Konkurs urbanistyczny "U ŹRÓDEŁ PIOTRKOWSKIEJ" na opracowanie koncepcji zagospodarowania fragmentu miasta Łodzi obejmującego Stary Rynek, wschodnie przedpole Manufaktury oraz kwartały ograniczone ulicami: Wschodnią, Rewolucji 1905r., Próchnika, Zachodnią, Legionów, Gdańską, Ogrodową
II Nagroda

<<< powrót
  • Pracownia Architektoniczna Diehl Architekci
Skład zespołu:
  • Marek Diehl  
  • Jan Salm  
  • Sylwia Janas  
  • Halina Piotrowska  
  • Magdalena Urbańska  
  • Paweł Weżgowiec  
  • Janek Świątczak  
  •  
  • http://www.diehl.com.pl/ 

Opis koncepcji projektowej zagospodarowania przestrzeni „U Źródeł Piotrowskiej”


Próbując rozwiązać problemy przedstawione jako zadanie konkursowe zauważyliśmy:

1. Komunikacja Północ!Południe w pasie doliny rzeki Łódki jest niemal w 100% uzależniona od ulicy Zachodniej. Postulowane w warunkach konkursu rozdzielenie tramwajów i autobusów jest możliwe tylko wtedy, gdy wykona się dodatkowe ulice. Na schemacie pokazano propozycje nowych połączeń komunikacji kołowej. Większa ilość połączeń północ–południe znacznie odciąży ul.Zachodnią.

2. Naszym zdaniem kluczowym elementem w łączeniu terenów byłej fabryki Izraela Poznańskiego i Placu Wolności są istniejące ulice. Wśród nich najważniejsza jest ulica Zachodnia. Między innymi dlatego, że jest kręgosłupem komunikacji tramwajowej w rejonie całego centrum. W chwili obecnej jest to ulica odpychająca, niesprzyjająca spacerom, za szeroka i zbyt głośna. Rodzaj usług jaki występuje na tej ulicy nie należy do ekskluzywnych. Obraz ulicy Zachodniej zmieni się diametralnie, jeśli ograniczymy ilość pasów jezdni (jeden pas szerokości 5,5m pozwalający wyminąć zatrzymany przy krawężniku samochód). Poszerzamy chodniki, co umożliwia posadzenie zieleni izolującej od jezdni (zieleń niska i wysoka).Możliwe będzie wtedy korzystanie z chodnika przy ul. Zachodniej w celach rekreacyjnych. Po wschodniej stronie będą markizy (charakterystyczny element przedwojennej Łodzi) a po zachodniej stronie dwukondygnacyjne podcienia. Dzięki wymienionym zabiegom ulica stanie się łatwo przekraczalna. Szczególnie w rejonie Pałacu Poznańskiego gdzie obecnie ma na północ od ul Ogrodowej 5 pasów a na południe 7!!! Zmniejszenie szerokości jest możliwe po odciążeniu ul.Zachodniej przez nowe ulice i brak autobusów.

3. Wprowadzenie obsługi części posesji od tyłu, stwarza możliwość likwidacji wjazdów bramowych z ulic istniejących. W środku kwartałów można wybudować parkingi, co da szanse na zlikwidowanie miejsc parkingowych wzdłuż ulic istniejących. Dodatkowe dojścia i dojazdy umożliwią również doprowadzenie infrastruktury do istniejących i nowych budynków. Zwiększenie ilości przestrzeni publicznej stanowi również dodatkową komunikację (głównie pieszą) w opracowywanym rejonie.
Projektowane parkingi zapewnią miejsca dla mieszkańców, a także dla gości. Na dachach parkingów planujemy zieleń i boiska sportowe.

4. Skrzyżowanie ul.Ogrodowej i ul.Zachodniej jest w tej chwili ogromną przeszkodą do pokonania. Duża ilość słupów trzymających trakcję tramwajową, sygnalizacja świetlna, drogowskazy, tworzą bałagan utrudniający oglądanie elewacji Pałacu Poznańskiego. Chcemy przekształcić to skrzyżowanie w plac łączący przestrzennie Pałac, park i obydwie strony ulicy Zachodniej. Cel osiągniemy obudowując nową kubaturą plac na wprost głównej bramy do fabryki Poznańskiego. Budynek, który mieści w sobie aktualnie Biedronkę, stanie się „altaną” na środku tego placu. Ujednolicamy posadzkę, bez rozróżniania jezdni i chodnika. Jezdnię wyznaczają pachołki. Proponujemy nawierzchnie z płyt kamiennych i fakturowanych.
Likwidujemy sygnalizację świetlną, a w zamian organizujemy ruch okrężny. Osiągamy w ten sposób dwie rzeczy : płynność ruchu i zmniejszenie prędkości na skrzyżowaniu, co ułatwia pieszym przejście na drugą stronę ulicy.

Odgięcie ulicy Ogrodowej zwiększyło znacznie przedpole przed głównym wejściem do Pałacu. Oświetlenie zapewnią lampy w posadzce do iluminacji Pałacu, na słupach wyznaczających jezdnię oraz z elewacji nowych budynków otaczających plac.

5. Najbardziej oczywistym wyjściem z placu Manufaktury jest wyjście w kierunku parku Staromiejskiego. Niestety w drugą stronę działa to dużo gorzej, a na drodze zawsze stoi szeroka i ruchliwa ulica Zachodnia.
Znaleźliśmy rozwiązanie tego problemu, przypominające równocześnie historię początków!źródeł Łodzi. Odtwarzamy dolinę i rzekę Łódkę na odcinku od ul. Franciszkańskiej do granicy z terenem Manufaktury. Obniżenie terenu – dolina wyniesie od 1 m przy ogrodach Pałacu Poznańskiego i nieco ponad 2 metry (w stosunku do istniejącego poziomu chodnika) przy ul. Zachodniej. Wykonanie mostu
nad Łódką w tym miejscu da możliwość przejścia pod jezdniami (szer. po 5metrów każda) oraz torami tramwajowymi. Będą to właściwie trzy oddzielne mosty, dzięki czemu będzie można zejść z poziomu przystanków zadaszonymi chodnikami do doliny i przejść dalej do parku, bądź do Urzędu, czy dalej do Manufaktury. Dolina, razem z rzeką, stanowi dobre wyprowadzenie przez park do ulicy Nowomiejskiej,
gdzie,w miejscu po historycznym młynie wodnym, stanie jego współczesna wersja. W tej części parku, pomiędzy ulicami Zachodnią i Nowomiejską, prostopadle do doliny, została wyprowadzona oś kompozycyjna w kierunku południowym, prowadząca do bramy w ogrodzeniu parku przy ul. Ogrodowej, z wglądem widokowym w przestrzeń nowo projektowanego placu. Po drodze rozcina odsłonięte i wykorzystane na usługi piwnice po znajdującym się tu kiedyś obiekcie fabrycznym. Na dachu piwnic projektujemy altany. W organizacji ruchu przez park bardzo pomaga ogrodzenie oraz bramy wejściowe w odpowiednich miejscach.
Dalej na wschód rozciąga się część parku, w której układem wąskich brukowanych alejek, odtwarzamy „zaginione miasto” z jego dawnymi podziałami własnościowymi oraz obrysem linii brzegowej stawu. Jest ona przecięta przedłużeniem ul.Wschodniej, które zaprojektowaliśmy w formie mostu – tunelu o ażurowej konstrukcji, obrośniętego zielenią. Ogrodzenie parku wzdłuż ulicy przechodzi górą po moście, dzięki czemu park może być kontynuowany pod ulicą. Dzięki wznoszeniu się w kierunku ul. Podrzecznej, w pobliżu pomnika Mojżesza można już swobodnie przejść doliną Łódki do dalszej części parku.

Aby wejść z parku na teren Manufaktury, należy przejść doliną przez bramę w ogrodzeniu, pod mostami, na zagłębiony plac wyznaczony elewacją Pałacu, elewacją nowego budynku na przeciwko, mostem ul. Zachodniej i krytym przejściem–altaną z kolumnadą o wysokości ok. 6 metrów. Kolumnada stanowi granicę, a jednocześnie bramę–otwarcie na plac Manufaktury.

6. Najbardziej reprezentacyjne obecnie i historycznie usankcjonowane wejście to brama fabryki Poznańskiego z portiernią i zegarem. Jednak, idąc z zachodu na wschód, placem Manufaktury, ta możliwość wyjścia jest nie do zauważenia. I tu bardzo nam się przyda kolumnada, o której pisaliśmy w poprzednim punkcie, która powoduje,że da się zauważyć, prostopadły do kierunku wschód zachód ciąg pieszy, prowadzący do historycznej bramy. Po przejściu bramy wychodzi my na plac, o którym pisaliśmy w punkcie 4. Plac rozdziela ruch pieszy na różne kierunki,z których każdy może prowadzić do placu Wolności.

7. Istotną rolę w łączeniu miasta w całość na tym obszarze ma ulica Gdańska i jej relacja z C.H. Manufaktura. Dzisiaj ulica trafia w nicość, a wjazd do C.H. jest przesunięty o około 20 metrów. Aby nie blokować skrzyżowania przy wyjeździe z C.H. nakazano skręt w prawo na zachód. To rozwiązanie odpycha od osi ulicy Piotrkowskiej i zniechęca do jazdy w kierunku centrum. Powrót w mniej więcej to samo miejsce, tak, aby móc jechać do centrum, zajmuje około 5!10 minut. Naszym zdaniem należy
kontynuować ul. Gdańską jako wjazd do C.H. Manufaktura, a na skrzyżowaniu ustawić światła kierujące ruchem.

8. Rzeka Łódka jest od dawna schowana pod ziemią i stanowi część kanalizacji ogólnospławnej. Dlatego też odsłanianie jej nie ma sensu. Można natomiast (i to proponujemy) odtworzyć jej przebieg w nowym korycie. Zasilana będzie zestawów w parku Helenowskim, a później z projektowanych stawów „paciorkowych” położonych wzdłuż rzeki. Stawy zasilane będą z wód opadowych i mogą ewentualnie być
traktowane jako zbiorniki retencyjne dla wody z dachów okolicznych budynków. Nowe koryto powinno być prowadzone jak najdalej na zachód, a na końcu woda może zostać wprowadzona do kanalizacji ogólnospławnej.

9. Rynek Starego Miasta jest w tej chwili izolowany zarówno od Manufaktury, jak i od Placu Wolności. Głównym połączeniem z placem jest ulica Nowomiejska, która zostanie odgrodzona od parku parkanem. Spowoduje to z pewnością poprawę bezpieczeństwa i porządek przestrzenny. Na przedłużeniu pierzei wschodniej, w kierunku południowym, planujemy jedną z głównych alei parkowych,prowadzącą do
przejścia przez ulicę Północną, a następnie przejściem przez nowo projektowaną przestrzeń publiczną do Placu Wolności. Aby podkreślić wyjątkowość miejsca i tego, że są tu do odnalezienia nieomal wszystkie elementy faz rozwoju Łodzi, proponujemy wykonać rezerwat archeologiczny w miejscu, gdzie, jak twierdzą archeolodzy, znajdują się fundamenty zabudowy z XIV i XV wieku. Proponujemy nad odsłoniętym stanowiskiem archeologicznym postawić zadaszony, przeszklony pawilon, gdzie mogą
być eksponowane przedmioty tam znalezione. Na miejscu ratusza (wg Rekonstrukcji planu Łodzi z XVw.) lokalizujemy pomnik Jagiełły.

10. Nieczynnej zajezdni tramwajowej nadajemy nową funkcję. Mogłyby tu znaleźć swoje miejsce siedziby ŁOIA i SARP z dużą powierzchnią wystawienniczą, np. dla projektów ważnych dla Łodzi. W środku pętli proponujemy okrągły pawilon ze stałą ekspozycją makiety Łodzi.

11. Nowe budynki powinny być nie wyższe niż 20m oraz mieć nie więcej niż jedną kondygnację cofniętą od parteru pod kątem 45º. Elewacje, szczególnie parterów, powinny być wykonane z materiałów szlachetnych. Należy wykonać podcienia o wysokości nie mniejszej niż 6m i głębokości nie mniejszej niż 2,5m.

W budynkach istniejących zaleca się stosowanie wszelkiego rodzaju markiz. Trakcja tramwajowa ma być zawieszona na słupach znajdujących się w osi ulicy. Ten sam słup służy do zamontowania latarni oświetlających jezdnie ulicy Zachodniej wzdłuż pałacu. Oświetlenie chodnika zapewniają niskie latarnie (ok. 2,5 – 3m), z których będzie można również oświetlić Pałac. Chodniki biegnące wzdłuż ogrodzenia parku będą oświetlane lampami zamontowanymi w słupach ogrodzenia.

Na terenach śródmiejskich, takich jak ten, zawarty w granicach opracowania, funkcja powinna być mieszana. Dopuszczamy wszystkie rodzaje funkcji, które nie są uciążliwe. Intensywności zabudowy nie określa się.

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: ronet@ronet.pl, poczta@ronet.pl