konkurs na koncepcję architektoniczną zagospodarowania powierzchni Rynku w Kłobucku
I nagroda

<<< powrót
  • toprojekt
Skład zespołu:
  • arch. Marek Wawrzyniak  
  • arch. Alina Kudla  
  • Karol Wawrzyniak - student architektury  
  • arch. Marek Lis  
  • Małgorzata Adamus - grafik 
Rynek miejski na przestrzeni wieków realizował funkcje handlowe (często targowe), administracyjne, społeczne i religijne. To tu lokalizowano ratusz, przy jednej z pierzei znajdował się kościół farny, tu budowali swoje siedziby najznamienitsi obywatele miasta. Z natury rzeczy miejsce to stanowiło punkt docelowy dla ruchu kołowego i pieszego mieszczan i przyjezdnych, wymieniano tu nie tylko towary, ale także, a może przede wszystkim informacje. Tu kształtowały się opinie i postawy lokalnej społeczności, odbywały się zgromadzenia, egzekucje, uroczystości świeckie i religijne, tu podejmowano decyzje o znaczeniu ogólnomiejskim.

Wraz ze zmianą struktury handlu, sposobów komunikowania się ludzi i pojawieniem się charakterystycznej dla systemów totalitarnych niechęci do niekontrolowanych spotkań pomiędzy obywatelami te pierwotne funkcje przestały istnieć. Olbrzymia większość rynków polskich miast została zamieniona w skwery niczym właściwie nie różniące się od innych zieleńców miejskich. Zmiana struktury własnościowej i brak prywatnego kapitału powodował degradację budynków, zamiast elit zaczęły zamieszkiwać tu ludzie, którzy otrzymali mieszkania kwaterunkowe. Rynki miast zaczęły umierać.

Na szczęście ostatnie lata w wielu polskich miastach odwróciły tę tendencję.
Podstawą przyjętej koncepcji architektonicznej zagospodarowania Rynku w Kłobucku jest chęć stworzenia wielofunkcyjnej przestrzeni publicznej odpowiadającej obecnym i przyszłym potrzebom mieszkańców miasta i osób przyjezdnych. Ponieważ historyczna wielkość rynku wydaje się być zdecydowanie za mała w stosunku do rozwijających się potrzeb miasta, zdecydowano się na pozostawienie obecnych rozmiarów placu, z wyraźnym jednakże podziałem na dwie strefy: południową odpowiadającą pierwotnej lokacji i północną odpowiadającą planowanemu w przeszłości kwartałowi zabudowy. Te dwie strefy, pomimo, że stanowią jedną płytę rynku, mają odmienny charakter i przeznaczenie. Pierwsza, granicząca z kościołem „p.w. Św. Marcina” pokryta granitową kostką brukową o miękkim rysunku wyraźnie nawiązuje do ducha miejsca. Korony drzew, które pozostawiono, poddane powinny być odpowiednim zabiegom pielęgnacyjnym. W założeniu tworzyć mają one zawieszony nad powierzchnią placu baldachim wsparty na kolumnach pni. Dla spotęgowania efektu przekrycia zaprojektowano zatopione w powierzchni placu reflektory oświetlające korony drzew po zmroku. Nieco chaotyczny układ zieleni wynikający z poprzednich założeń dodatkowo „zmiękczy” przestrzeń. W modułowe żeliwne zlicowane z powierzchnią kostki okratowania, których zadaniem jest zapewnienie nieutwardzonej powierzchni o wymiarach 5 x 5m wokół pni wkomponowane zostały ławki umożliwiające odpoczynek w miejscu zacienionym.

Rysunek posadzki i rząd latarni parkowych podkreśla historyczny ciąg pieszy. Proponuje się również wyeksponowanie miejsca, w którym znajdowała się historyczna studnia. Granitowa kostka z części południowej rozlewa się na całą powierzchnię placu. Podkreślenie i wydzielenie płaszczyzny Rynku od jezdni uzyskano przez zmianę kierunku i rysunku układania kostki brukowej. Wyeliminowano krawężniki wspomagając się jedynie słupkami granitowymi i słupami latarń. Wyjątek stanowi strefa północna zaprojektowana jako regularna kwadratowa płyta, zbudowana z pól o wymiarach 5 x 5m (płyty granitowe płomieniowane 50x50cm) rozdzielonych wąskimi pasami z kostki brukowej. Płytę wyprofilowano paraboidalnie doprowadzając do poziomu w części północno-zachodniej, gdzie proponuje się umiejscowienie estrady instalowanej w momencie organizowania imprez masowych (koncertów, festynów, dni Jana Długosza itp.). Wznosząca się w kierunku wschodnim powierzchnia ułatwia oglądanie występów. Podniesienie wschodniej i zachodniej krawędzi płyty oddziela ją optycznie od reszty rynku, a dodatkowo uniemożliwia wjazd samochodów na jej powierzchnię (detal „a” i ”b”.)

W czasie organizowania imprez zadrzewiona południowa część stanowi naturalne zaplecze dla głośnej części północnej.

Od strony północnej płaszczyzna placu ograniczona jest murem wykonanym z charakterystycznego dla okolic Jury wapienia. Na fragmencie muru zaprojektowano kaskadę ścienną – zawieszone misy kamienne, napełniane wodą, spływającą po murze do koryta odbierającego (detal „c”).

Za murem proponuje się zlokalizowanie punktu informacji miejskiej i kasy biletowej wraz z wiatą przystankową., po przeciwnej stronie jezdni - wiata.

Na wysokości płyty północnej, wzdłuż jej wschodniej i zachodniej krawędzi zaprojektowano miejsca parkingowe na 36 samochodów. Zatoka parkingowa znajduje się również wzdłuż muru kościelnego. Ponieważ wokół rynku zaprojektowano ruch okrężny, wydaje się możliwe rozważenie zezwolenia (przynajmniej czasowego) na parkowanie samochodów wzdłuż pierzei wschodniej i zachodniej.
RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl