Opracowanie koncepcji urbanistyczno-architektonicznej Centrum Obsługi Odwiedzających Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau
Projekt konkursowy

<<< powrót
  • SUSUŁ & STRAMA ARCHITEKCI s.c.
Skład zespołu:
  • Anna Rudy  
  • Anita Łukaszyk  
  • Maciej Kudłacik  
  • Krzysztof Pysz  
  • Łukasz Wójcik  
  • Marcin Pala  
  • Marcin Susuł  
  • Krzysztof Strama  
  •  
  • http://www.s2architekci.pl/ 

CZĘŚĆ OPISOWA

Koncepcja funkcjonalno-przestrzenna Centrum Obsługi Klienta, która ma na celu poprawienie obsługi i ruch odwiedzających Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau obejmuje obszar byłej bazy PKSiS wraz z częścią ulic Więźniów Oświęcimia przylegającej do terenów byłej bazy, oraz tereny Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau zgodnie z wyznaczonym przez zamawiającego zakresem.

Podstawowym celem jaki przyświecał nam podczas tworzenia koncepcji było aby w sposób jak najbardziej czytelny i intuicyjny poprowadzić osoby masowo odwiedzające Muzeum z miejsc parkingowych (dla samochodów osobowych i ciężarowych) zlokalizowanych na terenach dawnej bazy PKSiS w kierunku wystawy wstępnej jaka zostanie zorganizowana w budynku A-50, a następnie po zwiedzeniu PMA-B odprowadzić odwiedzających z pod krematorium w kierunku Centrum Obsługi i parkingów, lub przystanków dla autokarów umożliwiających przejazd do Brzezinki (Birkenau). Cały ruch turystyczny obsługiwany będzie w zaadaptowanym do tego celu, oraz rozbudowanym budynku dawnej rzeźni obozowej i portierni.

ZAGOSPODAROWANIE

Główną cechą kształtowania układu urbanistycznego i funkcjonalnego terenu była czystość i przejrzystość z poziomu człowieka i intuicyjne odczytywanie kierunków ruchu dla dużej liczby odwiedzających (przez Centrum Obsługi do wejścia do Muzeum). Na tym kierunku w obie strony istnieje konieczność pokonania ruchliwej ulicy Więźniów Oświęcimia. Aby nie zakłócać ruchu ulicznego pojazdów proponuje się docelowe zorganizowanie ruchu turystycznego na poziomie -1 poprzez ukształtowanie dużych ramp terenowych, oraz rozwiązanie funkcji obsługi wstępnej turystów na poziomie -1 pod budynkiem dawnej rzeźni obozowej. Rozwiązanie takie poprawi bezpieczeństwo i usprawni ruch turystyczny. Wszystkie działania projektowe uwzględniają ruch osób niepełnosprawnych, oraz starszych.

Wzdłuż dróg doprowadzających i odprowadzających zwiedzających z terenu MUZEUM projektuje się tablice informacyjne, oraz wystawy plenerowe wprowadzające turystów w stan skupienia w obliczu świadectw zbrodni i skłaniające do zachowania powagi i należytego zachowania.
Szczegółowe rozwiązania prezentują plansze konkursowe.

FORMA I FUNKCJA OBIEKTÓW

Zadaniem projektowym było należyte wkomponowanie projektowanej tkanki urbanistycznej, oraz architektonicznej, podkreślające i szanujące historyczne obiekty takie jak portiernia, dawna rzeźnia obozowa czy stacja trafo.

Podstawowym działaniem w zakresie tkanki historycznej było oczyszczenie jej z współczesnych nawarstwień, odsłonięcie i konserwacja pierwotnego wyglądu obiektów (zgodnie z technologią wykonania większości obiektów z tego okresu przyjęliśmy iż pierwotnym wykończeniem elewacji była cegła). Dzięki zabiegowi wprowadzenia głównego ruchu turystycznego na poziom -1 udało się wyeksponować i uwidocznić obiekty historyczne. Nowo projektowany budynek hotelowy oraz restauracyjny (realizowany w drugim etapie) ma z założenia być budynkiem o prostej bryle w kolorystyce nawiązującej do okładziny elewacyjnej budynków zabytkowych. Fakt konieczności etapowania inwestycji wymuszał taką lokalizację obiektu hotelowo-restauracyjnego, aby późniejsza budowa nie zakłócała funkcjonowania ruchu turystycznego, a sam budynek nie stał się konkurencją i dominantą na obiektami istniejącymi.

Podsumowując ogólnie rozwiązania funkcjonalne całego kompleksu: ruch turystyczny zaraz przy parkingach skierowany jest rampą terenową, oraz schodami na poziom -1, następnie poprzez sale obsługi turystów wynikające z programu funkcjonalnego ruch automatycznie ukierunkowany jest poprzez przejście podziemne na alejki doprowadzające do Muzeum (na planszach opisane kolorem czerwonym (ciągi piesze jasnoszare)). Po zakończeniu zwiedzania obozu Auschwitz z pod krematorium ruch turystyczny odprowadzany jest w kierunku centrum Obsługi posadzką w kolorze ciemnoszarym i po odwiedzeniu niezbędnej funkcji obsługi ruchu wyprowadzony na poziom 0.00 umożliwia dojście do parkingów lub autobusów, albo też daje możliwość skorzystania (po drugim etapie realizacji) z restauracji czy części hotelowej.

Budynki zabytkowe stacji trafo, oraz portierni mają być wykorzystywane zgodnie z ich pierwotnym przeznaczeniem, natomiast ich forma po oczyszczeniu z niewartościowych nalotów historycznych powinna zostać odtworzona i poddana zabiegom konserwacyjnym. Szczegóły rozwiązań funkcjonalnych zobrazowane są na planszach.

MAŁA ARCHITEKTURA, WYSTAWY PLENEROWE

Bardzo ważnym elementem układu urbanistycznego jest ukształtowanie małej architektury, oraz tablic informacyjnych. Elementy te mają za zadanie wprowadzenie odwiedzających w nastrój skupienia i powagi bezwzględnie wymagany w miejscu masowej zagłady ludzi. W tym celu przewiduje się następujące zabiegi architektoniczno-urbanistyczne:

- obniżenie poziomu ternu i wprowadzenie turystów na teren obozu poprzez rodzaj bramy do „innego świata” do miejsca skupienia poprzez „bramę” - przejście podziemne,
- zastosowanie surowych i naturalnych materiałów takich jak beton, szkło, czy kamień naturalny (piaskowiec czerwony, czy czarny polerowany granit). Materiały te nawiązują do surowości obiektów historycznych do ich kolorystyki, ale także do elementów już na terenie Muzeum istniejących,
- posadzka z kostki granitowej w swojej fakturze mogła by mieć wygrawerowane numery, które w ramach narastania powinny przywoływać skojarzenia z obozowymi tatuażami, a poprzez swoją ilość powinny nawiązywać do ilości ofiar i należnego im szacunku,
- ukształtowanie skarp i murów oporowych ukierunkowuje wizualnie na charakterystyczne miejsca w urbanistyce i już z daleka zmusza do zadumy i zastanowienia nad powagą odwiedzanego miejsca,
- dodatkowo tablice informacyjne, oraz elementy małej architektury mają za zadanie wprowadzać w nastrój podstawowymi informacjami jakie powinniśmy wynieść po zakończeniu zwiedzania. Tematyka wystaw plenerowych, oraz ich lokalizacja na trasie dojścia do obozu powinna świadczyć o prawdzie i wykluczać ze świadomości mity o miejscu zbrodni oraz jego twórcach a przede wszystkim o jego ofiarach.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl