Konkurs na "Pomysł na rewitalizację przestrzeni publicznej w Stopnicy"
III Nagroda

<<< powrót
  • E. Abratkiewicz, J. Biernawski, A. Przedzienkowski, M. Turlej
Skład zespołu:
  • arch. kraj. Abratkiewicz Ewa  
  • arch. kraj. Turlej Maria  
  • arch. kraj. Biernawski Jan  
  • arch. kraj. Przedzienkowski Artur 

1.PODSTAWOWE ZAŁOŻENIA PROJEKTOWE

- nadanie ładu przestrzennego, przeprojektowanie i zagospodarowanie terenów przeznaczonych do rewitalizacji
- poszanowanie i wzmocnienie istniejących uwarunkowań urbanistycznych, historycznych, widokowych i funkcjonalnych
- aktywizacja przestrzeni poprzez wprowadzenie atrakcyjnego stałego i sezonowego programu użytkowego odpowiadającego na potrzeby wszystkich grup użytkowników – mieszkańców jak i turystów, dostępnego także dla osób niepełnosprawnych
- powiązanie płyty rynku w Stopnicy z projektowanymi budynkami pierzei zachodniej oraz wzmocnienie powiązań z terenami otaczającymi
- zaproponowanie rozwiązań materiałowo- przestrzennych, które mogą być kontynuowane na pozostałych obszarach przestrzeni publicznej, planowanych do rewitalizacji

2.RELACJE Z PRZESTRZENIAMI PUBLICZNYMI W STOPNICY

Przestrzenie znajdujące się w obrębie obszaru opracowania są od siebie oddalone o niewielkie odległości i zróżnicowane pod względem kształtu, powierzchni i funkcji. Jednak wspólnymi dla nich elementami jest otoczenie – jego skala i charakter. Na terenie Stopnicy znajduje się cenna zrekonstruowana zabudowa. Miejscowość ta ma niepowtarzalny klimat i historię. W chwili obecnej jednak potencjał tego miejsca nie jest w pełni wykorzystany – przyczyną tego stanu rzeczy jest m.in. zbyt ubogi program użytkowy, mała kameralność przestrzeni, brak zdefiniowanych ram przeznaczonych dla poszczególnych funkcji.

Rynek stanowi serce miejscowości, zarówno ze względu na jego wartość przestrzenną i historyczną, jak i znaczenie jako punkt łączący cenne obszary sąsiadujące.
Targowisko stanowi dodatkową przestrzeń, wspomagającą istniejący handel na terenie Stopnicy. Dobrze przemyślany projekt i forma tego miejsca może sprawić, że nie będzie on gorszy od budowanych centrów handlowych.
Urząd Gminy i jego otoczenie jest także wizytówką miejscowości, dlatego miejsce to powinno zaprojektowane być tak, aby mogło pełnić funkcje reprezentacyjne.
Obszar rekreacyjno-wypoczynkowy to przestrzeń zaprojektowana z myślą o zmęczonych mieszkańcach. Miejsce, w którym mogą uprawiać różne sporty lub też odpoczywać biernie np. opalając się, organizując pikniki na trawie. Dla miejsca takiego jak Stopnica, które planuje rozwój jest niezbędne.

3.ZASADY KSZTAŁTOWANIA PRZESTRZENI RYNKU

W projekcie proponuje się podkreślenie powiązań widokowych i funkcjonalnych z terenami otaczającymi poprzez:
- podkreślenie głównego ciągu sąsiadujących przestrzeni publicznych: począwszy od targowiska, poprzez rynek, teren Urzędu Gminy oraz teren przeznaczony do wypoczynku
- podkreślenie osi placu;
- powiązanie z projektowanymi budynkami, kształtem działek, na których się znajdują oraz otoczeniem mozaiki pól. Docelowo należy rozważyć rewitalizację wszystkich prowadzących na rynek ulic z zastosowaniem proponowanych rozwiązań materiałowo-przestrzennych.

Głównym elementem programowym rewitalizacji przestrzeni publicznej Stopnicy jest rynek. Zaproponowany kształt i forma jest wynikową przeprowadzonych analiz. Podział, który powstał m.in. w nawierzchni jest efektem istniejących zależności między osiami, kształtami i podziałami w otoczeniu. Przestrzeń rynku została podzielona na kwatery, a ich część jest wypełniona roślinnością wysoką oraz okrywową.

Zachodnia pierzeja rynku zamknięta zostaje budynkiem stylizowanym z podcieniami umożliwiającymi zorganizowanie ogródków lub stoisk z wyrobami regionalnymi. Będzie to zabudowa usługowa. Frontowa przestrzeń przed budynkiem będzie okazjonalnie zamykana, w czasie trwania większych imprez plenerowych lub w lecie – w celu powiększenia przestrzeni ogródków kawiarnianych. Z placu zaprojektowana została oś widokowa na jedną z dominant- zabytkową wieżę strażacką wraz z jej otoczeniem.

Centralną część Rynku stanowi otwarta, wielofunkcyjna przestrzeń z możliwością aranżacji różnego rodzaju wydarzeń miejskich. Główną część płyty rynku proponuje się otoczyć dodatkowo układem ławek zlokalizowanych pod koronami drzew, tworzącym przyjazne użytkownikom miejsce wypoczynku i integracji. Proponowane nawierzchnie to płyty kamienne, łupane, o +/- regularnych krawędziach, barwy szaro-żółtej, z lokalnego materiału (płyta rynku), płyty kamienne lub betonowe wysokiej jakości, cięte (chodniki), asfaltobeton SMA, w rejonie rynku barwiony oraz wstawki-pasy z kostki kamiennej, ciemnoszarej.

W ramach podkreślenia wartości kulturowych i historycznych zaprojektowano tablice pamiątkowe osadzone w nawierzchni, przypominające o wydarzeniach związanych z okresem II Wojny Światowej oraz związanych z historią lokalną.

Projekt umeblowania opiera się na betonowych siedziskach zlokalizowanych wzdłuż szpalerów adaptowanych i projektowanych drzew, w regularnym układzie. Elementy wyposażenia uzupełnione będą o stylizowane kosze na śmieci, latarnie (dwa rodzaje - latarnie uliczne oraz słupki oświetleniowe), oraz oświetlenie umieszczone w nawierzchni. Ruch kołowy częściowo ograniczany zostanie za pomocą niskich słupków – tzw. bollard (które zapewnią bezpieczeństwo pieszym użytkownikom). Stylistyka wszystkich elementów będzie stonowana i neutralna, możliwie prosta, z dominującym kolorem grafitowym.

Projekt zieleni także opierać się będzie na regularnym układzie. Drzewostan zostaje praktycznie nienaruszony, cenne okazy drzew zostają zachowane, doprojektowane są jedynie drzewa w celu otrzymania konkretnego efektu. Lokalizacja drzew ramować będzie płytę rynku oraz zapewni czytelne stopniowanie poszczególnych stref funkcjonalnych. Proponowanym gatunkiem jest odmiana lipy drobnolistnej lub srebrzystej, dobrze znoszącej warunki miejskie.

Proponuje się docelową rewitalizację wymagających tego sąsiadujących ulic poprzez wymianę nawierzchni (jezdnie z kostki rzędowej, chodniki z płyt granitowych lub wysokiej klasy betonowych) i aranżację elementów małej architektury (w tym oświetlenia).

W obrębie Rynku, a także otaczających go przestrzeniach publicznych, sugeruje się aktywizacje usług centrotwórczych takich jak kawiarnie, restauracje, galerie.

4.ZASADY KSZTAŁTOWANIA POZOSTAŁYCH OBSZARÓW OPRACOWANIA

Przestrzeń wokół zabytkowej wieży strażackiej proponujemy przekształcić w niewielki zieleniec, kompozycyjnie i materiałowo ściśle związany z rynkiem. Odpowiednio zaaranżowany układ nawierzchni, obejmujący również jezdnię, podkreśli rangę miejsca i nakieruje uwagę przechodniów na obecnie częściowo nieczytelne powiązania widokowe. Budynek dawnego kina sugeruje się przeznaczyć na dom kultury / młodzieży, z możliwością organizacji warsztatów plastycznych, muzycznych czy tańca.

Obszar targowiska zachowuje swoją pierwotną funkcję. Podzielony został na strefy. W pierwszej, wejściowej, znajdują się miejsca parkingowe. Druga - plac z pojedynczymi nasadzeniami drzew - może przyjmować różne funkcje (także dodatkowego parkingu). W centralnej części targowiska znajduję się wgłębnik. Jest to przestrzeń przeznaczona do handlu, a także do różnych innych imprez plenerowych o tematyce np. rolniczej. Zasadniczym miejscem przeznaczonym do sprzedaży jest część z zadaszoną częścią targowiska. Wzdłuż północno-zachodniej granicy działki przebiega zaś droga serwisowa. Użyte materiały nawiązują do tych zaproponowanych dla rynku – płyty z lokalnego kamienia ze wstawkami kamiennymi o ciemniejszej barwie.

Znaczącym terenem o funkcji reprezentacyjnej dla miejscowości Stopnica jest teren Urzędu Gminy. Obszar ten powinien być swoistą „wizytówką” miasta. Proponuje się w związku z tym powiększenie budynku Urzędu kosztem zlikwidowania przedszkola oraz wprowadzenie parkingu (23 miejsca) na tyłach obiektu. W części frontowej zaaranżowano strefę reprezentacyjną, zaś w przestrzeni na wschód od budowli – strefę kameralnego wypoczynku ze sztucznym zbiornikiem wodnym, podświetlanym w nocy; obie te strefy kompozycyjnie nawiązują do idei mozaiki pól i działek, tak obecnych w lokalnym krajobrazie.

Proponowane elementy małej architektury – monolityczne ławki z betonu architektonicznego, ławki drewniane, słupki, również oświetleniowe, o stonowanej kolorystyce (grafitowe) i prostej formie – a także materiał nawierzchni – płyty z betonu architektonicznego, kostka granitowa oraz żwir – dodatkowo podkreślą prestiż miejsca.

Dotychczasowo niezagospodarowany plac znajdujący się nieopodal Ośrodka Zdrowia, komisariatu policji oraz osiedla domków jednorodzinnych przeznaczony został dla celów rekreacyjnych, zaprojektowany tak, aby spełniał potrzeby wszystkich mieszkańców, różnych grup, zarówno wiekowych, jak i społecznych. Na jego terenie znajduje się obszerny plac zabaw o naturalnym charakterze (tzw. ‘playscape’), część kameralnego odpoczynku z charakterystycznymi tarasami drewnianymi i ‘wyspami’ trawiastymi, o kwasi leśnym charakterze oraz teren otwarty przeznaczony zarówno do wypoczynku biernego (pikniki, opalanie), jak i czynnego (gra w piłkę czy badmintona). Przez całość przebiega główna aleja, wykonana z kostki granitowej, oświetlana oprawami w zamontowanymi w nawierzchni, oraz szereg alei pobocznych z nawierzchni ziemnej (HanseGrand).

RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 32-020 Wieliczka, ul. Zacisze 16, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl