Konkurs na opracowanie koncepcji zagospodarowania przestrzeni Placu Grzybowskiego, ze szczególnym uwzględnieniem skweru.
I Nagroda

<<< powrót
  • Pleneria Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k.
Skład zespołu:
  • Mgr inż. Arch. krajobrazu Dariusz Malinowski  
  • Inż. Arch. krajobrazu Agata Ciesielska  
  • Mgr inż. Arch. krajobrazu Agata Czarnecka  
  • Mgr inż. Arch. krajobrazu Monika Radkiewicz  
  • Mgr inż. Arch. Michał Jaworski  
Opinia Komisji Konkursowej:

Pierwszą nagrodę ze wskazaniem do realizacji przyznano za trafne rozwiązania funkcjonalne, przede wszystkim dobre strefowanie placu (wyraźny podział na strefy biernego wypoczynku i imprez okolicznościowych) widoczne w projekcie posadzek. Rytmiczny podział i jednorodność posadzki pomogą nadać spójność przestrzeni o chaotycznej obudowie, z jednoczesnym zachowaniem uwarunkowań komunikacyjnych. Zwraca uwagę atrakcyjne, indywidualne rozwiązanie układu wodnego, z wkomponowanymi siedziskami będącymi jednocześnie mostkami i pomostami kojarzącymi się z parkiem i wypoczynkiem. Wprowadzenie ruchomych, kolorowych siedzisk podkreśla dynamiczny charakter miejskiej przestrzeni publicznej. Wyważona liczba dosadzeń zapewnia właściwą ekspozycję fasady Kościoła Wszystkich Świętych.

KONCEPCJA IDEOWA
Plac Grzybowski jest położony w centralnej części Warszawy w otoczeniu zarówno zabudowy o architekturze nowoczesnej jak i zabytkowej. Jest to plac o charakterze typowo miejskim, punktem styku stref o różnej funkcji – mieszkalnej, biurowej, sakralnej.
Obecnie jego potencjał nie jest w pełni wykorzystywany - plac jest podporządkowany ruchowi kołowemu i ożywa głównie w czasie organizowanych imprez plenerowych kilka razy w ciągu roku.
Nie budzi wątpliwości konieczność zmiany tej sytuacji tak, by stworzyć przestrzeń atrakcyjną, zachęcającą do przebywania w niej i bezpieczną. Jednocześnie planując rozwój tego miejsca należy bezwzględnie pamiętać o jego historycznej zabudowie oraz istniejących osiach widokowych. Ważnym aspektem programowym jest dostosowanie funkcji placu do potrzeb mieszkańców z dbałością o to, by powstało miejsce, w którym będą chętnie przebywali i z którym będą się mogli identyfikować.
Koniecznym jest przywrócenie historycznej funkcji placu jako miejsca spotkań, integracji społecznej, miejsca spędzania wolnego czasu i wypoczynku. Koncepcja projektowa zakłada więc ograniczenie ruchu kołowego na projektowanym obszarze (z wyłączeniem ul. Twardej) do niezbędnego minimum, pozostawiając możliwość dojazdu do sąsiednich budynków oraz dostęp w przypadku pożaru lub innych wydarzeń losowych. Według założeń, projektowana nawierzchnia piesza i jezdna mają tworzyć wspólną przestrzeń (tzw. wonerf), jednolitą pod względem kolorystyki i użytych materiałów posadzkowych. Jednocześnie jezdnia została zwężona do szerokości właściwej dla ulicy jednokierunkowej z jednoczesnym zastosowaniem elementów uspokojenia ruchu. Wyniesione fragmenty jezdni, zmniejszając prędkość pojazdów do 20 km/h miałyby również za zadanie zniechęcić przejeżdżających kierowców do obierania tej drogi. Warto podkreślić, że jest to także element zagospodarowania ułatwiający poruszanie się osób niepełnosprawnych dzięki umożliwieniu przeprawy bez konieczności pokonywania krawężników.
Istniejące tory tramwajowe zostały zachowane. Gdy zostanie tu w przyszłości poprowadzona turystyczna linia tramwajowa, Plac Grzybowski będzie niewątpliwie jednym z miejsc, które obowiązkowo należy zobaczyć na turystycznej mapie miasta.
Główne założenia projektowe zakładają podzielenie przestrzeni placu na wyraźnie zdefiniowane strefy: miejską – pomyślaną jako miejsce tętniące życiem, przeznaczone do organizowania imprez plenerowych, oraz strefę wypoczynkową – miejsce pozwalające na uspokojenie myśli; miniaturowy wycinek natury w tkance miasta, przy jednoczesnym zachowaniu odrębności przestrzeni przed budynkiem kościoła Wszystkich Świętych. Mimo że strefy te pełnią różne funkcje, nie są odgrodzone od siebie żadnymi przeszkodami przestrzennymi – mogą się swobodnie przenikać, zachowując jednocześnie swój odrębny charakter.
Przestrzeń strefy miejskiej została zaprojektowana tak, aby prowadzić wzrok w kierunku jej najbardziej wartościowych elementów. Pierzeja wschodnia i południowa placu zostały zamknięte dzięki zastosowaniu odpowiednich nasadzeń roślinnych, tak by wyraźnie zdefiniować granice placu.
Plac Grzybowski na zakończeniu ulicy Próżnej jest przestrzenią otwartą, dającą możliwość swobodnego przemieszczania się w dowolnym kierunku. Strefa ta została pomyślana jako miejsce przeznaczone do organizowania imprez plenerowych.
Dzięki zachowaniu istniejącej alei lipowej oraz wprowadzeniu czerwonych linii prowadzących wzrok podkreślona została główna oś widokowa w kierunku Pałacu Kultury. Kolor czerwony został zastosowany nieprzypadkowo jako kolor sił witalnych i życia. Jak pokazuje praktyka, kolor ten znakomicie sprawdza się w miejscach w których panuje duży ruch. Ożywia on też przestrzeń w porach roku, kiedy szarzeją wszystkie inne kolory. Czerwone linie wyznaczają murki oporowe oraz pasy w nawierzchni, na których zostały umieszczone ławy w tym samym kolorze. Są to mobilne elementy wyposażenia; ich położenie zmienia się w czasie dzięki zastosowaniu specjalnych szyn, umożliwiających ich przemieszczanie. Jest to szczególnie ważne podczas imprez plenerowych – dzięki temu ławy można zsunąć na obrzeże placu, pozostawiając całą przestrzeń do dyspozycji organizatorów. Ławy rozmieszczone w różnych częściach strefy miejskiej zachęcają do zatrzymania się i chwilowego wypoczynku w cieniu drzew lub na słońcu – położenie ław można dostosować do pory roku.
Obszar strefy wypoczynkowej placu jest zdefiniowany przez aleję lipową na osi widokowej w kierunku Pałacu Kultury i Nauki, ulicę Twardą oraz teren przed kościołem Wszystkich Świętych. Jest to przestrzeń inspirowana naturalnym krajobrazem, o miękkiej linii nasadzeń z przewagą traw ozdobnych i roślin kwiatowych. Aby zapewnić kameralność tego wnętrza plac został w tym miejscu obniżony względem terenu otaczającego, wykorzystując nadmiar ziemi do wymodelowania skarp. Dzięki temu zabiegowi powstanie wgłębnik otulony pagórkami, pokrytymi falującymi trawami z aromatycznymi bylinami. Funkcją tej przestrzeni jest przede wszystkim umożliwienie wypoczynku w bliskości z wodą.
Kamienne bloki zachodzące na skraj strefy miejskiej przechodzą w główny element strefy wypoczynkowej - kaskadę zakończoną zbiornikiem wodnym o formie zapożyczonej z naturalnych krajobrazów. Usytuowana jest ona na osi widokowej w kierunku ulicy Próżnej i jest elementem łączącym strefę wypoczynkową i miejską placu. Zbiornik wodny ma formalną oprawę z płyt i bloków kamiennych i stanowi atrakcyjną rzeźbę w połączeniu z otoczeniem. Jest to szczególnie ważne jesienią i zimą kiedy niemożliwym jest utrzymanie obiegu wody.
Woda jest swobodnie dostępna dla użytkowników, można do niej wejść z praktycznie każdej części linii brzegowej; szczególnie zachęcają do tego drewniane pomosty. Na przedłużeniu pomostów przewidziane są drewniane leżaki, pozwalające na odpoczynek w pobliżu lustra wody zarówno w ciągu dnia jak i wieczorem – przy delikatnym świetle bijącym z wnętrza zbiornika.
Łagodny mikroklimat tego miejsca wytwarza zamgławiacz. Opcjonalnie uzyskanie takiego efektu będzie możliwe również zimą dzięki podgrzaniu wody.
RONET - Zbigniew Filipek Biuro: 30-110 Kraków, ul. Kraszewskiego 36, pok. 205, NIP: 677-133-92-83,
Konto bankowe: BANK PEKAO SA 03 1240 1431 1111 0010 2980 4734, tel: 012 422 20 51, kom: 608 835 030,
e-mail: biuro.ronet@wp.pl, ronet@ronet.pl