Konkurs na opracowanie koncepcji architektoniczno–użytkowej budynku, nowej siedziby Archiwum Narodowego w Krakowie
Projekt konkursowy

<<< powrót
  • nsMoonStudio Sp. z o.o.
Skład zespołu:
  • Piotr Nawara  
  • Michał Marcinkowski  
  • Bartosz Puchalski  
  • Magdalena Kufel  
  •  
  • współpraca:  
  • Tomasz Gomułka  
  • Anna Frasik  
  •  
  • wizualizacje:  
  • finm  
  •  
  • http://finm.eu/  
  •  
  • http://www.moonstudio.com.pl/  
  •  
  •  

01. Idea

"Słowa ulatują, pismo zostaje” - autor nieznany.

„Pisanie-czytanie, przedstawianie, oglądanie jest jedynym sposobem uświadomienia sobie życia” – Sławomir Mrożek

„Wynalazek druku jest swego rodzaju mesjaszem wśród wynalazków” – Georg Christoph Lichtenberg

To zainspirowało nas do stworzenia budynku, którego elewacja przypominałaby kartkę papieru z naniesionymi informacjami.

Archiwum, od słowa greckiego archeion (ARCHETYP - ARCHEION), ma gromadzić zbiory związane z pismem i przekazywaniem informacji. Już od tysięcy lat poprzez eony wieków, człowiek zawsze dążył do porozumienia się z innym człowiekiem. Swoje uczucia, informacje przedstawiał za pomocą rysunków, znaków, hieroglifów. Do dziś forma komunikacji, rozwijała się wraz z postępem techniki.

Pismo, rozpoczynając od hieroglifów, rysunków ściennych, poprzez druk Gutenberga, pismo punktowe (dotykowe) Braille, a kończąc na taśmach perforowanych, magnetycznych i zapisie cyfrowym, nosi w sobie elementy graficzne. Dzięki wynalazkowi pisma znamy wiedzę poprzednich pokoleń i dzięki niemu możemy tą wiedzę wzbogacać o nowe osiągnięcia współczesnych pokoleń. Ten zabieg nadaje wyrazu obiektowi i podkreśla jego funkcję. Budynek Archiwum pełniący ważną funkcję administracyjną przekładając na język architektoniczny powinien wyróżniać się w tkance miejskiej.

02. Forma

Budynek jest przykładem funkcjonalizmu w architekturze, a więc jego forma wynika bezpośrednio z narzuconego programu. Obiekt otrzymał zwartą bryłę co zapewnia optymalne wykorzystanie energii do ogrzewania i eliminuje straty podczas eksploatacji. Ideą było wyjście od zwartej bryły prostopadłościanu, który został przełamany zgodnie ze "złotym podziałem" w poprzek i stworzył dwie bryły: segmentu biurowego na planie foremnego prostokąta i segmentu magazynowego na planie kwadratu. Na linii pęknięcia powstała przestrzeń wejściowa, która łączy oba segmenty oraz plac przed głównym wejściem i plac, połączony z ogrodem i częścią rekreacyjną, od strony cmentarza.

Strefa wejściowa podkreślona jest ceramicznym materiałem nawiązującym do znajdującej się na terenie istniejącej architektury budynków zaplecza Twierdzy Kraków. Całość obiektu została opakowana membraną z blachy perforowanej w kolorze białym. Perforacja została dopasowana do funkcji danego fragmentu budynku, czyli w części biurowej przezierność jest większa, a w miejscach gdzie znajdują się okna biur, membrana jest wycięta w celu zapewnienia odpowiedniego dostępu światła. Opakowanie służy też do rozmieszczenia elementów heraldycznych. Na elewacji frontowej nad głównym wejściem umieszczone zostało Godło Polski oraz symetrycznie po obu stronach herby królewskie i wojewódzkie.Na elewacji tylnej nad wejściem znajduje się Godło Państwowe, a na elewacji południowej nazwa inwestycji.

03. Funkcja

Obiekt będzie służył do gromadzenia, przechowywania, opracowywania, udostępniania, konserwacji i zabezpieczania materiałów archiwalnych i bibliotecznych. Budynek tworzą dwa segmenty (części): użytkowo-obsługowy (biurowy) oraz magazynowy.

Obiekt zostanie podzielony na wyraźne strefy:
- STREFA PRZEJMOWANIA – dostępna dla upoważnionych pracowników, całkowicie niedostępna dla niezatrudnionych z wyjątkiem rampy (pod nadzorem upoważnionego pracownika). Obejmie ona: rampę, pomieszczenia związane z obsługą infrastruktury;
- STREFA ZABEZPIECZANIA – dostępna dla upoważnionych pracowników, całkowicie niedostępna dla niezatrudnionych. Obejmie ona śluzę, komorę fumigacyjną z zapleczem i infrastrukturą techniczną, magazyn przejściowy, pracownie konserwacji;
- STREFA PRZECHOWYWANIA – dostępna dla upoważnionych pracowników, całkowicie niedostępna dla niezatrudnionych. Obejmie ona: magazyny przechowywania archiwaliów;
- STREFA UDOSTĘPNIANIA – dostępna po uprzednim zarejestrowaniu wejścia pracowników i korzystających. Obejmie ona: czytelnie i prowadzącą do nich komunikację;
- STREFA OBSŁUGI – dostępna po uprzednim zarejestrowaniu wejścia pracowników i korzystających. Obejmie ona: pomieszczenia biurowe (o funkcji administracyjnej, obsługowej oraz pomieszczenia, w których pracuje się z zasobem archiwalnym), wydzielone ciągi komunikacyjne, zaplecze socjalne, sanitarne, techniczne i magazynowe;
- STREFA PUBLICZNA – ogólnodostępna dla gości kompleksu, bez konieczności rejestrowania wejścia. Obejmie ona: salę konferencyjną (audiowizualną), hol, punkt obsługi klienta, szatnię i węzły higieniczno-sanitarne (przeznaczone dla gości).

Obiekt będzie mieścił dwa segmenty funkcjonalno-użytkowe:

I – część użytkowo-obsługowa mieszcząca:
- punkt obsługi klienta, ochronę,
- czytelnie: główną, kartograficzną, zbiorów specjalnych i skanów-pomieszczenia dostosowane do jednorazowego pobytu łącznie 100 osób,
- pomieszczenia biurowe dla 100 pracowników archiwum,
- salki spotkań przy pomieszczeniach biurowych w strefie obsługi,
- salę konferencyjną audiowizualną dla 150 osób (z możliwością modyfikacji w zależności od potrzeb), zapewniającą możliwość wejścia/wyjścia zarówno od wewnątrz budynku, jak i z zewnątrz,
- zaplecze magazynowo-gospodarcze dla sali audiowizualnej, szatnię dla sali audiowizualnej,
- szatnie dla pracowników i dla korzystających,
- zaplecze socjalne i sanitarne,
- magazyny,
- pomieszczenia techniczne
oraz wydzielone:
- pracownię konserwacji,
- pracownię introligatorską,
- pracownię digitalizacji i reprografii,
- zapasowe repozytorium cyfrowe,

II – część magazynowa, zbudowana w innej technologii, mieszcząca na kondygnacjach naziemnych:
- śluzę, komorę fumigacyjną z zapleczem,
- magazyn przejściowy,
- magazyny archiwalne,
- magazyn biblioteczny,
- infrastrukturę niezbędną do przejmowania, zabezpieczania, przechowywania zbiorów.

Magazyny archiwalne służyć będą do przechowywania materiałów archiwalnych i bibliotecznych: rękopisów, maszynopisów i druków w postaci luźnych kart, poszytów i ksiąg, dokumentów pergaminowych, zbiorów pieczęci luźnych, materiałów ikonograficznych, geodezyjno-kartograficznych, fotograficznych i audio-wizualnych.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl