Konkurs na opracowanie koncepcji zagospodarowania przestrzennego placu Narutowicza w Warszawie
Wyróżnienie

<<< powrót
  • Jeden Do Jeden Grupa Projektowa
Skład zespołu:
  • mgr inż.arch. Magdalena Ziajska  
  • mgr inż.arch. Michał Golusiński  
  • mgr inż.arch. Jakub Stroiński  
  • mgr inż.arch. Karolina Grzęda  
  • mgr inż. arch. Agata Zych  
  •  
  •  
  • http://www.jedendojeden.pl/  
  •  
  •  
  • Uzasadnienie sądu konkursowego:  
  •  
  • Wyróżnienie pracy oznaczonej symbolem nr: 770011  
  •  
  • - Za zaproponowanie placu według historycznego założenia z lat 20. XX w. z zachowaniem pełnej korelacji pomiędzy strefą pieszą placu miejskiego a terenami zieleni.  
  •  
  •  


Cel
Celem projektu było powiązanie funkcji komunikacyjnej oraz rekreacyjnej placu tak, aby stworzyć centralną przestrzeń publiczną rozumianą jako miejsce spotkań ludzi, dostępną, przyjazną i atrakcyjną poprzez zróżnicowane funkcje jej towarzyszące przy jednoczesnym podkreśleniu walorów urbanistycznych istniejącego, w części zaburzonego, układu kompozycyjnego.

W konsekwencji głównym dążeniem było odwrócenie hierarchii ważności użytkowników placu, gdzie pieszy zyskałby rangę uprzywilejowaną.

Rozwiązania przestrzenne

Głównym działaniem idącym w tym kierunku jest stworzenie zintegrowanego centrum komunikacji publicznej i równoległe usunięcie z placu samochodowego ruchu tranzytowego tak, by maksymalnie uwolnić przestrzeń dla pieszych.

Kolejnym ważnym elementem projektu jest wprowadzenie nowej zabudowy łączącej łukiem ulice Słupecką i Barska. Dokonany w ten sposób podział placu na dwie przenikające się przestrzenie o funkcji komunikacyjnej i rekreacyjnej zapewni czytelny kształt tej pierwszej oraz kameralność drugiej. Planowana zabudowa przecinana pasażami biegnącymi wzdłuż promieniście rozłożonych osi ulic i ciągów pieszych oraz otwartymi ażurowymi parterami, będzie stanowić kumulację funkcji przeznaczonych dla rozmaitych aktywności ożywiających plac o różnych porach dnia. Takie ukształtowanie zabudowy pozwala stworzyć przenikające się przestrzenie o odmiennym charakterze: przestrzeń ogrodów rekreacyjnych i placu komunikacji publicznej.

Budynki będą pełniły dodatkowo rolę przegrody izolującej zabudowę mieszkaniową od węzła komunikacyjnego.

Ciąg zabudowy przerwany jest na osi ulicy Uniwersyteckiej. Powstały w ten sposób skwer jest punktem zwornym w kompozycji całego założenia. Tam też usytuowano pomnik Narutowicza. Stoi on jednocześnie wśród kameralnej zieleni parku jak i na eksponowanej osi widokowej, podkreślonej trzema fontannami na głównej płycie placu przy centrum komunikacyjnym.

Rozwiązania funkcjonalne

Dominująca wokół placu zabudowa mieszkaniowa zyskuje przestrzeń do rekreacji w obrębie zieleni parkowej wzdłuż ulicy Akademickiej. Park jest wzbogacony o ciek wodny będący zbiornikiem wody deszczowej z dachów projektowanych budynków. Otulina zieleni tworzy strefę o przyjaznym mikroklimacie poprawiającym komfort życia okolicznych mieszkańców. Ważnym obiektem przy placu jest Dom Akademicki. Przestrzeń parku będzie służyć również studentom. W jej ciągu przewiduje się usytuowanie zarówno placu zabaw, miejsca spotkań seniorów, stołów do gry w szachy, siłowni terenowej, jak również placyku spotkań studentów na osi łączącej akademik z centrum komunikacyjnym. W pobliżu planuje się także otwartą przestrzeń do ekspozycji sztuki.

Główne zagęszczenie nowych funkcji przewiduje się w projektowanym ciągu zwartej zabudowy. Budynek oraz jego otoczenie, dzięki zróżnicowanemu programowi, powinny tętnić życiem przez większość dnia do późnego wieczora. Parter budynku przy skwerze Narutowicza pozostanie otwarty, co umożliwi korzystanie z jego przestrzeni przez przechodniów w czasie niepogody. Miejscem do którego wiodą zbiegające się osie ciągów pieszych jest centrum komunikacji publicznej: tramwajów, autobusów i metra, zlokalizowane w pobliżu dominanty w postaci wieży kościoła.

Rozwiązania komunikacyjne

Syntezą działań porządkujących funkcjonowanie węzła komunikacji publicznej jest zintegrowanie przystanków autobusowych i tramwajowych na płycie placu oraz połączenie ich tunelem podziemnym z projektowaną nieopodal stacją metra. Zakłada się ponadto budowę tunelu samochodowego pod płytą placu, wprowadzając dwukierunkowy, tranzytowy ruch bezkolizyjny ulicą Grójecką. Zostają przy tym zachowane trzy pasy ruchu w każdym kierunku. Działanie to znacznie redukuje zapotrzebowanie na przestrzeń dla komunikacji kołowej, ograniczając jednocześnie emisję hałasu.

Ruch lokalny kołowy jest zaprojektowany jako jednokierunkowy w formie ringu, prowadzony ulicami Słupecką, Kaliską, Barską i przez plac wzdłuż pierzei nowo projektowanej zabudowy. Ring łączy ulice Grójecką i Filtrową oraz uliczki lokalne kwartałów po zachodniej stronie placu. Ponadto żeby ograniczyć tranzyt pośredni, ruch napływający z ulicy Filtrowej jest przeprowadzony ulicami Raszyńską i Niemcewicza do ulicy Grójeckiej. Dzięki tym działaniom tranzyt większy i mniejszy jest rozwiązany poza płytą placu, co pozwala go odzyskać dla przechodniów, rowerzystów i mieszkańców, a także dla nowej zabudowy wzbogacającej program funkcjonalny placu i koncentrującej ruch pieszy wokół niej.

Podobnemu celowi służy redukcja pętli tramwajowej, polegająca na ograniczeniu ilości torów odstawczych i zlokalizowanie wszystkich peronów na osi ul. Grójeckiej w jednym miejscu. Zachowana zostaje dotychczasowa funkcjonalność węzła z wydzieleniem toru do skrętu w ul. Filtrową, utrzymaniem pętli do zawracania i toru odstawczego. Komunikacja autobusowa jest połączona z tramwajową od ul. Niemcewicza do ul. Wawelskiej poprzez wspólną trasę przejazdu i przystanki na osi Grójeckiej. Zapewniono możliwość zawracania dla autobusów na placu.

Parkingi istniejące są przearanżowane i uporządkowane wzdłuż ulic. Dodatkowe miejsca parkingowe zlokalizowano wzdłuż ulicy Grójeckiej nad zjazdem do tunelu. Ponadto pod projektowanymi budynkami powstaje na placu parking podziemny, który w części może służyć do zaspokojenia potrzeb parkingowych sąsiednich budynków.

Opis działań projektowych w odniesieniu do uwarunkowań wynikających z ochrony dziedzictwa kulturowego obszaru

Modernistyczny, historyzujący Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny jest dominantą przestrzenną i architektoniczną na placu. Jego wieża zamyka osie widokowe ulic Filtrowej, Uniwersyteckiej oraz deptaku na ulicy Supińskiego, tworzące charakterystyczny gwiaździsty układ.

Projektowana kompozycja urbanistyczna zachowuje i podkreśla radialny układ ulic zbiegających się na placu. Jest on osnową, na której rozpięto łuk pomiędzy ulicami Barską i Słupecką. Istniejący narożnik Filtrowej i Grójeckiej jest wytyczną do geometrii proponowanych uzupełnień tkanki przestrzennej. W ten sposób projekt nawiązuje do przedwojennych założeń planistycznych, które przewidywały podobny układ zabudowy.

O ile w dawnych założeniach pomiędzy pierzeją tak ukształtowanej zabudowy a ulicą Uniwersytecką miały być zwarte kwartały, to w niniejszym projekcie przewiduje się w tym pasie teren zielony. Projekt uwzględnia zachowanie większości istniejących cennych drzew, dopełniając je nowymi nieregularnymi nasadzeniami tworzącymi szeroki pas zieleni parkowej wzdłuż ulicy Uniwersyteckiej. W ten sposób powstanie zielona strona placu – Ogrody Narutowicza.

Opis działań zmierzających do uzyskania stanu docelowego

W związku z planowaną budową nitki metra przebiegającej przez północny narożnik Placu Narutowicza można przewidzieć dwa scenariusze budowy tunelu. Pierwszy zakłada realizację tych inwestycji równolegle. Wtedy budowa realizowana byłaby metodą odkrywkową. W drugim przypadku, jeśli metro miałoby powstać późniejszym czasie, jego budowa byłaby wykonana metodą górniczą.

Budowa tunelu umożliwi kolejno realizację przebudowy innych elementów komunikacji: dróg lokalnych na placu oraz przebudowę pętli tramwajowej, a także stworzenie centrum komunikacyjno - przesiadkowego.

Sprzedaż miejsca pod budowę obiektów o charakterze komercyjno - usługowym, umożliwi częściowe zbilansowanie nakładów poniesionych na inwestycje infrastrukturalne. Realizacja tych obiektów będzie jednocześnie stanowiła finalizację działań w zakresie uzupełnienia tkanki
urbanistycznej.

Nasadzenia uzupełniające w obrębie parku, projekt zieleni niskiej oraz klombów, a także wykonanie prac związanych z wykończeniem i zagospodarowaniem terenu będą stanowiły końcowy etap planowanych inwestycji.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl