Konkurs na opracowanie koncepcji architektonicznej pawilonu - Izby Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli
Projekt konkursowy

<<< powrót
  • 8486 Architekci, Anna Struska, Henryk Struski
Skład zespołu:
  • arch. Anna Struska  
  • arch. Henryk Struski  
  •  
  •  
  • http://8486.pl/  
  •  

Koncepcja:

Obniżenie terenu, miejsce odizolowane od zgiełku miasta, miejsce wypełnione spokojem, otoczone zielenią i wodą… To właśnie to miejsce jest w naszej ocenie najlepszym, a przede wszystkim najbardziej godnym miejscem na sytuowanie Muru Pamięci i Pawilonu ekspozycyjnego. To jedyne miejsce, w którym kubatura obiektu harmonijnie współgra z terenem cmentarza, nie zasłaniając Pomnika Polegli Niepokonani.

Głównym założeniem projektowym było skupienie się przede wszystkim na Murze Pamięci. To element przestrzenny najlepiej oddający hołd poległym. Umiejscowiony w przestrzeni cmentarza ma najmocniejszy wymiar symboliczny. Dlatego podstawą naszych rozważań jest właśnie Mur. Mur, który umieściliśmy w poprzek szerokości całego obniżenia terenu. Mur usytuowany właśnie w tym miejscu nadaje najbardziej wyraźny charakter całej otaczającej przestrzeni w odpowiedni sposób ją programując.

W procesie projektowym ideowy Mur nabiera grubości stając się także Izbą Pamięci - Pawilonem ekspozycyjnym. Utrzymaliśmy ścisłą zależność łączącą Mur Pamięci z Izbą Pamięci, w naszej koncepcji to jeden przenikający się element.

Opis projektu:

Projekt składa się z elementów, które połączone razem wpisują się w plan cmentarza stając się częścią istniejącego założenia. Zagospodarowanie terenu zostało dostosowane do nowo projektowanych obiektów, także w sposób podkreślający istniejącą infrastrukturę cmentarza.

Jednym z głównych założeń jest zaakcentowanie wejścia na teren cmentarza, który obecnie nie posiada określonego początku. W projekcie ten element przyjmuje formę trójkątnego placu, który swą przestrzenią w pewnym sensie wbija się w teren, dając odpowiednią pauzę przed dalszym wejściem na teren cmentarza. Plac wejściowy został zaprojektowany tak aby znalazło się na nim miejsce dla istniejącego pomnika z tablicą z nazwą cmentarza, który obecnie znajduje się przy chodniku wzdłuż ulicy Wolskiej. Uznaliśmy, że jego wartość historyczno-artystyczna i stan techniczny pozwalają na zachowanie i wyeksponowanie go w nowym miejscu. Plac wejściowy pełni także funkcję platformy widokowej, z której widać Mur i Izbę Pamięci. Z tego punkty roztacza się widok na krajobrazowo uformowany teren, który domyka Pawilon. Zielony dach obiektu w tej perspektywie sprawia, że widoczny staje się przede wszystkim Mur Pamięci, widoczna jest ściana z upamiętniającymi tabliczkami. Poprzez zastosowanie roślinności na dachu kubatura Pawilonu znika w optycznym złudzeniu.

Plac wejściowy to pierwszy punkt na trasie gości odwiedzających Cmentarz Powstańców Warszawy. Z placu wejściowego możemy bezpośrednio dostać się niżej. Zaproponowany system chodników, których nachylenie nie przekracza 5%, łączy plac z Murem i Izbą Pamięci, powodując że jest on dostępny dla osób niepełnosprawnych również od strony ulicy Wolskiej. Nawierzchnię chodnika i schodów z betonu szczotkowanego skomponowano z geometrycznymi polami wypełnionymi ozdobnymi trawami, przesadzoną tu istniejącą roślinności. Ingerencja w istniejącą na terenie zieleń jest nieznaczna. Pozostawiliśmy wszystkie drzewa i krzewy oznaczone przez Organizatorów konkursu jako drzewa konieczne do pozostawienia.

Mur i Izba Pamięci dzieli istniejące zagłębienie terenu na dwie części. Pierwsza z zaprogramowanych przestrzeni przynależna jest do Muru Pamięci. To strefa zadumy, strefa spokoju. Kontemplacji sprzyja otaczająca zieleń, woda, cisza…

Mur Pamięci i Izba Pamięci stanowią wspólną całość. Monolityczny Pawilon o wysokości 5,5 metra ma skromny, minimalistyczny charakter. Mur Pamięci to jedna z fasad Izby Pamięci. Fasadę tą widać najwyraźniej z Placu wejściowego. To dobrze wyeksponowane miejsce przeznaczono na montaż upamiętniających tabliczek z nazwiskami poległych.

Przez Pawilon można przejść wyraźnie zaznaczonym tunelowym przejściem. Po drugiej stronie muru-pawilonu znajduje się otwarty plac przeznaczony na okolicznościowe uroczystości. Plac stanowi także rozszerzenie powierzchni ekspozycyjnej samej Izby Pamięci – mogą tutaj odbywać się tymczasowe ekspozycje. Jest to druga z zaprogramowanych przestrzeni wydzielonych budynkiem. Z tej strony znajduje się głównego wejście do obiektu.

Pełne, monolityczne fasady Pawilonu wykonane są z wylewanego w gładkich szalunkach betonu. Doświetlenie światłem dziennym odbywa się głównie poprzez świetliki umiejscowione w dachu. Dzięki ich zastosowaniu wnętrze Pawilonu nabiera wyjątkowego charakteru.

Pomieszczenie przeznaczona na ekspozycję ma charakter jednoprzestrzenny. Geometria przestrzeni, pełne płaszczyzny ściany i duża wysokość pozwalają to na dowolne kreowanie wewnętrznej ekspozycji upamiętniającej Powstańców Warszawskich.

Dzięki zastosowaniu współczesnej technologii transparentnego betonu podjęto próbę nadania mistycznego charakteru pawilonu. Cześć ściany betonowej, od strony Pomnika Polegli Niepokonani, została wykonana z dodatkiem elementów szklanych, dzięki czemu przez ścianę delikatnie prześwituje światło słoneczne w czasie dnia, zaś w porze nocnej światło z Izby Pamięci wydobywa się w formie poświaty. Widać zarys cieni ludzi poruszających się w środku Pawilonu, widać prześwitujące światło, symbolicznie przestrzenie zewnętrza i wewnętrzna mieszają się w nienachalny sposób.

Od strony Placu znajduje się także wejście do ogólnodostępnych toalet, które funkcjonują niezależnie od godzin otwarcia Izby Pamięci.

Wpisując się w istniejące założenie urbanistyczne z Placu przy Pawilonie możemy dostać się bezpośrednio pod Pomnik Polegli Niepokonani kontynuując trasę zwiedzania cmentarza. Różnicę poziomu podobnie jak przy Placu Wejściowym pokonujemy poprzez zestaw chodników.

Nowo projektowane elementy zagospodarowania mają wyraźnie zaznaczony, swój charakter. Dla projektu, którego poszczególne składowe rozłożone są na obszernym terenie ważne jest by możliwie szybko dało się wyczytać projekt w przestrzeni. Chodniki o nachyleniu mniejszym niż 5%, pozwalają dotrzeć odwiedzającym do wszystkich najważniejszych części znajdujących się na Cmentarzu Powstańców Warszawy. Geometryczne pola pomiędzy chodnikami wypełniono roślinnością. Ozdobne trawy, krzewy róż i jałowca (przesadzone z obecnego miejsca), wydzielają kolejne trójkątne pola. Dla usprawnienia poruszania się po chodnikach, niektóre z trójkątnych kształtów zagospodarowania zaprojektowano, jako elementy z nawierzchnią typu „terraway”, umożliwiający spacerującym ludziom przechodzić pomiędzy zakręcającymi chodnikami robiąc skróty.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl