Konkurs na opracowanie koncepcji architektoniczno–użytkowej budynku, nowej siedziby Archiwum Narodowego w Krakowie
I miejsce

<<< powrót
  • Q-ARCH Sp. z o.o.
Skład zespołu:
  • mgr inż. arch. Robert Kuzianik Generalny Projektant  
  • mgr inż. arch. Anna Socha  
  • mgr inż. arch. Anna Jarosz-Siembiot  
  • mgr inż. arch. Karol Korycki  
  • Maciej Kuzianik  
  •  
  • współpraca:  
  •  
  • mgr inż. arch. Wiesław Socha  
  • mgr inż. arch. Joanna Wierzba  
  • mgr inż. Stanisław Gorczowski  
  • mgr inż. arch. Przemysław Gajdosz  
  • mgr inż. arch. Andrzej Kwiatkowski  
  • mgr inż. arch. Iwona Syga  
  •  
  • konsultacji branżowi:  
  •  
  • mgr inż. Józef Osmański  
  • mgr. inż. Ireneusz Nowak  
  • mgr. inż. Jan Wachacki  
  • mgr. inż. Dariusz Chmielewski  
  • mgr. inż. Jakub Pieróg  
  • mgr. inż. Marcin Wyrzykowski  
  • mgr. inż. Czesław Hodurek  
  •  
  •  
  • http://q-arch.pl/  
  •  

1. OPIS KONCEPCJI BUDYNKU I ZAGOSPODAROWANIA.

Projekt jest zgodny z zapisami decyzji ULICP zarówno pod względem zagospodarowania terenu jak również gabarytów i wyrazu architektonicznego budynku. Zespół dwóch budynków, oddzielonych od siebie dylatacją połączono w jedną bryłę o wysokości ok. 23m, nadając im jednolity współczesny wyraz architektoniczny. Budynki zostały odsunięte od granicy Cmentarza Rakowickiego na około 10m, jednak w taki sposób, aby od strony głównego dojazdu i dojścia wytworzyć przedpole o charakterze placu z reprezentacyjnym dojściem, miejscami postojowymi dla samochodów osobowych oraz zjazdem do garażu podziemnego.

Takie usytuowanie ma również zapewnić dobre wykorzystanie terenu dla potrzeb przyszłej rozbudowy, umożliwiając jej połączenie funkcjonalne z zasadniczą bryłą segmentu magazynowego.

Drugi plac zaprojektowano w otoczeniu dwu adaptowanych zabytkowych budynków, z których jeden będzie pełnić rolę portierni, a drugi zostanie zaadaptowany na salę wystawienniczą. Prowadzi tam wyjście z holu przed salą audytoryjną. Dalej zlokalizowano plac manewrowy i wjazd dla samochodów dostawczych.

Nawierzchnie projektowanych dróg i parkingu zaprojektowano z płyt ażurowych zapewniając utrzymanie „zielonego” charakteru otoczenia.

2. PRZYJĘTE ROZWIĄZANIA PROJEKTOWE.

2.1. Założenie ideowe.


Główną ideą było stworzenie prostej, skromnej bryły budynku adekwatnej dla funkcji magazynowych, której wyraz architektoniczny od strony głównego wejścia zapewni jednak reprezentacyjny charakter odpowiedni dla rangi instytucji Archiwum Narodowego.

Drugim założeniem ideowym jest zastosowanie do wykończenia elewacji cegły klinkierowej, jako materiału odnoszącego się do najlepszej tradycji Krakowa, tradycji miejsca (zabudowa fortów Twierdzy Kraków), a także pozostałych budynków położonych w bezpośrednim sąsiedztwie.

Inspiracją dla tworzenia architektury budynku stał się motyw „półki z książkami”. Znalazł on swoje odzwierciedlenie w kompozycji elewacji frontowej, której monumentalne filary tworzą jakby szereg grzbietów tomów, z których jeden został wyjęty, akcentując wejście do budynku. Motyw ten stał się również pretekstem dla zaprojektowania wątku cegły, w którym zaakcentowane zostały poziome podziały poprzez niewielkie wysunięcia cegieł, na których jak książki na półkach, ustawiono wątek cegieł pionowych. Tym samym tradycyjny materiał (poprzez oryginalne ułożenie) zyskał współczesny wyraz.

2.2. Rozwiązania funkcjonalno-przestrzenne.

Rozwiązania przestrzenne zostały podporządkowane funkcji budynku, a także wymaganiom fizykalno-energetycznym. W celu ograniczenia ilości ścian zewnętrznych oba segmenty funkcjonalne oddzielono jedynie dylatacją. W segmencie magazynowym z trzech stron jednorodną bryłę otaczają pełne ściany ceglane pozbawione jakichkolwiek otworów okiennych. W segmencie biurowo-obsługowym ściany boczne perforowane są równomiernie rozłożonymi niewielkimi otworami okiennymi doświetlającymi przestrzeń hallu oraz korytarze komunikacyjne na wyższych kondygnacjach.

Elewację frontową tworzą filary o prostokątnej podstawie ustawione w równym rytmie równolegle do ścian. Za filarami umieszczono szklaną ścianę osłonową, za którą zlokalizowany jest na parterze i pierwszym piętrze hol, zaś na wyższych kondygnacjach biura. Pracownie digitalizacji i reprografii oraz fotograficzną umieszczono na najwyższej kondygnacji, przy braku konieczności zapewnienia światła dziennego obudowuje od frontu pełna ściana ceglana, tworzącą za filarami rodzaj fryzu, który stał się doskonałym miejscem na umieszczenie wykutych w kamieniu dekoracji heraldycznych: godła polskiego oraz herbów ziem polskich.

Doświetlenie pomieszczeń biurowych i konferencyjnych zapewnione zostało poprzez wewnętrzne patio obudowane z trzech stron ścianą osłonową szklaną, a z czwartej ścianą z zieleni wegetatywnej. Przestrzeń atrium dostępna z kondygnacji biurowej, posiada podgrzewaną posadzkę. Na parterze, na wprost hallu wejściowego, zlokalizowano wielofunkcyjną salę audiowizualną. Z antresoli na pierwszym piętrze dostępna jest czytelnia.

Poziomy dostępne dla klientów i publiczności zewnętrznej (przyziemie, parter i pierwsze piętro) połączone są reprezentacyjną, jednobiegową klatką schodową otwartą do holu. Ponadto pionową obsługę komunikacyjną budynku zapewniają cztery obudowane klatki schodowe pełniące rolę klatek ewakuacyjnych (po 2 w każdym segmencie) oraz dwie windy (towarowa i osobowa) łączące wszystkie kondygnacje.

Jedna z klatek schodowych nad częścią biurową wyprowadzona jest ponad dach. Zagospodarowany jest on zielenią wegetatywną zapewniając możliwość wykorzystania tej przestrzeni w celach rekreacyjno-widokowych.

Przyziemie budynku, oprócz dolnego poziomu sali audiowizualnej i związanych z nią pomieszczeń, mieści ponadto pomieszczenia techniczne, szatnie pracowników oraz garaż podziemny na 21 samochodów.

Segment magazynowy wyposażony został w tylko jeden otwór (zapewniający dostęp z zewnątrz) stanowiący bramę wjazdową do śluzy rozładunkowej, w ten sposób zapewniając maksymalna izolację wnętrza budynku od infiltracji zewnętrznych.

3. OPIS TECHNICZNY.

3.1. Rozwiązania konstrukcyjne.


Budynek został zaprojektowany w konstrukcji żelbetowej monolitycznej (fragmentami prefabrykowanej), słupowo-płytowej, z tarczami usztywniającymi w postaci żelbetowych ścian monolitycznych trzonów klatek schodowych, trzonów technicznych oraz ścian zewnętrznych. Budynki mieszczące oba segmenty funkcjonalne oddzielone są dylatacją.

Elementy konstrukcyjne (słupy żelbetowe 50x50 cm, ściany żelbetowe) rozmieszczone są na siatce konstrukcyjnej odpowiednio:
- dla segmentu usługowego - 810x810 cm;
- dla segmentu magazynowego - 630x810 cm;

Zmniejszenie rozpiętości konstrukcyjnej pozwala zoptymalizować zbrojenie elementów konstrukcyjnych odpowiednio do obciążeń użytkowych stropów, które w segmencie magazynowym przyjęto 12,5 kN/m².

Z uwagi na korzystne warunki gruntowo-wodne zaprojektowano posadowienie bezpośrednio na żelbetowej płycie monolitycznej grubości ok. 50 cm z pogrubieniami pod słupami oraz szachtami windowymi.

W celu uniknięcia różnicy osiadania dwóch oddylatowanych części budynku pod dylatacją płyty fundamentowej zaprojektowano klawisz żelbetowy.
Realizacja posadowienia w poziomie około -4,60 odbędzie się w wykopie szerokoprzestrzennym lub zabezpieczonym ściankami wspornikowymi typu berlińskiego.

Płyta fundamentowa izolowana będzie od podłoża jedynie przeciwwilgociowo (bez izolacji termicznej). Część stropu nad kondygnacją -1 przystosowana będzie do wjazdu i rozładunku najcięższych samochodów ciężarowych. Strop nad salą amfiteatralną, o rozpiętości 16,20 m w osiach, zaprojektowano ze sprężonych płyt kanałowych HC500. Strop nad czytelnią będzie żelbetowy, kasetonowy ze świetlikami lub ze sprężonych płyt kanałowych HC 500 z uzupełnieniami monolitycznymi pomiędzy świetlikami.

Schody żelbetowe monolityczne płytowe. Schody otwarte pomiędzy kondygnacją -1, 0 i +1 oparte będą na belkach policzkowych tworzących balustradę.
Stropodach żelbetowy, monolityczny, płytowy zaprojektowano na przeniesienie obciążeń własnych, obciążeń użytkowych od urządzeń zlokalizowanych na dachu, a także obciążenia śniegiem.

Po bokach budynku zaprojektowano oporowe mury żelbetowe monolityczne zabezpieczające schody do kondygnacji podziemnej.

3.2. Wybrane zagadnienia funkcjonalno-technologiczne.

Strefa przyjmowania.


Zaprojektowano dojazd samochodów dostawczych z placem manewrowym od strony zachodniej. Przyjazd samochodu rejestrowany jest z pomieszczenia ochrony, zlokalizowanym w jednym z zabytkowych obiektów na działce. Dostawa/odbiór odbywa się poprzez rampę zlokalizowaną w zamykanym bramą segmentową pomieszczeniu w parterze budynku magazynowego. Rampa poprzez śluzę ma bezkolizyjne połączenie z magazynem ekspedycyjnym i magazynem przyjmowania.

Magazyny.

Na każdym piętrze znajdują się trzy jednakowe powierzchniowo magazyny z regałami jezdnymi (na 60 tys. mb akt łącznie), oraz jeden dedykowany zbiorom specjalnym wymagającym specjalnych regałów, jak segmenty szufladowe na mapy i fotografie czy regały z aluminium anodowanego do przechowywania nośników magnetycznych itp.

Każdy magazyn stanowi odrębną strefę pożarową z gazową instalacją gaszenia w wypadku pożaru. Przy założeniu możliwości pożaru tylko w jednej strefie (zgodnie z polskimi przepisami) zapewnia to możliwość optymalizacji kosztów instalacji gaszenia gazem. Zaprojektowano dodatkowe obłożenie ścian zewnętrznych budynku magazynowego bloczkami gipsowymi gr. 10 cm od wewnątrz. Ma to zapewnić zwiększoną bezwładność termiczną ścian, a także możliwość absorbcji ewentualnych okresowych nadmiarów wilgoci w powietrzu.

Pracownie konserwacji.

Kondygnacja pracowni specjalistycznych objęta jest kontrolą dostępu. Posiada połączenie komunikacją poziomą z segmentem magazynowym poprzez śluzy. Połączenie to objęte jest również kontrolą dostępu.

Zaprojektowano pracownie:
- Pracownię konserwacji papieru z podziałem na strefę tzw. „mokrą” i „suchą” połączone ze sobą komunikacją wewnętrzną, z których dostępne są magazyn chemiczny wyposażony w szafy ognioodporne z wentylacją i magazyn ogólny. W oddzielnym pomieszczeniu zlokalizowano urządzenia uzdatniania wody.
- Pracownię introligatorską z magazynem podręcznym,
- Pracownię fotograficzną z ciemnią,
- Pracownię digitalizacji i reprografii,

W sąsiedztwie pracowni zlokalizowano magazyn przejściowy na dokumenty archiwalne przekazywane do pracowni w celu konserwacji czy digitalizacji i reprografii oraz mały pokój narad dedykowany pracownikom tej strefy.

Pracownie wymagające oświetlenia dziennego (konserwacji papieru i introligatorska) zlokalizowano wokół atrium. Okna atrium wyposażone są w rolety umożliwiające regulację oświetlenia, a zestawy szybowe w folię UV 99,8%.

Pracownie fotograficzna z ciemnią oraz digitalizacji i reprografii wymagające pełnego zaciemnienia zaprojektowano wzdłuż ściany elewacyjnej bez okien na tej samej kondygnacji.

Pracownie wyposażone są w urządzenia i sprzęt specjalistyczny dla danej pracowni. Niezależnie od zaprojektowanych w budynku szatni z łazienkami dla pracowników każdą pracownię wyposażono w szafy ubraniowe oraz umywalki do mycia rąk.

Czytelnia.

Przekazywanie materiałów do czytelni odbywa się poprzez śluzę i magazyn przejściowy gdzie dokumenty przetransportowane przez pracowników przechodzą okres dostosowania do zmienionych warunków klimatycznych panujących w pomieszczeniu czytelni.

Tą samą procedurę powtarza się przy zwrocie dokumentów do magazynu. Analogiczny magazyn przejściowy z odpowiednio regulowanymi warunkami temperaturowymi zlokalizowany jest przy drugiej śluzie łączącej segment obsługowy z magazynem.
Sala audiowizualna.

Została wyposażona w składaną widownię (na 154 miejsca) umożliwiającą, po złożeniu i usunięciu estrady, wykorzystanie sali z płaską podłogą np. jako sali bankietowej lub wystawowej.

Ponadto w sali zainstalowany będzie system akustycznej składanej ściany działowej umożliwiający podział sali na dwie niezależne o pojemności 77 osób każda.

Sala wyposażona będzie w dwa balkony techniczne oraz zespół pomieszczeń technicznych do obsługi sprzętu audiowizualnego oraz oświetlenia z możliwością ich wykorzystania na potrzeby tłumaczeń symultanicznych.

Sala posiadać będzie dodatkowo magazyn sprzętu oraz pokój przygotowań wykładowców.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl