Konkurs na opracowanie koncepcji zagospodarowania przestrzennego obszaru Portu i Cypla Czerniakowskiego w Warszawie
II Nagroda

<<< powrót
  • Jakub Botwina
Skład zespołu:
  • Kierownik zespołu – mgr inż. Jakub Botwina architekt krajobrazu, wykładowca Wyższej Szkoły Ekologii i Zarządzania  
  •  
  • mgr inż. Danuta Barańska architekt krajobrazu  
  • dr inż. Elżbieta Myjak - Sokołowska architekt krajobrazu  
  • inż. Michał Szaruga architekt krajobrazu  
  • mgr inż. Ewa Szadkowska architekt krajobrazu  
  • mgr inż. Agata Soroka - Brzezińska architekt krajobrazu  
  •  
  • Konsultacje:  
  • dr inż. Stanisław Rutkowski architekt krajobrazu  
  • mgr inż. Stanisław Botwina architekt  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • http://www.architekcikrajobrazu.com/ 

1. Założenia idei koncepcyjnej

Przy opracowaniu projektu koncepcyjnego przyjęto następujące założenia:
• powiązania funkcjonalno- przestrzenne z terenami sąsiadującymi przez relacje widokowe oraz komunikacyjne
• ścisłe respektowanie wytycznych konserwatorskich w zakresie kształtowania relacji przestrzennych z uwzględnieniem Osi Stanisławowskiej, odpowiednie kształtowanie nabrzeży i otoczenia portu oraz ekspozycji zabytków
• uwzględnienie wytycznych dotyczących uwarunkowań przyrodniczych//wytyczne z zapisów Studium UIKZ dla m.st. Warszawy/ oraz uwarunkowań wynikających z ochrony obszarów w ramach OSOP Natura 2000 Dolina Środkowej Wisła, m.in. w zakresie kształtowania roślinności
• strefowanie programu z zachowaniem części funkcji z propozycją nowych rozwiązań architektonicznych i przestrzennych
• rozbudowanie oferty programowej dla rozwoju usług nauki, kultury, sportu, turystyki wodnej i rekreacji
• podkreślenie unikatowości terenu przez oryginalne rozwiązania formy i detalu architektonicznego oraz zagospodarowania pozostałych terenów portu w charakterze parkowym
• usprawnienie rozwiązań komunikacyjnych
• adaptację budynku na terenie ZHP dla nowej funkcji terenu
• „oswojenie” Trasy Łazienkowskiej

2. Strefy programowo-funkcjonalne

Powyższe założenia wpłynęły na przyjęte rozwiązania programowo-przestrzenne oraz zasady kompozycyjne.

Strefa A1 to teren największego zainwestowania usługowego. Obejmuje lokalizację kompleksu budynków takich jak: muzeum Wisły, hotel z centrum konferencyjnym oraz centrum sportów wodnych. Budynki muzeum i hotelu ramują projektowane forum z fontanną na linii Osi Stanisławowskiej. Do forum doprowadza bezkolizyjny ciąg pieszy-promenada, poprowadzony pod ulicą Czerniakowską łącząc kanał Piaseczeński z terenem portu. Ponadto przez teren A1 przebiega projektowana promenada z kładkami pieszymi, która łączy otoczenie Stadionu Legii oraz tereny położone wzdłuż Osi Stanisławowskiej z terenami Cypla i prowadzi do przystani na Wiśle. W tej części, od forum rozpoczyna swój bieg bulwar, który pełni rolę głównego ciągu pieszego.

Zaplecze parkingowe dla tej strefy stanowią głównie parkingi podziemne, oraz ograniczona liczba parkingów terenowych. Zakłada się korzystanie z parkingów położonych przy obiektach Torwaru i Legii.

Strefa A2, A3, A4 obejmuje również tereny największego zainwestowania usługowego związanych ze sportem, turystyką wodną i czynną rekreacją wraz z zielenią towarzyszącą. W strefie A2 położonej w północnej części terenu opracowania zlokalizowano kapitanat Portu z usługami administracyjnymi, gastronomicznymi oraz socjalnymi. Wzdłuż nabrzeży kanału portowego zlokalizowano pomosty dla barek, które w założeniu autorów będą pełnić role sezonowych lokali gastronomicznych, klubów, ewentualnie hosteli.

Strefa A3 zlokalizowana w północnej części Cypla obejmuje tereny WTW oraz zespół basenów wraz z zapleczem technicznym. W tej części, jako dominantę przestrzenną, na projektowanej poprzecznej osi kompozycyjnej, w okolicach wejścia do Portu zaprojektowano latarnię. Zaplecze parkingowe stanowią miejsca parkingowe w projektowanych budynkach, z dojazdem drogą pożarową od ul.Zaruskiego.

Strefa A4 obejmuje tereny klubu „Deski” z rozbudowaną funkcją sportową i rekreacyjną, powiązaną z przystanią dla żeglugi rzecznej z odpowiednio kształtowaną roślinnością. Na terenie tym proponuje się oprócz kortów tenisowych m.in. boiska do siatkówki plażowej i plażowej piłki nożnej. Miejsca parkingowe na terenie obiektu.

Strefa B to tereny dużego zainwestowania usługowego. Stanowią one obszary zagospodarowane w charakterze parkowym z różnorodnym programem w zakresie krajobrazowych rozwiązań oraz elementami „małej architektury”.

Strefa B1 obejmuje teren częściowo zadrzewiony, położony przy ulicy Czerniakowskiej przylegający do kanału Portu. Na fragmencie terenu położonym tuż pod Trasą Łazienkowską zlokalizowano wodospad, do którego prowadzi bulwar portowy.

Strefa B2 położona w środkowym pasie Cypla stanowi „zieloną agorę”, która w części centralnej położonej pod Trasą przekształca się w skatepark. Nad brzegiem kanału na wprost wodospadu zaprojektowano amfiteatr ze sceną, który stanie się przestrzenią dla koncertów muzycznych i sztuki ulicznej adresowanej do młodzieży. Program tej części uzupełnia lapidarium w formie instalacji przestrzennej, której głównym motywem jest ekspozycja elementów zabytkowych Portu „zatopionych” w szklanych modułach.

Strefa C obejmuje obszary średnio zainwestowane. Najbardziej cenne przyrodniczo, silnie zadrzewione, które powinny być, w całości zachowane. Autorzy proponują w tej części zaadoptowanie i modernizację istniejącego budynku na potrzeby bazy naukowo-dydaktycznej wspomagającej funkcję muzeum Wisła. Elementem wzbogacającym i uatrakcyjniającym ten teren są projektowane tzw. ogrody tematyczne, gdzie kluczem składu gatunkowego roślin są uwarunkowania siedliskowe. Dopełnienie programu stanowi system pomostów i tarasów widokowych wyposażonych m.in. w lunety do obserwacji roślinności, fauny i aviofauny.

Strefa D to tereny o minimalnym stopniu zainwestowania. Obejmuje obszary nabrzeża Wisły. Jedynym projektowanym elementem programowym na tym terenie jest przystań wioślarska dla cumowania łodzi wioślarskich w części północnej nabrzeża obsługującej m.in. WTW, z rampą łączącą klub z przystanią oraz druga przystań dla większych jednostek pływających zlokalizowana na wysokości klubu „Deski”. Dodatkowo wyposażona w punkt tankowania paliwa.

3. Koncepcja architektoniczna budynków wzdłuż ulicy Czerniakowskiej

Główne powiązania przestrzenne i funkcjonalne Cypla Czerniakowskiego następują od strony ul. Czerniakowskiej. Również zapisy Studium dla miasta stołecznego Warszawy dopuszczają nową zabudowę w obszarze równoległym do ulicy Czerniakowskiej w południowej części Cypla. Dlatego podstawowe i atrakcyjne funkcje publiczne i usługowe zlokalizowano na tym terenie.

Aby jednak uszanować szczególny charakter miejsca, zostały one zaprojektowane w taki sposób, iż od strony ulicy Czerniakowskiej kubatura sekwencyjne wznosi się ponad teren w postaci zielonego wału, który ma tworzyć swoisty bufor – ekran osłaniający wnętrze Portu od hałasu i uciążliwości ulicy Czerniakowskiej. Budynki otwierają się pionowo przeszkloną fasadą na Port Czerniakowski i Wisłę, Dostępność budynków z poziomu terenu jest zlokalizowana od strony Portu. Budynki są również dostępne od strony ulicy Czerniakowskiej z poziomu -1, dedykowane głownie dla ruchu samochodowego, obsługi dostaw, płatnego parkowania w garażu podziemnym.

Projektowane budynki ze względu na równoległy do ulicy Czerniakowskiej układ, tworzą zintegrowany funkcjonalnie i przestrzennie ciąg obiektów związanych z Portem w basenie Cypla Czerniakowskiego i są to: hotel, centrum kongresowo - konferencyjne, stanica, oraz sklep z bogatą ofertą sprzętu wodnego. Dodatkowe funkcje zlokalizowane w tych obiektach to informacja turystyczna (dogodna dostępność) i gastronomia. Od strony Portu zlokalizowano drogę pożarową umieszczona w sposób niewidoczny w strukturze bulwaru przy porcie z możliwością okazjonalnego wjazdu innych pojazdów. Ranga tych funkcji jest podkreślona ukształtowaniem budynków, które zostały podzielone ze względu na ich poszczególne wyróżnienie za pomocą swoistego rodzaju ram - konstrukcji przestrzennych odzwierciedlających główne kierunki układu kompozycyjnego.

Projektowanym budynkom przypisane są następujące funkcje:
• budynek wolnostojący w południowej części Cypla przy wjeździe ulicy Zaruskich – muzeum Wisły;
• budynek przy placu wzdłuż osi Stanisławowskiej – hotel
• budynek w południowej części placu na osi ul Łazienkowskiej – centrum konferencyjno - kongresowe ;
• budynek w północnej części placu na osi ul Łazienkowskiej – sklep ze sprzętem wodnym;
• budynek przy ślimaku wjazdu na Trasę Łazienkowską – stanica.

Istotnym elementem koncepcji jest zapewnienie integracji użytkowo - przestrzennej w budynkach o funkcjach usługowych. Stworzony przez nie ciąg funkcjonalno przestrzenny pełni dodatkowo funkcje krajobrazowe i buforowe dla całego terenu opracowania. Ze względu na oryginalną formę w budynkach znalazły się przestrzenie bez dostępu światła dziennego. Zostały one wykorzystane na funkcje nie wymagające jego dostępu, takie jak – parking wielopoziomowy, pomieszczenia techniczne i pomocnicze, oraz częściowo pełniące funkcje konferencyjno audytoryjne.

Architektura budynków wzdłuż ulicy Czerniakowskiej nawiązuje do nurtu architektury pasywnej organicznej związanej z krajobrazem, wykorzystującej naturalne elementy kształtowania zarówno terenu jak i architektury.

Dobór materiałów elewacyjnych podkreśla lokalizację i powiązania z terenami sąsiadującymi, jak również zapewnia wysoki standard jakościowy i trwałość:
• części zielone – konstrukcja skorupy żelbetowej zapewniającej maksymalne bezpieczeństwo i dogodne warunki kształtowania struktury nasypu z naturalną darnią z roślin okrywowych;
• części szklone – system ściany osłonowej oraz okien i drzwi aluminiowych (kolor ciemno- szary).

4. Koncepcja architektoniczna budynków „Deski”

Obszar klubu „Deski” położony jest w środkowej części Cypla Czerniakowskiego po drugiej stronie basenu portowego. Obsługa obiektu odbywa się za pomocą drogi o charakterze lokalnym – ulicy Zaruskiego. Główne powiązania przestrzenne i funkcjonalne tego obiektu występują na osi wschód – zachód – widok na ulicę Czerniakowską i nowo projektowaną zabudowę od strony zachodniej, oraz widok na Wisłę i projektową przystań dla statków żeglugi rzecznej od strony wschodniej.

Projektowana zabudowa zlokalizowana jest wzdłuż ulicy Zaruskiego, poniżej wału na którym położona jest ulica. Wjazd na teren odbywa się za pomocą rampy zjazdowej, prowadzącej utwardzoną nawierzchnią do parkingów naziemnych, które zapewniają obsługę zlokalizowanym tam funkcjom. Projektowane budynki ze względu na równoległy do ulicy Zaruskiego układ, podobnie jak zabudowa od ulicy Czerniakowskiej, tworzą zintegrowany funkcjonalnie i przestrzennie ciąg obiektów związanych z klubem i pełnią rolę klubu z funkcją administracyjną, rekreacyjna, z pomieszczeniami o funkcjach sportowych, obsługi klubowej i gastronomi.

Budynki maja kameralna formę i charakter, nie wyróżniający się przestrzennie, nawiązujący do kontekstu miejsca. Elementy detalu marynistycznego: okna bulajowe, drewno na elewacji, struktura rusztu spinają całość założenia i nawiązują do formy struktury pozostałych budynków na terenie opracowania.

Dobór materiałów elewacyjnych podkreśla lokalizację i powiązania z terenami sąsiadującymi, jak również zapewnia wysoki standard jakościowy i trwałość:
• części murowane – elewacja wykończona tynkiem lub drewnem, otwory okienne, detal nawiązuje do charakteru marynistycznego architektury;
• części przestrzennej konstrukcji - system konstrukcji ramowej z drewna klejonego lub konstrukcja stalowa z detalem łączenia.

5. Koncepcja architektoniczna budynków Kapitanatu

Budynki kapitanatu zlokalizowane są w północnej części terenu opracowania przy wejściu do Portu basenu Cypla Czerniakowskiego od strony ul. Czerniakowskiej. Obsługa komunikacyjna obiektu odbywa się za pomocą drogi dojazdowej od strony ul. Czerniakowskiej z projektowanym parkingiem. Główne powiązania przestrzenne i funkcjonalne tego obiektu wynikają z jego lokalizacji i odbywają się zarówno z ul. Czerniakowskiej jak i od strony bulwaru nad Wisłą prowadzącego z północnej części miasta.

Projektowana zabudowa ma układ nieregularny. Tworzą ja luźno ułożone budynki w układzie promienistym. Charakter funkcji oddany jest w formie budynku, który nawiązuje do struktury kadłuba lodzi odwróconego do góry dnem. Strukturę ta odzwierciedla przestrzenna konstrukcja tworząca swoistego rodzaju strukturalne zadaszenie.

Budynki maja kameralna formę i charakter, pełnią funkcję administracyjna, jak również funkcja usługowa – drobny sklep szkutniczy. Na parterze jednego z budynków zlokalizowano funkcje gastronomiczną – restauracje, która wiąże się funkcjonalnie z barkami na których funkcja ta została rozszerzona, /natomiast jest ona realizowana w tych obiektach jedynie w okresie sezonu letniego/.

Dobór materiałów elewacyjnych podkreśla lokalizację i powiązania z terenami sąsiadującymi, jak również zapewnia wysoki standard jakościowy i trwałość:
• części użytkowe – charakter konstrukcji lekkiej przestrzennej nawiązującej do struktury kadłuba, wypełnienia o lekkim charakterze zapewniające jednak komfort akustyczny i użytkowy;
• części przestrzennej konstrukcji - system konstrukcji ramowej z drewna klejonego lub konstrukcja stalowa z detalem łączenia.

6. Koncepcja architektoniczna budynków WTW

Budynki WTW podobnie jak Kapitanat zlokalizowane są w północnej części terenu opracowania przy wejściu do Portu basenu Cypla Czerniakowskiego, po drugiej stronie kanału wejścia do portu. Obsługa komunikacyjna obiektu odbywa się za pomocą drogi dojazdowej będącej przedłużeniem ul. Zaruskiego z projektowanym parkingiem. Główne powiązania przestrzenne i funkcjonalne tego obiektu wynikają z jego lokalizacji i powiązań z pozostałymi obiektami zaprojektowanymi na terenie opracowania.

Projektowana zabudowa ma układ nieregularny, nawiązuje do układu budynków kapitanatu, częściowo opierając się na układzie promienistym. Forma projektowanej architektury nawiązuje do zielonego wału tworzonego przez budynki wzdłuż ulicy Czerniakowskiej, poprzez zagłębienie i częściowe schowanie ich pod powierzchnią terenu od strony Wisły i otwarcie w stronę kanału wejścia do basenu Portu Czerniakowskiego. Dzięki takiemu rozwiązaniu pomimo pełnionej funkcji budynki maja kameralna formę i charakter, i harmonijnie wpisują się w otaczający krajobraz. Przykrycie budynków może stanowić jednocześnie taras widokowy i plażę trawiastą.

Przeważająca funkcja obiektu to obsługa WTW (hangary, pomieszczenia usługowe, przebieralnie, warsztat szkutniczy, drobne punkty gastronomiczne). Budynki te powiązane są również z otwartymi basenami i zawierają w swojej strukturze przestrzenie i pomieszczenia do obsługi tej funkcji rekreacyjnej.

Dobór materiałów elewacyjnych podkreśla lokalizację i powiązania z terenami sąsiadującymi, jak również zapewnia wysoki standard jakościowy i trwałość:
• części zielone – konstrukcja skorupy żelbetowej zapewniającej maksymalne bezpieczeństwo i dogodne warunki kształtowania struktury nasypu z naturalną darnią z roślin okrywowych;
• części szklone – system ściany osłonowej oraz okien i drzwi aluminiowych (kolor ciemno- szary).

7. Działania projektowe w zakresie ochrony wartości dziedzictwa przyrodniczego:

• odpowiednie strefowanie programu z zachowaniem relacji miedzy terenami zainwestowanymi a powierzchnią biologicznie czynną;
• projekt Centrum Naukowo-Dydaktycznego położonego w strefie C z ogrodami siedliskowymi;
• zachowanie i ochrona w maksymalnym stopniu istniejącej roślinności (w tym celu autorzy postulują na etapie dalszych prac projektowych opracowanie gospodarki drzewostanem)
• odpowiednie kształtowanie struktur roślinnych na pozostałym terenie dostosowanych w charakterze do projektowanych funkcji;
• koncepcja „zielonej architektury”

8. Działania w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego:
• projekt muzeum Wisła;
• koncepcja forum z fontanną jako kontynuacja Osi Stanisławowskiej;
• zachowanie w maksymalnym stopniu kształtu, profili wałów i ścian kanału oraz basenu Portu (
• odsłonięcie wybranych fragmentów kamiennych nabrzeży (działania w tym zakresie wskazują potrzebę rzetelnej oceny istniejącego drzewostanu i opracowanie gospodarki drzewostanem) projekt lapidarium w części B2, gdzie wszystkie zabytkowe elementy będą odpowiednio wyeksponowane w szklanych modułach.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, poczta@ronet.pl