje się doskonale do organizacji dużych imprez plenerowych, a z racji wyposażenia w urządzenia do aktywności sportowo – rekreacyjnej, jest również atrakcyjnym miejscem do codziennych aktywności mieszkańców miasta. Poprzez wprowadzenie nowych elementów amfiteatru z trybunami, skateparku, leżakowiska i sitowiska, oraz Poznawalni, tworzą się mniejsze wnętrza urbanistyczno - parkowe.

4.1 Nawierzchnie trawiaste

Dominującym elementem zagospodarowania całości parku są zadbane i regularnie strzyżone trawniki, na których dopuszczony jest ruch pieszy i aktywność ruchowa. Są również doskonałym miejscem na rodzinny piknik w otoczeniu imponującej panoramy Starego Miasta. Będąc głównym składnikiem powierzchni parku determinują one charakter miejsca jako otwartej przestrzeni publicznej.

4.2 Utwardzenie nawierzchni trawiastych pod Zamkiem

Teren w bezpośrednim sąsiedztwie południowej skarpy wzgórza zamkowego, opadając delikatnie w kierunku południowym jest najlepiej dostosowany do organizacji okolicznościowych masowych imprez plenerowych. Jednocześnie jest to teren mocno eksponowany, widoczny z wielu punktów widokowych Zamku i Starego Miasta, z krzyżującymi się w jego obrębie osiami widokowymi i otwarciami perspektywicznymi na sylwetę Starego Miasta. Zamiast utwardzenia terenu w postaci nawierzchni mineralnych, koncepcja konkursowa proponuje wykonanie nawierzchni trawiastej z mieszanek gatunków traw o wysokiej wytrzymałości, przeznaczonych do intensywnego użytkowania. Wysoką wytrzymałość mechaniczną, wystarczającą do okazjonalnego ustawienia sceny muzycznej uzyska się poprzez wykonanie podbudowy z kruszyw stabilizowanych mechanicznie i wzmocnienia warstwy humusu geokratami komórkowymi. Na obrzeżu skarpy zlokalizowane będą niezbędne złącza elektryczne i słaboprądowe konieczne do zasilenia ewentualnej imprezy. Zapewniona będzie również woda z miejskiej sieci wodociągowej oraz przyłącz kanalizacyjny. Centralna część Parku pod Zamkiem winna być jednorodną przestrzenią publiczną, wolną od wydzieleń i ogrodzeń.

4.3 Ciągi piesze i place publiczne

Nawierzchnia chodników i placów będzie wykonana z jasnych, wielkogabarytowych płyt kamiennych lub betonowych o atrakcyjnej fakturze. Klawiszowanie płyt zostanie wykluczone poprzez ułożenie ich na podbudowie piaskowo – mineralnej stabilizowanej mechanicznie. Spoiny pomiędzy płytami wielkogabarytowymi nie mają wpływu na komfort poruszania się w obuwiu na obcasie, lub przy użyciu wózków inwalidzkich. Wzniesienie nawierzchni w rejonie ul. Podwale u podnóża kościoła i klasztoru oo. Dominikanów wyposażone będzie w pochylnie dostosowane do ruchu osób niepełnosprawnych. Wzdłuż tego fragmentu rozmieszczone będzie również oporęczowanie dostosowane do uprawiania grindu na rolkach i deskorolkach.

4.4 Ścieżki rowerowe

Obok alejek spacerowych przeznaczonych dla ruchu pieszych, drugim dominującym typem nawierzchni są ścieżki rowerowe. Są one przeznaczone dla rowerzystów, jak również rolkarzy. Ze względu na najniższy wydatek energetyczny rowerzysty charakteryzują się one nawierzchnią asfaltową. Dla jednoznacznego odróżnienia ich od ciągów pieszych nawierzchnia ścieżek rowerowych wykonana będzie w kolorze ciemnoczerwonym. Na odcinkach, na których przebiegają równolegle do ciągów spacerowych będą od nich oddzielone pasem zieleni izolacyjnej.

4.5 Miejsca parkingowe dla rowerów

Na osi głównej ścieżki rowerowej i jednocześnie głównego ciągu pieszego, w newralgicznych miejscach parku wykonane będą miejsca parkingowe dla rowerów. Będą one wyposażone w stojaki ze stali nierdzewnej umożliwiające bezpieczne pozostawienie w nich rowerów. Będą jasno oświetlone w porze nocnej. Nawierzchnia placów postojowych dla rowerów będzie wykonana w ten sam sposób co nawierzchnia ciągów pieszych. Przy placach postojowych wykonane będą również ławki i kosze na śmieci.

4.6 Wybiegi dla psów

Ze względu na przeznaczenie trawników parkowych dla ruchu pieszego, należy zminimalizować ryzyko zanieczyszczenia ich odchodami zwierząt domowych. W tym celu wyznaczono dwa ogrodzone place wybiegowe dla psów. Lokalizacja placów na obrzeżach parku ma na celu zapewnienie zarówno czworonogom, jak i pozostałym użytkownikom parku bezkolizyjnej koegzystencji. Nawierzchnia placów wybiegowych trawiasta. Wewnątrz placów nasadzenia niskich drzew zgodnie z wykazem materiału roślinnego. Place będą wyposażone w ławki dla właścicieli czworonogów, dyspozytory opakowań na odchody, oraz kosze na śmieci.

4.7 Plac zabaw

W celu uwolnienia przestrzeni publicznej w centralnej części parku. Przeniesiono dotychczasową lokalizację placu zabaw w kierunku północnym w zacieniony drzewami teren w pobliżu skarpy wzgórza zamkowego. Wyposażenie placu zabaw zaleca się wymienić na wykonane z materiałów naturalnych, w naturalnej kolorystyce drewna. Plac zabaw winien być ogrodzony i zabezpieczać teren zabaw dzieci przed dostępem zwierząt. Wyposażony będzie w ławki i kosze na śmieci. Plac będzie oświetlony w porze nocnej.

4.8 Slackline

Zgodnie z wytycznymi konkursowymi we wschodniej części parku pod Zamkiem wyznaczono teren do ćwiczeń slackline. Do montażu taśm wykorzystano istniejący drzewostan, który uzupełniony zostanie drewnianymi palami o wysokości ok. 2,5m rozmieszczonymi zgodnie z wytycznymi. Nawierzchnia miękka trawiasta. Na potrzeby okazjonalnych zawodów przewiduje się dodatkowe przygotowanie terenu w postaci wykonania tymczasowej nawierzchni piaszczystej.

4.9 Siłownia na świeżym powietrzu

W bezpośrednim sąsiedztwie terenu do slackline wyznaczono teren pod otwartą siłownię. Będą się tu znajdować urządzenia do podstawowych ćwiczeń wydolnościowych i fragmenty nawierzchni tartanowych do ćwiczeń aerobowych. Teren siłowni jest terenem zacienionym poprzez istniejący drzewostan, który zostanie poddany zabiegom pielęgnacyjnym. Wyposażony będzie w ławki i kosze na śmieci. Plac będzie oświetlony w porze nocnej.

4.10 Sitowisko

Oprócz osłonięcia terenu parku od ruchu samochodowego na Alei Unii Lubelskiej, cały obszar jest bezpośrednim nawiązaniem, reminiscencją do istniejącego tu niegdyś Wielkiego Stawu Królewskiego. Obszar obsadzono rodzimą trzciną pospolitą. Jego miękka granica przypomina linię brzegową stawu a drewniane ścieżki prowadzące w głąb obszaru mają przypominać pomosty nad stawem. Ścieżki prowadzą do trawiastych wysp – miejsc wyciszenia i wypoczynku. Zastosowane trzciny (mające średnią wysokość 1,5 metra) sprawiają, że ludzie leżący na kocach czy leżakach na poszczególnych wyspach mają wrażenie miejsca intymnego, spokojnego, dalekiego od miejskiego ruchu i gwaru. Ścieżki pomiędzy wyspami poprowadzono po łukach, aby nie było bezpośredniego powiązania widokowego pomiędzy wyspami. Wystarczy natomiast, aby osoba dorosła wstała z leżaka i miała ogląd na cały obszar parku, zamku i panoramy Starego Miasta. Dodatkowo, przy każdej z wysp nasadzono Brzozę brodawkowatą w odmianie 'Youngii' – drzewo dorastające do maksymalnie 5 metrów wysokości, z szeroka koroną, ma na celu dawać w upalne dni upragniony cień. Poza sitowiskiem drewniane ścieżki są zrównane z powierzchnią gruntu, wkopane w ziemię. W zakresie sitowiska i wokół "trawiastych wysp" zastosowano lekko podniesioną nad teren konstrukcję drewnianą na punktowych fundamentach przypominającą pomosty nad stawem. Aby dostatecznie nawodnić teren pod wymagające tego trzciny (bez potrzeby jego zalewania), a także aby zwiększyć retencyjność całości projektowanego obszaru, pod całym terenem sitowiska wykonany zostanie system skrzyń retencyjno - rozsączających. Skrzynie pokazano na przekrojach terenu. Oświetlenie trzcinowiska to system prostych słupków aluminiowych o wysokości 120 cm, rozmieszczonych wzdłuż ścieżek i wokół wysp. Teren sitowiska powinien być monitorowany.

4.11 Amfiteatr

W zachodniej części obszaru A przewidziano lokalizację amfiteatru do mniejszych imprez plenerowych, które w założeniu mogłyby się odbywać nawet codziennie. Teren ten leży w bezpośrednim sąsiedztwie Starego Miasta i Zamku. Zostanie dodatkowo skomunikowany ciągiem pieszym z ul. Podwale. Obniżono teren przy Amfiteatrze – w celu zmniejszenia bezwzględnej wysokości budynku. Amfiteatr – posiada zaplecze dla artystów, na jego skrzydłach umieszczone są: wypożyczalnia leżaków i toalety publiczne. Pochyły, zielony dach maskuje całość bryły i stapia ją z otoczeniem. W założeniu amfiteatr nie może stanowić dominanty i konkurencji dla panoramy Starego Miasta. Naprzeciw amfiteatru zlokalizowano niskie trybuny ziemne, które poza imprezami mogą pełnić funkcję wypoczynkową i być atrakcyjnym punktem spotkań.

4.12 Skatepark


W sąsiedztwie amfiteatru zaproponowano lokalizację skateparku na utwardzonym placu miejskim. Ze względu na lokalizację wydaje się, że wyposażenie skateparku powinno zapewniać możliwość jego demontażu po wykonaniu Skateparku w rejonie Poznawalni. Powstały w tym miejscu plac byłby placem wielofunkcyjnym.

4.13 Leżakowisko

Obsługa gastronomiczna terenu leżakowiska z budynków adaptowanych w etapie V.

4.14 Wierzbowisko

W dalszym etapie realizacji, po uregulowaniu spraw własności terenu, we wskazanych obszarach na planie, przewiduje się nasadzenia “Wierzbowiska” - terenu obsadzonego Wierzbą wiciową (Salix viminalis). Wierzba ta jest najefektywniejszą z roślin wykorzystywaną do oczyszczania gleby z metali ciężkich, związków toksycznych, poprzez wbudowanie ich w swoją biomasę. Korzenie wierzby wychwytują ponad 80% zanieczyszczeń. Wikliniarstwo jest związane z historią miejsca - elementem ekspozycji fotograficznej na Zamku w Lublinie są fotografie ludzi pracujących w warsztatach wikliniarskich zlokalizowanych pod Zamkiem.

W rejonie wierzbowiska przewidziana jest adaptacja istniejącej zabudowy na cele kulturalno – gastronomiczne.

4.15 Targowisko

Zostaje zachowana dotychczasowa lokalizacja Targu pod Zamkiem. Zachowana zostaje również funkcja targowiska, które w odróżnieniu od galerii handlowych i sklepów wielkopowierzchniowych winno obejmować handel wyłącznie produktami lokalnymi (spożywcze, wikliniarstwo, praliny, wina owocowe, itp.), wprowadzając nową, wysoką jakość na tym terenie. Zmianie ulega forma przestrzenna targowiska, które ulega uporządkowaniu w formie przeszklonego pasażu o wysokości do dwóch kondygnacji.

4.16 Parking publiczny

Istniejące parkingi zostają obsadzone niskimi drzewami.

4.17 Poznawalnia

„Poznawalnia” czyli centrum edukacji i zabawy z parkiem miejskim zamykającym od południa teren Parku na Błoniach. Główna oś komunikacyjna rozdziela się tutaj i prowadzi na bulwar rzeki Bystrzycy, oraz do istniejącego parku w rejon ulicy Zamojskiej i Farbiarskiej. Istniejący budynek fabryczny powinien zostać zrewitalizowany i zaadoptowany do nowej funkcji. Na wewnętrznym dziedzińcu powstanie parking publiczny. Od frontu ukształtowany zostanie plac publiczny obsadzony zielenią. Nawierzchnia placu utwardzona umożliwiająca np. grę w bule. Na tyłach Poznawalni powstanie centrum sportowo – artystyczne „skatepark” skupiające młodzież. Planuje się zaadaptowanie do tego celu istniejących ruin, co pozwoli na stworzenie unikatowego i klimatycznego miejsca, którym nie pogardzi młodszy użytkownik. Jako funkcję towarzyszącą dopuszcza się wprowadzenie nowej zabudowy w części zgodnej z bilansem terenu przeznaczoną na klub lub kawiarnię. Wysoka jakość zrewitalizowanych elementów pozytywnie wpłynie na otaczającą dzielnicę.

4.18 Komunikacja drogowa i parkingi

Zostaje zachowany główny układ komunikacyjny tej części miasta. Wprowadzona zostaje droga serwisowa od terenu targu pod zamkiem do ul. Przemysłowej. Przebudowie ulegną wszystkie zjazdy z Al. Unii Lubelskiej. Wprowadzona zostaje droga dojazdowa do działki 45/5. Na Al. Unii Lubelskiej zostaną wybudowane dodatkowe podwójne przystanki, zgodnie z opracowaniem koncepcyjnym.

4.19 Oświetlenie terenu

Aby uniknąć degradacji tak dużego obszaru, cały teren Parku powinien zostać oświetlony i być stale monitorowany. W założeniu Park ma być miejscem przyjaznym dla każdego i bezpiecznym o każdej porze dnia i nocy.

5. Charakterystyka roślinności:

Przy wprowadzaniu i regulowaniu roślinności w projekcie kierowano się przede wszystkim wytycznymi wynikającymi z Programu Rewitalizacji dotyczącymi Starego Miasta, Śródmieścia, Podzamcza i Czwartku oraz Dolin Rzecznych. Wszystkie wprowadzone gatunki są gatunkami rodzimymi, należącymi do środowiska łęgowego dolin rzecznych (doliny rzeki Bystrzycy). Z powodu bardzo ograniczonej możliwości wprowadzania zieleni wysokiej (głównie podyktowanej przez otwarcia widokowe na bierną ekspozycję sylwetki Starego Miasta) wyżej wymienione gatunki wprowadzono w niskopiennych, lub szczepionych na pniu odmianach. Nie ingeruje się w ten sposób w lokalną florę, nie wprowadza obcych gatunków ekspansywnych.

5.1 Szczegóły i motywy wprowadzenia roślin:

• Jarząb pospolity - (Sorbus aucuparia) - dobrze znana, rodzinna “jarzębina”. Drzewo ozdobne, odporne na zanieczyszczenia, z lekką, przezierną koroną pozwalającą jednocześnie wygrodzić, ale nie zupełnie zasłonić dany element. W projekcie zastosowana w szpalerach przy ciągach pieszych, w miejscach gdzie istnieją ogrodzenia budynków, które należy lekko przysłonić, ale nie odcinać zupełnie widoku na nie. Również dla podkreślenia ciągów rowerowych.
• Brzoza brodawkowata (Betula Pendula) - jedyne nasadzenia w projekcie, mogące być uznawane za “zieleń wysoką”. Równocześnie ażurowość i przezierność korony brzozy sprawia, ze widok na dany element panoramy nie jest zasłonięty, a podkreślony i wzbogacony. Brzozy wprowadzono w parku przy elementach slackline i siłowni, aby delikatnie zacienić dane obszary.
• Brzoza brodawkowata ‘Youngii’ (Betula pendula 'Youngii') - odmiana rodzimej brzozy, wprowadzona ze względu na swą niewielka wysokość (maksymalnie 5m) i pokrój korony. W projekcie użyta w dwóch miejscach:
- w Sitowisku przy trawiastych “wyspach” - aby wprowadzić cień dla wypoczywających na wyspach ludzi
- w obszarach przeznaczonych do wyprowadzania psów - nasadzane w skupiskach 3, 4 lub 5 sztuk, w kępach, wzbogacają wygląd tych obszarów i dają cień osobom wyprowadzającym psy.
• Klon zwyczajny ‘Globosum’ (Acer platanoides ‘Globosum’) - forma kulista rodzimego klonu. W projekcie szczepiony na pniu (wysokość szczepienia 180 cm). Ze wzgledu na swój regularny pokrój zastosowany w częściach geometrycznych projektowanego parku - na placu przed “Poznawalnią” i przy parkingu. Klon ten w żaden sposób nie zasłania linii widokowych.
• Grab pospolity 'Pendula' (Carpinus betulus 'Pendula') - roślina o pięknym pokroju, występująca już w sąsiedztwie projektowanego parku, w założeniu ma tworzyć na obsadzonym kwartale park grabowy, podkreślając swoją opadająca koroną sylwetę miasta.
• Lipa drobnolistna 'Greenspire' (Tilia cordata 'Greenspire') - to jedna z cenniejszych odmian wyselekcjonowanych pod kątem przystosowania do uprawy w trudnych warunkach miejskich. W projekcie zastosowana w szpalerze odgradzającym od Alei Unii Lubelskiej. Szpaler ten ma na celu również kadrowanie widoku na najważniejsze elementy panoramy starego miasta, równocześnie nie przysłaniając jej.
• Grab pospolity (Carpinus betulus) - w projekcie zastosowany w formie żywopłotu grabowego.
• Trzcina pospolita (Phragmites Australis) - ważnym elementem w projekcie jest obszar “Sitowiska” obsadzony trzciną. Z racji swej powierzchni stanowi znaczący element wprowadzonej flory - element zupełnie rodzimy i występujący na tym obszarze od wieków, z racji lokalizacji Wielkiego Stawu Królewskiego w przeszłości. Element ten ma na celu, przynajmniej w części, przywołanie dawnego widoku z Zamku i klimatu miejsca. Wiąże się trwale z historią miejsca i uzmysławia tę historię turystom odwiedzającym Lublin.
• Obszar “Wierzbowiska” jest również istotnym elementem wprowadzającym do projektowanego parku florę Wielkiego Stawu Królewskiego.

5.2 Regulacja roślinności istniejącej:

• Aby umożliwić przeprowadzenie wymaganych w projekcie linii widokowych, musiano pójść na kompromis i usunąć część zieleni wysokiej. Proces ten przeprowadzono z szczególną ostrożnością usuwając tylko rośliny młodsze, gatunków krótkowiecznych, czy powstałych z odrostów korzeniowych (np. w ten sposób usunięto szpaler Robinii akacjowej zasłaniający główny widok przez park na Zamek).
• Szczególnej ochronie poddano wymienione w materiałach do konkursu okazy drzew, w tym pomnikowej Wierzby białej.
• Projektant w zachowanych drzewach przewiduje możliwość usunięcia dolnych gałęzi aby odsłonić konkretne widoki z poziomu człowieka, ale w ten sposób, by nie uszkadzać trwale poszczególnych drzew. Nie odnosi się to do planowanych pomników przyrody, które mają osobne uwarunkowania pielęgnacyjne.
• W zakresie powierzchni trawiastych wprowadza się uzupełnienie lub całkowitą wymianę nawierzchni (tak jak w przypadku obszaru przeznaczonego pod scenę plenerową przy Zamku, gdzie teren wymaga dodatkowej stabilizacji mechanicznej).

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl