Konkurs na opracowanie koncepcji zagospodarowania przestrzennego obszaru Portu i Cypla Czerniakowskiego w Warszawie
Wyróżnienie

<<< powrót
  • Damian Woltyński
Skład zespołu:
  • Aleksandra Antkowiak  
  • Dominik Banaszak  
  • Michał Masalski  
  • Jakub Stroiński  
  • Damian Woltyński  
  • Maciej Ziarko 

Port Czerniakowski jest terenem o ważnym znaczeniu urbanistycznym dla miasta Warszawy. Przede wszystkim stanowi ważny element w dążeniach aktywizacyjnych nabrzeża Wisły. Jego lokalizacja wzdłuż Bulwaru Wiślanego otwiera przed nim możliwości stania się jednym z ważniejszych obszarów rekreacyjnych miasta.

Jest jednak czynnik, który może zniweczyć przedstawioną powyżej wizję – jest nim POWÓDŹ.

Doświadczenia ostatnich miesięcy pokazują jak bardzo omawiany teren narażony jest na działanie rzeki. Woda wdziera się na teren, a jej wpływ na grunt powoduje, że bezcelowe staje się stawianie kubatur w tradycyjnej technologii.

Celem projektu jest zaproponowanie rozwiązań, które pozwolą na wykorzystanie terenu pod funkcje portowo-rekreacyjne, niezależnie od warunków hydrologicznych, promując zasadę „życia w zgodzie z wodą”.

Ze względu na przewidywane funkcje opracowano 3 warianty rozwiązań.

Moduł pływający – rozwiązanie nawodne jako lekka konstrukcja kratownicowa, na pływaku ze spienionego polistyrenu, o bardzo dużej wyporności, zaprojektowany dla każdego rodzaju funkcji (hangary, hausboty, warsztaty szkutnicze itd.)
Otwarty parter – rozwiązanie lądowe dla większych kubatur, w którym funkcja umieszczana jest na kondygnacjach powyżej parteru, zostawiając tylko piony komunikacyjne w kondygnacji parteru.
Ochrona istniejącej zabudowy – rozwiązanie protekcyjne, polegający na szczelnym otoczeniu istniejącej zabudowy wałami przeciwpowodziowymi.

ROZWIĄZANIA FUNKCJONALNO-PRZESTRZENNE

Generalnym założeniem projektu jest stworzenie terenów rekreacyjnych w taki sposób, żeby zapewnić jej połączenie z rekreacją terenów Łazienek, Bulwaru Wiślanego, Parku Kultury i Wału Zawadowskiego. W związku z tym całość obszaru potraktowano jako rekreację przeplecioną funkcjami dodatkowymi, nie zaburzając jej ciągłości. Całość obszaru dzieli się na pasy:

Pas nabrzeża. Podstawowym przeznaczeniem nabrzeża jest komunikacja pieszo-rowerowa. Projektuje się ścieżkę, zaopatrzoną w wiaty dla rowerzystów zintegrowanymi z miejscami cumowania większych łodzi oraz tramwaju wodnego. Dodatkowo projekt przewiduje zaktywizowanie nabrzeża Wisły w rejonie cypla, jako bulwaru rekreacyjno – rozrywkowego. W tym celu przewidziano barki restauracyjno-klubowe usytuowane wzdłuż nabrzeża, kreując tym samym pejzaż nocny bulwaru jako miejsce salonów tanecznych, wzorem nabrzeży Sekwany. Zwieńczenie bulwaru stanowi restauracja z punktem widokowym, stanowiąca sygnał przestrzenny wejścia do portu. Południową część bulwaru przeznaczono pod rekreację, lokalizując pas plaży, oraz basen pływający z zapleczem.

Pas Cypla Czerniakowskiego. W pełni przeznaczony pod rekreację. Na północ od Trasy Łazienkowskiej zlokalizowano tereny otwarte przeznaczone na cele rekreacji niezorganizowanej, a także stanowiące przestrzeń koncertowo-festiwalową. Miejsce może stanowić przestrzeń ekspozycji zewnętrznych, rzeźb terenowych itd. W przestrzeni pod estakadą Trasy Łazienkowskiej, ograniczoną nowo projektowaną pochylnią dla rowerzystów, przewidziano arenę dla kultury ulicznej, której namiastki można odnaleźć w postaci murali ściennych na żelbetowej konstrukcji mostu. Dopełniając całości, w tym miejscu projektuje się skatepark oraz ścianki wspinaczkowe. Otwarte tereny na południe od estakady zagospodarowano jako boiska piłki nożnej, siatkówki i koszykówki. Koresponduje to z sąsiednim klubem tenisowo-squashowym, który zostaje zachowany w dotychczasowej lokalizacji. Teren o ciekawym ukształtowaniu i znacznym zadrzewieniu przeznaczono na tor crossowy dla rowerów, natomiast teren ZHP udostępniono pod organizację paintballa.

Pas Basenu Portowego. Centrum portu stanowi marina zlokalizowana w basenie portu. Jej funkcje administracyjne umieszczono w budynku na lądzie, natomiast hangary, warsztaty szkutnicze itd. umieszczono w modułach pływających na wodzie. Wzdłuż kanału, po przekroczeniu bramy portu, rozmieszczono barki mieszkalne wzdłuż nabrzeża zachodniego, na zakończeniu których zlokalizowano stację paliw po południowej stronie Trasy Łazienkowskiej. Na przeciwległym brzegu przewiduje się rozbudowanie i umocnienie istniejącego nabrzeża wioślarskiego i przerzucenie funkcji hangarów na wodę, wykorzystując projektowane moduły pływające. Takie rozwiązanie zapobiega niebezpieczeństwom, jakie niesie ze sobą powódź, minimalizuje odległość hangaru od wody oraz uwalnia przestrzeń zajmowaną dotychczas przez hangary na rzecz rekreacji, zapewniając jej ciągłość. Wschodnie nabrzeże na południe od Trasy Łazienkowskiej pozostawia się jako naturalne, jako siedlisko ptaków oraz dogodne miejsce do wędkowania.

Pas inwestycyjny. Przy wejściu do portu zlokalizowano administrację Warszawskiego Towarzystwa Wioślarskiego wraz z bazą noclegową. Nabrzeże przewidziano jako pokład spacerowy, oraz miejsce cumowania barek mieszkalnych. Głównym terenem inwestycyjnym jest teren ciągnący na południe od Trasy Łazienkowskiej, aż do styku z Osią Stanisławowską. Zlokalizowano tu hotel, centrum kongresowe oraz funkcje obsługi portu, wraz z funkcjami towarzyszącymi. Nabrzeże odrestaurowano, odtwarzając jego kamienny charakter. Miejsce zabytkowych pochylni odkryto i potraktowano jako relikt – punkt na szlaku otwartego Muzeum Wisły. Przecięcie się Osi Stanisławowskiej z Basenem Portu stanowi silny punkt urbanistyczny, który wykorzystano na forum o układzie amfiteatralnym schodzącym do lustra wody. Miejsce zwieńczono dominantą przestrzenną, która, łącznie ze ścianą zieleni w tle sygnalizuje zmianę kierunku Osi i skierowuje widza w kierunku basenu portowego.

KOMUNIKACJA

Ruch pieszo-rowerowy. Podstawową zasadą przy kształtowaniu układu komunikacyjnego Portu Czerniakowskiego jest swobodny przepływ ruchu pieszo-rowerowego po całym terenie. W tym celu przewiduje się gęstą sieć powiązań układu komunikacji zewnętrznej z układem komunikacji wewnętrznej oraz powiększenie liczby wejść na teren. Ruch tranzytowy pieszo-rowerowy odbywać się będzie skrajem opracowywanego terenu – poszerzoną do 3m ścieżką wzdłuż ul. Czerniakowskiej, oraz bulwarem nadwiślańskim od strony wschodniej, kontynuując bieg w zabudowanej estakadzie wzdłuż terenów MPWiK. Najważniejszym założeniem projektu jest zapewnienie ciągłości komunikacji pieszo-rowerowej z Osią Stanisławowską, który w pełni można osiągnąć przez usunięcie bariery jaką jest ul. Czerniakowska. Projekt przewiduje sprowadzenie ruchu kołowego pod platformę, na której odbywa się ruch pieszy i zapewnia swobodę przemieszczania się od Portu Czerniakowskiego do Łazienek.

Ruch samochodowy. Projekt przewiduje maksymalne ograniczenie ruchu samochodowego na terenie cypla. Przewidziano dwa wjazdy na teren. Pierwszy (główny) na przedłużeniu ul. Łazienkowskiej, dostępny z tejże ulicy oraz na zasadzie prawoskrętu z ul. Czerniakowskiej. Drugi z ul. Czerniakowskiej w ul. Zaruskiego także na zasadzie prawoskrętu. Regularny dostęp zapewniono do hotelu oraz centrum kongresowego w części A, schroniska młodzieżowego na terenie ZHP, oraz bazy wodniackiej w miejscu dzisiejszego PTTK Rejsy. Przewidziano dostosowanie ul. Zaruskiego do ruchu pieszo-rowerowego z okazjonalnym ruchem samochodowym, obsługującym klub tenisowy oraz hangary wioślarskie w północnej części obszaru. Parkingi obsługujące te funkcje zlokalizowano łącznie z podziemnym parkingiem hotelowym w części A. Główne place parkingowe obsługujące cały obszar zlokalizowano łącznie z parkingami Torwaru oraz stadionu Legii.

Transport publiczny. W ramach poprawienia dostępności terenu, oraz propagowaniu transportu rzecznego projektuje się miejsca cumowania większych jednostek pływających oraz przystanek tramwaju wodnego. Zlokalizowano je na przedłużeniach ścieżek pieszo-rowerowych tzw. „łączników” wprowadzający w głąb opracowywanego obszaru. Obsługa autobusowa pozostaje na dotychczasowych zasadach.

DZIEDZICTWO KULTUROWE

W sposób szczególnie delikatny podchodzi się do ochrony dziedzictwa kulturowego na opracowywanym obszarze. W sensie urbanistycznym przedłużono oś Stanisławowską, która do tej pory drastycznie ucinała się na ul. Czerniakowskiej. Przekrycie arterii platformą ruchu pieszo- rowerowego połączyła te obszary nie tylko wizualnie ale również funkcjonalnie i komunikacyjnie. W sensie detalicznym proponowana jest renowacja zniszczonych i częściowo zasypanych nabrzeży kamiennych portu. Łącznie z tymi pracami należałoby uwydatnić jedyne relikty dawnego portu – rampy służące do wodowania łodzi oraz słupy i poleru cumownicze.
Projekt przewiduje włączenie ich jako interesujący detal ścieżek pieszych.


DZIEDZICTWO PRZYRODNICZE

Projekt przewiduje zachowanie istniejących skupisk zieleni i zapewnienie dogodnych warunków bytowania występujących tu gatunków zwierząt. W tym celu, w tereny ZHP, oraz tereny komunalne położone na północ od nich, wprowadzono funkcje rekreacyjne nieinwazyjne dla istniejącej przyrody. Wschodni brzeg basenu portu utrzymuje się jako zielony, a zabudowę na terenie inwestycyjnym prowadzi w taki sposób, który umożliwi jak najmniejszą wycinkę drzew. Zabieg urbanistyczny łączący Oś Stanisławowską z Basenem Portowym wymaga usunięcia drzew będących na jego przebiegu, ale jednocześnie umożliwia odsłonięcie i doświetlenie brzegu i odtworzenie kępy trzcin. W ramach odrestaurowania kamiennych nabrzeży konieczne jest usunięcie korzeni i drzew wpływających osłabiająco na stabilność nabrzeża. Projektuje się nowe zadrzewienia, w szczególności terenów północnych, w rejonie polan rekreacyjnych, mogące stanowić nowe miejsca siedliskowe ptaków.

MATERIAŁY

Projekt przewiduje łączenie materiałów tradycyjnych z materiałami współczesnymi. W odrestaurowywanych nabrzeżach przewiduje się zachowanie dotychczasowego kamienia, uzupełniając jego braki. Stanowi on bazę materiałową, z którą skomponowano drewniane pomosty, bitumiczne ścieżki oraz białe tworzywo okładzinowe budynków. Pola wynikające z przecięć ścieżek wypełnia się kamieniem, a przedłużenie osi Stanisławowskiej płytami kamiennymi. Dużą rolę odgrywają materiały naturalne typu, trawa, drzewa, które oblewają stworzoną tkankę urbanistyczną.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl