Opracowanie koncepcji urbanistyczno-architektonicznej Centrum Obsługi Odwiedzających Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau
Wyróżnienie równorzędne

<<< powrót
  • Perbo-Projekt sp. z o.o.
Skład zespołu:

Po zapoznaniu się z przedmiotem konkursu oraz wizją lokalną, zaproponowaliśmy urbanistyczno – architektoniczne rozwiązanie dla Centrum Obsługi Odwiedzających Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu, tworząc optymalne warunki obsługi ruchu odwiedzających muzeum. Rozwiązaniem funkcjonalnym objęto obszar byłej bazy PKSis i część terenów samego Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau (na odcinku od ulicy Więźniów Oświęcimski do obecnego głównego wejścia odwiedzających do Państwowego Muzeum Auschwitz- Birkenau Auschwitz I i do budynku krematorium wraz z przylegającym do niego terenem).

Zgodnie z zadaniem konkursowym na terenie A opracowaliśmy koncepcję Centrum obsługi Odwiedzających adaptując budynki byłej rzeźni i portierni obozowej, proponując jednocześnie rozbiórkę pozostałych i istniejących (na terenie bazy transportowej) obiektów kubaturowych i terenowych. Z adaptowanego i remontowanego budynku byłej rzeźni obozowej usunęliśmy dobudowane po wojnie nadbudówki i przybudówki na elewacji.

Całkowicie przebudowaliśmy wnętrze budynku, tworząc przestrzeń dla programowych funkcji przyjęć i biur Sekcji Obsługi Odwiedzających. W budynku Centrum czytelnie zdefiniowaliśmy strefy komunikacji: kierunki prowadzenia pieszych, wejść, wyprowadzania na wystawę muzealną, powrotu ze zwiedzania i wyjść do własnego środka transportu. Dzięki czemu nie występuje krzyżowanie się ruchu od wejścia do wyjścia. Jeśli chodzi o wykończenie wnętrz budynku Centrum zastosowano następujące materiały takie jak: beton szlachetny na ściany, szkło, okładziny w ciemnym drewnie, klinkierowe słupy i ceramika w kolorach szarości na ciągach komunikacyjnych. Na zewnątrz ściany z cegły klinkierowej, częściowo tynkowane w kolorze szarym, pokrycie z dachówki ceramicznej w kolorze naturalnym.

Wokół budynku Centrum Obsługi Odwiedzających zaprojektowaliśmy zespół parkingów dla 48 Autobusów odwiedzających wycieczek zbiorowych oraz 154 + 16 rezerwowych dla samochodów osobowych odwiedzających indywidualnych, wraz z drogami dojazdowymi, placami postojowymi (wysiadanie i wsiadanie odwiedzających), zielenią, przystankiem autobusowym muzealnych linii Auschwitz-Birkenau i okazjonalnych lądowiskiem dla helikopterów. Docelowo na terenie A zaprojektowaliśmy nowe obiekty: kafeterię, hotel dla wolontariuszy wraz z pokojami gościnnymi (hostel), garaż dla 2 autobusów muzealnych i stacją elektroenergetyczną.

W naszej idei koncepcji całość elementów układu urbanistycznego spięto klamrą komunikacji o najprostszym ortogonalnym charakterze – analogicznym do zabudowy obozu. Pragnęliśmy tą ideą związać w całość poszczególne zespoły Muzeum w jak najbardziej skromny sposób. Wyróżniającym się elementem urbanistycznym koncepcji będzie droga dojścia, nazwana przez nas „Aleją Pamięci”.

Rozpoczynając zwiedzanie Muzeum w obiekcie Centrum Obsługi Odwiedzających kierujemy się nowo zaprojektowanym, bezpiecznym przejściem podziemnym pod drogą publiczną (ul. Więźniów Oświęcimskich). Usytuowano w nowej koncepcji przejścia piesze naziemne – dla etapowania inwestycji oraz dla wykorzystania ich w dużych uroczystościach okolicznościowych. Po drugiej stronie arterii komunikacyjnej znajduje się Plac Podziału Komunikacji, który położony jest poniżej terenu na poziomie -4,00. Plac pełni funkcję rozdziału komunikacji dla osób rozpoczynających i kończących zwiedzanie kompleksu. Na placu zlokalizowano ekran ledowy. Ekran wyświetlać będzie obrazy z historii obozu, a usytuowany będzie w taki sposób, by głównie był widoczny dla osób rozpoczynających zwiedzanie kompleksu. Będzie on również widoczny dla jadących ulicą Więźniów Oświęcimskich nad przejściem podziemnym.

Plac Podziału Komunikacji wprowadza nas w obszar muzeum oraz kieruje schodami w kierunku ciągu pieszego oraz jego elementów urbanistycznych małej architektury. Przewodnią ideą ciągu pieszego jest stworzenie klimatu i wprowadzenie zwiedzających w specyfikę miejsca. Ciąg pieszy rozpoczyna kameralny plac z symbolicznym monumentem.

Usytuowany on jest na kwadratowym placu, w kształcie pionowej płyty z blachy stalowej z rdzawą patyną, wokół której zgromadzone są rzeźby postaci, z których emanuje radość życia. Płyta posiada otwory. Otwory te symbolizują pozostałe tutaj na zawsze istnienia ludzkie. Rzeźby postaci - ludzi wyrwanych z codziennego życia, z przesłaniem że mógł to być każdy z nas.

Kierując się dalej głównym ciągiem pieszym napotykamy powtarzające się, kolejne elementy małej architektury – symbolicznych płyt. Ciąg pieszy wykonany jest z betonu szlachetnego, w kolorach szarym i błękitno szarym. Po lewej stronie napotykamy na Otwarcia Widokowe, poszczególne Sylwety obozu, jego Dominanty i miejsca historyczne. Po prawej stronie napotykamy na kolejne, rytmicznie usytuowane płyty. Jest ich dziewięćdziesiąt dwie. Każda płyta z symbolicznymi otworami. Każdej płycie przyporządkowano dziesięciotysięczny numer wśród tysięcy otworów. Każda liczba i znaki stanowią algorytm czasu, prawdy i skali.

Każdy z wielu ustawionych elementów znajduje się w równych odstępach co 4 metry. Rytmicznie ustawione monumenty, posiadają w sumie 1 100 000 znaków. Chcieliśmy pokazać każda ofiarę. Wydaje nam się, że poszczególne elementy małej architektury symbolicznych mogił mogłyby być również fundowane przez tych, którzy w szczególny sposób związani są z tym miejscem.

Droga wśród płyt pomników” skłania do zadumy, tym bardziej że dochodzimy do Placu przed Wystawą Wstępną, na którym zaprojektowaliśmy kolejne elementy małej architektury. Stanowią je pozostawione cortenowe walizki, które symbolizują rzeczy pozostałe po ofiarach, ludziach którzy zniknęli za bramą obozu.

Powrót z terenu Muzeum będzie odbywał się z placu przed krematorium (utworzonym na miejscu przeniesionego na teren C parkingu dla samochodów osobowych pracowników Państwowego Muzeum Auschwitz - Birkenau ) ciągiem pieszo – jednym, poprzez przejście podziemne do Centrum Obsługi Odwiedzających. Tu po zdaniu słuchawek i ewentualnym skorzystaniu z propozycji programowych centrum, zwiedzający będą udawać się do zaparkowanych na parkingu Centrum swoich środków transportu.
Parkingi będą miały zaprojektowana zieleń dającą możliwość cienia, a jednocześnie tworzącą łatwe do skojarzenia strefy, w której zaparkowano samochód. Uzupełnieniem placu z parkingiem dla samochodów osobowych będzie wymieniona już wcześniej kubatura nowo projektowanych obiektów tzn. hotelu wolontariuszy i kafeterii. Zaprojektowana w skromny, niekonkurencyjny dla miejsca sposób z użyciem materiałów cor – ten na pokrycia dachowe i systemy elewacyjne oraz elementów ceramiki ściennej – w kolorze piaskowo – szarym. Na terenie B zaprojektowaliśmy także wymagane parkingi zapasowe, 36 miejsc dla autobusów i 60 miejsc dla samochodów osobowych.

W koncepcji przewidzieliśmy możliwość etapowania inwestycji:
- Elementy realizowane w I i II etapie oznaczyliśmy na planszy zagospodarowania terenu.
- Elementy realizowane w II etapie zaprojektowaliśmy (dotyczy to szczególnie przejścia podziemnego), tak aby nie miały ujemnego wpływu na funkcjonowanie Muzeum.

Na koncepcji zaznaczyliśmy przejścia naziemne przez ulicę Więźniów Oświęcimskich. Z chwilą ukończenia realizowanego niezależnie elementu przejścia podziemnego, będzie można bezkolizyjnie włączyć go do docelowego układu komunikacyjnego odwiedzających, tak jak inne realizowane elementy oddawane do użytku sukcesywnie.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl