Konkurs na opracowanie koncepcji architektonicznej pawilonu edukacyjnego wraz z zagospodarowaniem terenu, polaną rekreacyjną oraz obiektami towarzyszącymi na terenie Golędzinowa w Warszawie
Wyróżnienie honorowe

<<< powrót
  • Justyna Kolarz-Piotrowicz
  • Kasper Jakubowski
  • Łukasz Malec
  • Wojciech Nowak
Skład zespołu:
  • Kasper Jakubowski  
  • Justyna Kolarz-Piotrowicz  
  • Łukasz Malec  
  • Wojciech Nowak  
  •  
  • wizualizacje:  
  • Weronika Bogal,  
  • Łukasz Kinaszewski  
  • Adam Łyko  
  • Damian Strug  

IDEA: „WIERZBOTEKA”

Projektowanemu pawilonowi edukacyjnemu wraz z polaną rekreacyjną nadano nazwę „Wierzboteka”. Wierzba (Salix sp.) uważana jest za najbardziej „polskie” drzewo, służy do produkcji wikliny i stanowi charakterystyczny element rodzimego krajobrazu. W ich potężnych pniach z licznymi zagłębieniami, i dziuplami zamieszkują liczne gatunki ptaków. Wierzby stanowią także główny komponent łęgu wierzbowo-topolowego (Salici-Populetum) na prawym, nieuregulowanym brzegu Wisły w Warszawie.

PAWILON

Forma.
Celem zaprojektowanej formy architektonicznej pawilonu jest stworzenie bryły wpisanej w nadrzeczne otoczenie i krajobraz otwartych łąk na zasadzie wtopienia budynku w otaczający pejzaż i wzbogacenia go o rozpoznawalną, kameralną wartość architektoniczną. W celu ograniczenia optycznej ingerencji obiektu w krajobraz zastosowano konstrukcję pełnoszklaną. Przezroczystość bryły umożliwia obserwowanie ptaków także z wnętrza obiektu. Pawilon edukacyjny w zaproponowanej, minimalistycznej formie stanowi nową, architektoniczną bramę do przedmiotowego terenu, polany rekreacyjno-edukacyjnej, a dalej – do rozległej „rzeki kwiatów” odtwarzanej w ramach renaturyzacji obszaru.

Wejście. Istotnym elementem pawilonu jest wprowadzony element naturalny (tunel z wikliny) w formie wejścia przenikającego bryłę budynku. Takie rozwiązanie pozwala zatrzeć granicę między wnętrzem a zewnętrzem architektury. Ma także charakter stricte symboliczny: architektura pawilonu jawi się jako metafora miasta. Tunel z wikliny symbolicznie przenikający budynek obrazuje nieuregulowaną, semi-naturalną rzekę – unikat w skali europejskich metropolii. Wiklina jest także materiałem występującym lokalnie, tradycyjnym, użytkowym (koszykarstwo) i biodegradowalnym (łatwo wymiennym).

Faktura. Zaproponowano także rozrzeźbienie faktury elewacji, tj. bruzd w betonie z odbiciem pędów wierzby. Przewidziano w pierzei zachodniej i wschodniej stopniową ekspansję chmielu („polskiej liany”) na elewacji pawilonu, pnącza typowego dla siedlisk łęgowych.

Elastyczność w użytkowaniu. Charakterystyczną cechą wielofunkcyjnej sali jest programowa elastyczność w organizacji przestrzeni. Przewidziano możliwość rozszerzenia przestrzeni wnętrza usytuowanego centralnie. Zaprojektowano obejście dookoła bez ingerencji w zajęcia prowadzone w środku, co umożliwia zróżnicowanie różnych funkcji w tym samym czasie. Zastosowano różne konfiguracje podziałów przestrzeni poprzez otwarty plan drugiej kondygnacji oraz konstrukcję pełnoszklaną – pozwala de facto na dowolną organizację przestrzeni ekspozycyjno-wypoczynkowej.

Partycypacja. W założeniu proces powstania pawilonu ma mieć charakter w części partycypacyjny i utrwalony w postaci filmu edukacyjnego. Dotyczy procesu powstawania wiklinowego tunelu, w którego zaangażowani zostaną przyszli użytkownicy, w tym renowacji liter neonu do napisu „Wierzboteka”.

Ochrona ptaków. Dodatkowo, poprzez zastosowanie specjalnej, biomimetycznej powłoki odbijającej widoczne dla ptaków promieniowanie UV, autorzy chcą ograniczyć ilość kolizji ptaków ze szklanymi powierzchniami, zwracając uwagę na ten niebagatelny problem na styku architektury, technologii i ochrony ptaków.

ZAGOSPODAROWANIE TERENU

Polana rekreacyjna.
Celem projektu zagospodarowania polany rekreacyjnej jest stworzenie uporządkowanego optycznie, wartościowego przyrodniczo i atrakcyjnego społecznie terenu zieleni o głównej funkcji dydaktycznej oraz funkcjach towarzyszących: rekreacyjnej, wypoczynkowej, kontemplacji miejskiej natury (np. birdwatching). Zaproponowano odrębne strefy wydzieleni terenu o różnym przeznaczeniu. Celom edukacji w plenerze służą specjalne nośniki informacyjne - tablice tematyczne przybliżające specyfikę ekosystemu rzeki: awifauny, łęgu i zespołów łąk. Uzupełnieniem tablic są ramy kadrujące widok na najważniejsze elementy środowiska przyrodniczego w otoczeniu. W celu poprawy komfortu użytkowania zastosowano odcinki pomostów ze ścieżki prowadzące do tablic. Kanwą kompozycji terenu jest swobodna ścieżka o nawierzchni ziemnej.

Wierzby „głowiaste”. Część terenu przeznaczoną pod „Wieś Golędzinów” ramują wierzby „głowiaste” sadzone w linii (po kilku latach materiał zebrany w wyniku cięć w celu kształtowania jej typowej formy może posłużyć do produkcji wikliny i eko-edukacji).

Rzeźby Natury. Zgodnie z przyjętą przez autorów zasadą: „poprzez sztukę do natury” zaprojektowano miejsce do eksponowania „Rzeźb Natury” w plenerze. Dotyczy to fragmentów pni, kłód, wykrotów wielkich drzew z lasu łęgowego („nadwiślańskich olbrzymów”), powalonych i wyrzucanych przez rzekę. Tunel z żywej wierzby zaplecionej z wikliną oraz gniazda-rzeźby dla ludzi (inspirowane gniazdem ptaka, remiza) stanowią propozycję programową do realizacji w przyszłości przy partycypowaniu w ich powstaniu przyszłych użytkowników „Wierzboteki”.

Zieleń. Ze względu na charakter przyrodniczy terenu zdecydowano się ograniczyć liczbę gatunków nowych nasadzeń do rodzimych wierzb i jej popularnych odmian (także krzewiastych). Ścięte pędy i wiklina wykorzystane będą do zaplatania płotków, ogrodzeń i innych działań na pograniczu edukacji ekologicznej i sztuki.

Trawnik – łąka kwietna. Zdecydowano na wydzielenie swobodną linią trawnika koszonego regularnie i łąki kwietnej, koszonej 2 razy w ciągu roku. Jako zalecenie przewiduje się wysiew rodzimych gatunków łąkowych, analogicznie jak w przypadku restytuowanych łąk zalewowych.

Mała architektura parkowa. Jednym z najważniejszych elementów rekreacyjnych są hamaki („Hamakownia”) i drewniane, naturalne place zabaw z elementami konarów i pni przystosowanych do kreatywnych zabaw dla dzieci. Hamaki rozpięte mają być docelowo na specjalnych drewnianych słupach i żywokołach z wierzb dających pożądany cień i sielską atmosferę w miejskim otoczeniu. Jako nawierzchnie pod urządzenia placu zabaw i hamaków zaproponowano piasek nawiązując do plaży nad Wisłą i piaszczystych łachów.

Jako dodatkowe wygrodzenia wzdłuż ścieżki wprowadzono płotki z wikliny na słupach tzw. żywokołach z grubych, „żywych” konarów wierzb, co pozwala uzyskać efekt zazielonego, bardzo organicznego ogrodzenia.

Ławki mają nawiązywać do form już stosowanych wzdłuż ścieżki przyrodniczo-rekreacyjnej, tj. wycięte formy siedzisk w pniach i kłodach powalonych drzew. Stanowią element biocenotyczny, tani i łatwo-wymienialny, po kilku latach stając się częścią ekosystemu jako martwe drewno, co jest naturalnym procesem przemiany mebla parkowego.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl