Konkurs na opracowanie koncepcji zagospodarowania terenu strefy wejściowej do Gmachu Głównego Politechniki Gdańskiej
I miejsce

<<< powrót
  • Studio-Projekt Autorska Pracownia Architektoniczna Ryszard Bąk Anna Mikulska-Bąk Piotr Mikulski-Bąk
Skład zespołu:
  • Piotr Mikulski-Bąk,  
  • Anna Mikulska-Bąk,  
  • Natalia Hasso-Agopsowicz  
  •  
  • architektura zieleni:  
  • Marta Akińcza  
  •  
  • konsultacje branży drogowej:  
  • Janusz Michałowicz  
  •  
  • konsultacje branży elektrycznej (oświetlenie):  
  • Krzysztof Gregorowicz  
  •  
  • wizualizacje:  
  • FRAME STUDIO  
  •  
  •  
  • http://www.spapa.pl/  
  •  

Opis koncepcji

Podstawowym założeniem koncepcji jest wprowadzenie nowej jakości do przestrzeni publicznych strefy wejściowej kampusu Politechniki Gdańskiej. Należy zdecydowanie przeciwstawić się powszechnej inwazji samochodów i usunąć ruch kołowy, na początek ze strefy wejściowej kampusu. Uzyskane w wyniku tych przekształceń otwarte przestrzenie publiczne powinny połączyć się z tkanką ulic miejskich (ulica Łukasiewicza, Puszkina), przyległego Parku Akademickiego, parku wzgórz morenowych i Szubienicznego Wzgórza.

Historyczny wzorzec kształtowania terenów strefy wejściowej (zdjęcia archiwalne), połączony z nowoczesną techniką będzie wyrażał „aspiracje uczelni do miana uniwersytetu technicznego z wyobraźnią i przyszłością”.

Komunikacja

Ruch kołowy należy w maksymalnym stopniu wyeliminować z wnętrza kampusu, ograniczając go do niezbędnego minimum w rejonie obrzeży terenów uczelni. Samochody powinny pozostać na parkingach usytuowanych poza przestrzenią centralną, jak to ma miejsce w nowoczesnych kampusach. Proponujemy zlikwidować wjazd samochodów główną bramą od strony ul. Narutowicza. Obsługa komunikacyjna terenu uczelni odbywać się będzie z ulic Siedlickiej i Romualda Traugutta. Ze względu na likwidację wjazdu bramą główną od strony ul. Narutowicza, niezbędne jest wykonanie dodatkowego wjazdu na teren uczelni od ul. Traugutta, w miejscu zjazdu obsługującego zakończoną budowę Budynku Nanotechnologii. Pozostawiono możliwość parkowania między Gmachami Chemii A i B.

Stanowiska parkingowe dla rowerów zaproponowano w rejonie bramy głównej oraz przy wejściu do Audytorium Novum.

Wejście główne od strony ulicy Narutowicza należy udostępnić na całej szerokości dla ruchu pieszego, dopuszczając ruch kołowy jedynie w sytuacjach okazjonalnych (np. przyjazd wybitnych gości). Brama prowadząca do uczelni powinna być otwarta gościnnie, bez szlabanu i barier drogowych, które zastępujemy chowanymi hydraulicznie słupkami blokadami wjazdu.

W strefie wejściowej istniejąca komunikacja przekształcona została w przestrzenie publiczne (ciągi piesze i place z uprzywilejowaniem ruchu pieszego (bezwzględne pierwszeństwo ma pieszy) i dopuszczeniem ruchu rowerowego oraz ruchu samochodów: straży pożarnej, dostawczych, karetki pogotowia, służb porządkowych. Ciągi piesze spełniać będą wymagania dotyczące dojazdów przeciwpożarowych.

Plac przed wejściem do Gmachu Głównego

Plac przed wejściem do gmachu głównego zaprojektowano jako otwartą przestrzeń o kształcie regularnego prostokąta, co daje możliwość wykorzystania go na większe zgromadzenia (np. rozpoczęcie i zakończenie roku akademickiego). Rangę miejsca podkreśla posadzka placu z wielkoformatowych płyt granitowych w kolorach jasno szarym i grafitowym, rysunkiem nawiązująca do historycznych posadzek lastrikowych w hallu gmachu głównego. Zachowane zostały dwie zabytkowe latarnie, usytuowane symetrycznie, podbudowane nasadzeniami niskiej zieleni i obrzeżem z bloków granitowych służących jako siedziska. Pozostawiono nasadzenia flankujące główne wejście do budynku (żywotniki, cyprysiki).

Dojazdy do dwóch wejść bocznych zaprojektowano w nawierzchni trawiastej umocnionej kostką betonową ażurową, co zapewnia możliwość dojazdu samochodów bez potrzeby ingerencji w kompozycję placu.

Aleja główna

Przebiegająca od północy reprezentacyjna aleja łączy plac przed wejściem do Gmachu Głównego z Budynkiem Chemii od wschodu, od zachodu z budynkami: Wydziału Mechanicznego, Wydziału Elektrotechniki i Automatyki, Audytorium Nowum, aż do bramy przy ul. Siedlickiej. Inspiracją dla kształtowania alei były zdjęcia z materiałów archiwalnych, które uwidoczniają wzajemne relacje przestrzenne między budynkami a placem przed-wejściowym i aleją. Ideą naczelną było odtworzenie rangi zarówno placu, jak i alei przy zastosowaniu nowoczesnych materiałów.

Alei przywrócono szerokość 12 m, jej nawierzchnię zaprojektowano z płyt granitowych zróżnicowanych wymiarami i odcieniami szarości, ze wstawkami z bruku odzyskanego z rozbiórek. Umieszczone w nawierzchni podłużne oprawy LED po zmroku tworzą specyficzny klimat kojarzący się z rozświetloną wodą. Dawne zieleńce usytuowane pośrodku alei zastąpiła asymetrycznie umieszczona betonowa wstęga, stanowiąca podbudowę dla drewnianych pomostów i siedzisk, pomiędzy nimi znajdują się nasadzenia traw, niskich krzewów i bylin, zbiornik wodny.

Dla zabytkowego przyłącza gazu zaproponowano nową formę obudowy o minimalistycznej, przeszklonej obudowie, powiązaną z zejściem na poziom planowanego Parku Sztuki i parkingu dla rowerów.

Pozostałe przestrzenie publiczne, place

Założenie osiowe labiryntu z niskich żywopłotów zimozielonych (wyciszone miejsca odpoczynku na trawnikach), z regularnymi nasadzeniami jabłoni ozdobnych prowadzi w kierunku reprezentacyjnego placu przed Audytorium Maximum. Posadzka placu z kostki granitowej z obrzeżem w kolorze ciemniejszym, wyznaczającym kształt placu, przecięty ukośnie podłużną fontanną z wodą spływającą z wyniesionej trójkątnej ściany. Kształt fontanny przechodzący w drewnianą kładkę naprowadza na drugi plac o odmiennym, mniej oficjalnym charakterze.

Plac pomiędzy Audytorium Maximum a Budynkiem Chemii B w formie amfiteatralnych pomostów drewnianych o nieregularnych kształtach, wypiętrzających się do górnego poziomu muru oporowego stanowi naturalne połączenie terenu z południową stroną Gmachu Głównego, perspektywicznie przewidzianą pod atrakcyjne zagospodarowanie urbanistyczne. Plac o charakterze kameralnym, z płytkim zbiornikiem wodnym obsadzonym trawami i kwitnącymi bylinami wodnymi może stać się miejscem wypoczynku, organizacji różnorodnych inicjatyw studenckich, np. koncertów, pokazów filmów, dyskusji itp.

Miejsce przed Gmachem Chemii A przeznaczono na forum studenckie - pomosty drewniane usytuowane na różnych wysokościach stanowią miejsce ekspozycji różnorodnych projektów studenckich.

Plac pomiędzy Budynkiem Wydziału Maszynowego a Budynkiem Wydziału Elektrotechniki stanowi miejsce rekreacji. Wykorzystano sprzyjające warunki: cenne egzemplarze drzew (dęby czerwone) oraz wodę w sąsiednim zbiorniku dla celów przeciwpożarowych. Różnica poziomów terenu pozwala na wykonanie w miejscu skarpy ściany, po której woda spływa do zaprojektowanego na poziomie placu płytkiego zbiornika. W pobliżu wody znalazły się miejsca do wypoczynku z siedziskami, zadaszeniami z tkaniny napinanej chroniącymi od słońca i deszczu i fotelami o kształtach organicznych.

Użyte materiały, elementy małej architektury

Użyte materiały naturalne: szary granit, beton, drewno - korenspondentują z zabytkowymi fasadami budynków z czerwonej cegły. Podstawowym materiałem nawierzchni reprezentacyjnych (plac i aleja) są płyty 60 x 120 cm granitu płomieniowanego w kolorze szarym. Dodatkowo posadzka placu wzbogacona została wstawkami z płyt bazaltowych w kolorze grafitowym. Nawierzchnia alei zaprojektowana jest z płyt granitowych zróżnicowanych wymiarami i odcieniami szarości, ze wstawkami z bruku odzyskanego z rozbiórek. Pozostałe powierzchnie projektowane są z kostki granitowej.

W przestrzenie publiczne wprowadzona została woda w postaci płytkich zbiorników lub spływających ze ścian kaskad wodnych.

Ze względu na oszczędność energii proponujemy użycie energooszczędnych źródeł światła LED oraz zastosowanie systemu inteligentnego oświetlenia, które pozwoli na oszczędność energii poprzez automatyczną zmianę parametrów oświetlenia i dostosowanie ich do bieżących wymagań w zmiennych warunkach (m.in. ściemnianie oświetlenia w okresie małego natężenia ruchu).

Z przestrzeni publicznych należy zlikwidować kontenery na śmieci, zastępując je podziemnymi śmietnikami.

Zieleń

Istniejący, historyczny szpaler dębów został uzupełniony o nowe nasadzenia w tym samym gatunku, tak by ciągnął się wzdłuż całego ogrodzenia od strony ul. Brackiej i stanowił jednolitą całość. Na placu głównym oraz wzdłuż alei usunięta została zieleń niska (bukszpany, jałowce, strzyżone żywopłoty z ligustru) oraz zdeformowane stare nasadzenia żywotników. Obecnie brak im jednolitości i uporządkowania - ideą jest odnowienie tych nasadzeń i nadanie im spójnego kompozycyjnie charakteru, właściwego dla przestrzeni publicznych.

Grupy zimozielonych drzew iglastych (daglezji, żywotników, świerków, cyprysików) uzupełnione zostaną o nasadzenia krzewów cieniolubnych: rododendronów, hortensji drzewiastej i krzewiastej oraz bylin.

W elementach pasmowych alei, umieszczonych w miejscu dawnych zieleńców, w rejonie fontanny i zbiornika wodnego wprowadzono nasadzenia niskich płożących krzewów, bylin i traw oraz kwitnących bylin wodnych - atrakcyjnych z kwiatów i liści, również w okresie zimowym. Istniejące trawniki zostaną wzbogacone o rośliny cebulowe (krokusy, żonkile, cebulica, przebiśniegi), częściowo zaś zastąpione przez rośliny okrywowe (rumianka, barwinek, bluszcz).

Przestrzeń między Gmachem Głównym a Gmachem Chemii A posiada kompozycję osiową, z ciągiem pieszym usytuowanym centralnie - po obydwu stronach niskie żywopłoty roślin zimozielonych tworzą zaciszne wnętrza przeznaczone do odpoczynku. Reprezentacyjny charakter przestrzeni i jej osiowe założenie podkreślają dwa szpalery niewysokich drzew (jabłonie ozdobne), dekoracyjnych poprzez swój pokrój, kwitnienie oraz utrzymujące się całą zimę owoce.

Dobór nowych nasadzeń ma na celu zapewnienie atrakcyjnej ekspozycji w każdej z pór roku oraz podniesienie bioróżnorodności. Wykorzystane zostaną w miarę możliwości krzewy likwidowane w innych miejscach, np. jałowce płożące, bukszpany.

Etapowanie inwestycji

Etapowanie inwestycji zgodne z założeniami Inwestora: I etap - wykonanie placu przed Gmachem Głównym i dodatkowego (nie ujętego w programie konkursu) dojazdu od ul. Traugutta, II etap - wykonanie alei i przestrzeni publicznych do ulicy Siedlickiej, III etap - wykonanie alei i przestrzeni publicznych do Gmachów Chemii i Budynku Nanotechnologii.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl