Konkurs na opracowanie koncepcji architektoniczno urbanistycznej zagospodarowania terenów dworca PKS w Olkuszu.
Wyróżnienie

<<< powrót
  • Michał Kościelny, Adrian Hałat, Rafał Przybyła, Wojciech Mamica
Skład zespołu:
  • Michał Kościelny  
  • Adrian Hałat  
  • Rafał Przybyła  
  • Wojciech Mamica 

Komunikacyjna Polana

Koncepcja architektoniczno - urbanistyczna zagospodarowania terenów dworca pks w Olkuszu ma na celu stworzenie nowej, atrakcyjnej przestrzeni publicznej, która łączy funkcje dworca pks z dworcem pkp tworząc zieloną polanę- łącznik między nimi. Jest to przestrzeń dająca możliwość integracji międzyludzkiej, tworzenia spontanicznych oraz planowanych wydarzeń aktywizujących mieszkańców oraz turystów miasta Olkusz. Działania te mają na celu zwiększenie atrakcyjności miejsca oraz walorów estetycznych między innymi XIX wiecznego dworca kolejowego. Łącznik jest miejscem promocji nowoczesności, idei zrównoważonego rozwoju oraz metaforą istoty równowagi pomiędzy komunikacją pieszą a kołową.

Teren opracowania

Ze względu na uwarunkowania urbanistyczne i lokalizacje względem miasta, funkcję dworca pks powiązano z dworcem pkp, tworząc wspólną przestrzeń publiczną i węzeł komunikacyjny dla miasta Olkusz. Aktualny układ urbanistyczny i funkcjonalny jest nieuporządkowany, występują w nim kolizje poszczególnych form komunikacyjnych. Położenie miasta, niedaleko wielu atrakcji jury do których niemożliwy jest kontakt bez ominięcia miasta Olkusz. Bezpośrednie sąsiedztwo z Krakowem stawia miasto i jego okolice jako miejsce rekreacji dla osób chcących zobaczyć zabytki szlaku Orlich Gniazd, wspinać w pobliskich skałach, oraz eksplorować niedalekie jaskinie. Całość kształtuje potrzebę utworzenia sprawnie działającego centrum komunikacji publicznej.

Koncepcja architektoniczno- urbanistyczna

Zamysłem jest zachowanie istniejącej i wprowadzenie nowej zieleni w nieuporządkowany i niezdefiniowany plac istniejącego dworca pks. Nowa zielona przestrzeń publiczna tworzy atrakcyjne miejsce integracji międzyludzkiej aktywizując mieszkańców oraz turystów. Bryła dworca domyka plac na którym się znajduje wizualnie oraz funkcjonalnie, Projektowany budynek tworzy węzeł skupiający niemal wszystkie dostępne środki komunikacji publicznej. W ten sposób stworzona została przestrzeń publiczna z liczną zielenią, tworząc obszar parkowy pomiędzy dworcem pks a pkp, który nie przecina żadnen ruch kołowy. Wschodnia część terenu opracowania za istniejącym dworcem pks została zaprojektowana jako zaplecze parkingowe z dojazdem od wschodu, Koncepcja wyraźnie odcina ruch kołowy związany z komunikacją publiczną od ruchu kołowego „prywatnego”. Kształt nowych rozwiązań w znacznym stopniu wynika z kierunków komunikacji.

Etapowanie inwestycji

Koncepcja została podzielona na trzy etapy realizacji, w pierwszym etapie przewidziano realizację dworca i uporządkowanie terenów bezpośrednio z nim związanych – utworzenie parkingów stworzenie przestrzeni parkowej przy dworcu pkp oraz realizacje zaprojektowanego placu aby mógł on spełniać swoje funkcje. Etap drugi przewiduje utworzenie budynku usługowego porządkującego istniejące usługi chaotycznie rozłożone w terenie opracowani i jego najbliższej okolicy. Etap trzeci zakłada wykorzystanie terenów inwestycyjnych.

• Etap I: Budynek dworca PKS

Na terenie dworca zostały zlokalizowane usługi związane z obsługą podróżnych, ale również służące mieszkańcom miasta. W nowym budynku dworca zlokalizowano poczekalnię, kasę biletową, kawiarnie kiosk, sklepik z żywnością, pomieszczenia socjalne oraz toalety. Dach dworca tworzy płynne połączenie dworca pks z zabytkowym dworcem pkp i projektowanym terenem o wymiarze parkowym. Dach porośnięty roślinnością pełni funkcję „miejskiej łąki” wprowadzając do miasta część natury. Jest miejscem promocji nowoczesności i zrównoważonego rozwoju, można na nim umieścić panele słoneczne, wiatraki oraz inne urządzenia proekologiczne. Zieleń w miastach pełni również bardzo ważną funkcję w oczyszczaniu powietrza. Bryła dworca płynnie przechodzi od drogi jako pochylnia kończąca się na przeciw dworca pkp, tworząc oś widokową podkreślającą jego XIXwieczne walory. Przeszklona elewacja wprowadza jak najwięcej naturalnego światła łącząc przestrzeń wewnętrzną z zewnętrzną. Półkoliste atria wprowadzają zachowaną zieleń do wnętrza budynku wpływając na klimat i samopoczucie użytkowników przestrzeni. Pełnią rolę doświetlenia oraz są elementami architektury pasywnej.

Budynek posiada główne wejście otwierające się na teren dworca pks, od strony wschodniej - parkingu, wejście od strony placu dworca, oba te wejścia tworzą przejście przez budynek, oraz wejście po schodach od strony ulicy K. K. Wielkiego. W przestrzeniach budynku które ciężko wykorzystać ze względu na wysokość, zaprojektowano pomieszczenia techniczne służące do obsługi zielonych dachów – pomieszczenia na sprzęt, zbiorniki na wodę znajdujące się za nieprzeźroczystym szkłem – niewidoczne z zewnątrz.

• Etap II: Budynek usługowy

Usługi zlokalizowane po południowo-wschodniej stronie placu w istniejącym układzie zaproponowano przenieść i skoncentrować do budynku zaprojektowanego praktycznie w miejscu w którym one aktualnie istnieją, Projektowany budynek swoim kształtem nawiązuje do koncepcji architektoniczno- urbanistycznej projektowanego dworca pks, przyjmuje kształt podkowy, a jego lokalizacja w nowo zaprojektowanym układzie komunikacyjnym przestrzeni pozwoli płynnie go połączyć z terenami zielonymi i stworzy przestrzeń publiczną przyjemną w odbiorze. Dach budynku również przekryty jest zielenią co tworzy drugą zieloną, miejską łąkę nad samochodami jeżdżącymi dookoła. Przestrzeń ta również otwarta jest do użytkowania dla ludzi. W budynku zlokalizowano restauracje, kawiarnie, herbaciarnie, czytelnie, sklepy. Budynek ten razem w przyszłości odremontowanym dworcem pkp ma stworzyć ośrodek informacyjny o okolicznych atrakcjach jury krakowsko-częstochowskiej. W takim miejscu jak węzeł komunikacji dla miasta należy rozważyć np. wypożyczalnie rowerów. Budynek także posiada duże przeszklenia i otwiera się w dwóch kierunkach, w stronę dworca pks i przyległych terenów zielonych tworzących przestrzeń otwartą oraz do wewnątrz podkowy tworząc miejsce bardziej intymną, do której ułatwiony dostęp jest od strony terenów dodatkowych do opracowania.

Teren inwestycyjny

Tereny dodatkowe do opracowania koncepcji zaproponowano wykorzystać jako tereny inwestycyjne pod budowę biurowców, niewielkiego hotelu – dla osób przyjezdnych, czy nawet dla budowy domów jedno i wielorodzinnych i chcących spędzić czas w formie szeroko-pojętej turystyki. Tereny te mogłyby również stać się „podłożem” dla centrów szkoleniowych w dziedzinach związanych z możliwościami jury. Atutem tego terenu jest sąsiedztwo węzła komunikacji, bliskość centrum miasta oraz świetny dojazd.

Podsumowanie

Koncepcja jako całość ma na celu utworzenie nie tylko budynku dworca i i budynku usługowego ale przede wszystkim stworzenie spójnie działającej przestrzeni stworzonej dla ludzi i im służące. Przestrzeń ta ma być niezakłócona przez zbędny ruch samochodowy który w obszarze opracowania został ograniczony do minimum. Koncepcja w płynny sposób łączy istotne funkcje miejsca jako węzła komunikacyjnego oraz miejsca w którym zlokalizowano usługi z miejscem spotkań, odpoczynku, zabawy. Kształty projektowanych budynków umożliwią w pełni wykorzystanie ich przez osoby niepełnosprawne. Projektowane rozwiązanie architektoniczne charakteryzuje się wysokimi walorami estetycznymi, optymalizuje i upraszcza komunikacje stwarzając miejsce przyjazne człowiekowi.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl